kastephale గురించి

A retired telecom engineer.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మొగుడు కొట్టినందుకు……

మొగుడు కొట్టినందుకు……

ఏడ్చిందిట! ఎందుకూ? ”మొగుడు కొట్టిన దానికంటే తోడికోడలు దెప్పినదానికి ఏడ్చిందని” సామెత.  “మొగుడన్నతరవాత కొడతాడు, కోస్తాడు, ముద్దెట్టుకుంటాడు, నా మొగుడు నా ఇష్టం, కొట్టించుకున్నా, ముద్దెట్టించుకున్నా” అని సరి పెట్టుకోవచ్చు, లేదా ఆ పాయింట్ మీద దెబ్బలాడచ్చు.  దెబ్బ తినడం అనే కష్టం, శారీరికమైనది. ఆ క్షణంలోనే పోయింది. కాని, దెప్పించుకున్నందువల్ల కలిగినకష్టం మానసికమైనది. ఇది పోదు, కెలక వేస్తూనే ఉంటుంది. ‘హన్నా! ఎంత మాటంది’ అని బాధ కలుగుతుంది, మాట గుర్తొచ్చినప్పుడల్లా! అలా డిగినందుకు వచ్చిన కోపంతో, సరైన సమాధానమూ చెప్పలేకపోతే, చెప్పలేకపోతే ఏంటీ? చెప్పలేం, ఉడుకుబోతుతనంతో. ”అయ్యో! మళ్ళీ తిరిగి దానికి సమాధానం తగురీతిలో చెప్పలేకపోయానే” అనే బాధ చాలా ఎక్కువది. తరవాత సమాధానం తోచినా, బదులు తీర్చుకోడానికి సమయం సందర్భం కోసం వేచి చూడటం, అందునా ప్రతీకారం తీర్చుకోడానికి వేచి చూడటం చాలా కష్టం గానే ఉంటుంది. ఇది అనుభవించిన వారికి కాని తెలియదు :)

అరటాకు కోస్తుంటే చెయ్యి తెగిందనుకోండి, బ్లేడు మూలంగా, ”ఆకు కొయ్యడం కూడా చేతకాని మొగుడుతో, నేను కనక సంసారం చేశా”నని ఆ మొగుణ్ణి ఆ ఇల్లాలు దెప్పిందనుకోండి, సరసంగానే ఉంటుంది, కాని పక్కింటి వేంకటరావు ”ఆకుకోస్తుంటే చెయ్యి తెగిందా” అని ఓదార్పుగా మాటాడింది పుండు మీద కారం చల్లినంత సుఖంగా ఉండదూ? అసలా పక్కింటి వేంకటరావుకి, ఇలా మొగుడూ పెళ్ళాల సరసపు మాటలు వినకూడదనీ, విన్నా మళ్ళీ ఓదార్పు నెపంతో కెలక వేసేలా అడగకూడదనీ, సభ్యత తెలీదు మరి. వేంఠనే సమాధానం చెప్పాల్సింది, ఏదీ! సమయానికి తట్టి ఛస్తేనా!! కాకపోయినా ఆ ఇల్లాలు కూడా, ఆయనెవరు, పెద్దనగారన్నట్లుగా ”కాంతలుచితవ్యాపారముల్ నేర్తురే?” అని, ఆ మాట అనాలా! ఎప్పుడూ జీవితంలో ఏపనీ చెయ్యలేనట్టు, చెప్పండి.

ఈ దెప్పుకోవడమనేది సన్నిహితులలోనే సాధ్యం. ”ఏడోనెల, పెద్దాడు కడుపులో ఉండగా ఏం చేశారు? ఉద్యోగమని ఫ్లయిట్ ఎక్కేసేరు, నన్నిక్కడ వదిలేసి,”  శ్రీమతి కెలక, జ్ఞాపకాలలోంచి, ”ఆ!! నువ్వేం తక్కువ చేశావేంటీ,’పొట్టతిప్పలకోసం నేను ఉద్యోగానికి పోతే మూడునెలలు మూగనోము పట్టి సాధించావుగా!’ ” శ్రీ వారి రిపార్టీ. ”మొన్నటికి మొన్న పుట్టిన రోజుకి రవ్వల బేసరి తెస్తానని ముక్కుకుట్టించేరు! బేసరిలేదు కాని ముక్కుని చీపురుపుల్ల మిగిలింది, కుట్టులో” శ్రీమతి అలక.  ”ముక్కు కుట్టిద్దామనుకున్న నాటికున్న రవ్వల రేటు, కుట్టించే నాటికి దారుణంగాపెరిగింది, ఏం చేయనూ!”  శ్రీవారి సాగతీత.”అంతే లెండి చివరికి కుట్టు మిగిలింది,” ఇల్లాలి చురక.  చెప్పుకుంటూ పోతే, భార్యాభర్తల మధ్య ఈ దెప్పులు, ఎత్తిపొడుపులు, ఆ తరవాత అలకలు, ఆ తరవాత సవరింపులు, అదొక మధుర శృంగార రస కావ్యం. ఎవరిదివారిదే! పోలికలుండవు.  ”పున్నమినాడు బూరెట్టావా? అమావాశ్యనాడు అట్టెట్టావా” అన్నవే దెప్పులు,అయినవారిలోనే, .ఇవే బాధపెడతాయి.

రాజకీయాలలో దెప్పుకోవడం, ఇలా తోడికోడళ్ళ దెప్పుకోవడం లాగే ఉంటుంది కాని, స్వరం మాత్రమే వేరుగా ఉంటుంది.రాజకీయాల్లో దెప్పులు ”నువ్వు కుండనాకే”వంటే ”నువ్వు కొండతిన్నా”వన్నట్లు ఉంటాయి. ప్రజలు బిక్కమొహం వేసుకుని చూస్తుంటారు, నిజాలు తన్నుకొస్తుంటే, వారినోటిన..  నేడిది బహు రమ్యంగా జరుగుతున్నట్లే ఉంది, ఎన్నికల వేళ.  

శర్మ కాలక్షేపం కబుర్లు-కర్రీ పాయింట్

కర్రీ పాయింట్

నోట్లోని ముఫ్ఫైరెండు పళ్ళలో ఇరవైపోగా, పన్నెండు చుక్కల్లా మిగిలాయి, అక్కడక్కడ. వాటి ఆధారంగానే నములుతున్నా, నెమ్మదిగా. అదుగో! ఆపళ్ళకి వచ్చాయి తిప్పలు. ఒకటే పోటు, ఏపనీ చేయబుద్ధికాదు,వేమన తాత అన్ని పోట్లగురించి చెప్పేరు కాని, పన్నుపోటు గురించి చెప్పలేదెందుకో! తెలీదు, మందు వేసుకుని, గోరువెచ్చని నీళ్ళలో ఉప్పు వేసి, వాటిని ఆరారగా పుక్కిటపడుతూ, బయట కుర్చీ వేసుకుని, ఎండ, నీడ పొడలో కూచున్నా, పుక్కిట పట్టిన నీళ్ళు ఉమ్మేస్తూ, కొత్తవి పుక్కిటపడుతూ, నిన్న ఉదయం.

ఆ సమయంలో ఒక కుర్రాడు సైకిల్ దిగి, పక్కగా ఒబ్బిడిగాపెట్టి, ఒక సంచి పుచ్చుకువస్తూ, గేట్ తీసి, మళ్ళీ వేసి, నా దగ్గరకొచ్చి, నమస్కారం చేసి నిలబడి, ఒక కాగితం చేతిలో పెట్టేడు. ’చస్తూంటే సంధ్యమంత్రమని’ ఇదేంటో! అని చూద్దామంటే, కళ్ళజోడు కనపడలేదు. కుర్చీకింద ఉన్నది తీసి నాచేతికిచ్చాడు. పెట్టుకుని చూస్తినికదా! అదొక కర్రీ పాయింట్ అడ్వర్టైజ్మెంట్. ఈలోగా ఇల్లాలొచ్చింది. ఆవిడకి ఒక కాగితం ఇచ్చాడు.

ఆవిడ ఆ కాగితం చూస్తూ ”నువ్వు సర్వయ్యగారి పెద్దాడివి కదూ? డిగ్రీ చదివి ఇదేంపని?” అడిగింది.  ఆ కుర్రాడు ”నేను మీరన్నవారి పెద్దబ్బాయినే. డిగ్రీ చదివిన మాట నిజమే. పెద్ద తెలివయినవాడిని కాదు, పై చదువులకి తాహతు లేదు, ప్రభుత్వం వారు ’నువ్వు ముందుపడిన కులం వాడివి, అందుకునీకు ఉద్యోగం లేద’న్నారు. ’అదేమి కొన్ని ఉంటాయంటే, అవన్నీ ఉత్తరం, దక్షిణం ఉన్నవాళ్ళకి, నీలాటి తలమాసినవాడికి కాద’న్నారు.”

”ఇక్కడ దగ్గరలో ఫేక్టరీలు పెట్టేరట” కదా అంటే ”వారినీ ఆశ్రయించి తిరిగేను, అవును, అనరు, కాదు, అనరు, తెలిసినవారొకరు చెప్పేరు, వారి కులం వారికి తప్పించి మరొకరికి అందులో ఉద్యోగం దొరకదు, తిరగడం అనవసరమని.” ”కొంతమంది వ్యాపారస్థులు పెట్టుకుంటున్నారు” కదా! అంది.  ”అవునండి ఉదయం ఎనిమిది నుంచి రాత్రి పది, పదకొండుదాకా పనిచేయించుకుని ఇచ్చేదెంతండి, నాలుగువేలు. అదీ అయిందండి.   ఇలా రెండేళ్ళు గడిచాయండి! ఇంట్లో, వీధిలో చులకనైపోయాను, అంతా జులాయిగా తిరుగుతున్నానన్నారు. నా గోడెవరికి చెప్పుకోనండి.”

అదుగో అటువంటి సమయం లో పక్కింట్లో ఉన్న టీచర్ దంపతులు ‘స్కూల్ టైమ్ అయింది, కూర కాలేదని’ గుంపుచింపులు పడుతున్నారు. అది విన్న నేను అమ్మ వండిన కూరలో సగం అరటాకులో కట్టించుకుని పట్టుకెళ్ళి వారికిచ్చాను. ”కర్రీ పాయింట్ ఎప్పుడు పెట్టేవయ్యా?” అన్నారు. ”ఈ రోజేనండి! మీదే బోణీ బేరం అన్నా”నండి.వారు ఏభయి రూపాయలు చేతిలో పెడుతూ ”రోజూ తెచ్చిపెట్టు” అన్నారండి. కాని ”నాదో విన్నపమన్నానండి, ‘చెప్పమన్నారండి,’ మీకు తెలిసిన పది మందికి చెప్పాలన్నా నండి, సెల్ నంబరిచ్చానండి, వారిని, ‘వారి పేరు అడ్రస్, ఎంతమందికి ఎన్నిపూటలకి కూర కావాలో, నాకు ఎస్.ఎమ్.ఎస్ ఇవ్వమనండి’ అన్నానండి. మధ్యాహ్నానికి నాకు మరో పది మందినుంచి ఎస్.ఎమ్.ఎస్ లు వచ్చాయండి. ఊళ్ళో కూరలు దొరకవని ఉదయమే తొమ్మిదికి బయలుదేరి సైకిల్ మీద కడియం పోయి కూరలు తెచ్చుకున్నానండి. నాన్నని వప్పించి డబ్బులు తీసుకున్నానండి. అదిగో అలా నా కర్రీ పాయింట్ వ్యాపారం నెల కితం మొదలయిందండి. అందరూ వద్దని తిట్టేరండి. నేను వినలేదండి. ఇప్పటికి ఏభయి మంది దాకా ఉన్నారండి, నా కస్టమర్లు, ఈవేళ మరికొంతమందిని చేర్చాలని బయలు దేరేనండి, అందుకు మీదగ్గరకొచ్చానండి,” అని ఆగాడు.

”నాయనా! వంట చాకిరీ ఎవరిదన్నా!” ” మొదటిరోజు అమ్మ చేసిందండి. ఒకరికెంత పెట్టాలి, ఇద్దరికెంత పెట్టాలి చెప్పిందండి. మరుసటి రోజునుంచి నేనే వంట చేస్తున్నానండి,.అమ్మచుట్టూ తిరుగుతూ నేర్చుకున్న వంటచేయడం ఇప్పుడు ఉపయోగపడిందండి.  రుచిగా ఉన్నాయంటున్నారండి,” అని ఆగాడు.
”మిగిలిన పని, మిగిలిపోతున్న కూరా!” అన్నా. ”మాకు ఇంట్లో నలుగురికి కూర ఖర్చులేదండి, కూర కొద్దిగా మిగిలితే ఎదురుగా ఉన్న పిల్లల తల్లికి పెడుతోందండి, అమ్మ. ఆవిడ ”ఊరికే రాలేదు కదమ్మా, మీకుమాత్రం. నేను డబ్బులివ్వలేను కాని నాకు చేతనయిన పని, ‘అంట్లు తోమి పెడతా’ ‘’నందండి, ఆ పని అలా తప్పిందండి. కూరలు, పచారి సరుకులు తెచ్చుకోడం, కూర తరుక్కోడం, వంట, నా పని అండి. అమ్మ పైపైన చూస్తుందండి. నాన్న జమా ఖర్చులు రాస్తున్నారండి. తమ్ముడేమో కాలేజి మానేస్తానంటున్నాడండి. నేనే ఈ సంవత్సరం పూర్తి చేసెయ్యమన్నానండి. టిఫిన్ సెంటర్ పెట్టి ఇంటికి టిఫిన్ అందించమంటున్నారండి. తమ్ముడు పరిక్షలయ్యాకా అది మొదలు పెట్టాలనుకుంటున్నానండి. మిమ్మల్ని కూడా కలుపుకోవాలని వచ్చానన్నాడు. దానికి ఇల్లాలు ”ప్రస్తుతానికి మాకు అవసరం లేద”ని చెప్పింది. 

నేను, ”అబ్బాయి! నువ్వు చేస్తున్నపనిని నేను మనఃస్ఫూర్తిగా అమోదిస్తున్నాను. జీవితం లో రెండు పనులు చేయకూడదు, ఒకటి లంజతనం, రెండవది దొంగతనం. నువ్వు కష్టపడి పని చేసి ఒకరి అవసరం గడిపి నీ పొట్టపోసుకుంటున్నావు, శ్రమించడం తప్పెలా అవుతుంది?. ఎవరేనా నిన్ను ఇలా మాటాడితే ఊరుకోకు, పై రెండిటి కంటే తప్పు పని కాదని చెప్పు, ఒకరి కింద ఊడిగం చేయడం కాకుండా, నలుగురిని పోషించే స్థితికి ఎదిగావు, ఇంకా ఎదుగుతావు, భయం లేదు, నాకానమ్మకం ఉంది.” అన్నా ఆవేశంగా.

”తాతగారు! ఈ కూర పొట్లం ఉంచండి” , పొట్లం నాఇల్లాలి చేతులో పెడుతూ. “వద్దయ్యా!”” అంది ఇల్లాలు, ‘అలా అనకు, తీసుకో’ అని కేషియరు కోడలమ్మని పిలిచి ‘అబ్బాయికి ఏభయి రూపాయలు నాచేతితో ఇవ్వబోతే’  ”వద్దండి, నాకు మీరిచ్చిన ధైర్యం చాలా విలువైనదండి.నన్ను ఆశీర్వదించారు, అదే పదివేల”న్నాడు. ‘సరేఒకమాట విను, ఇది దాని ఖరీదు కాదు, అది, నీదగ్గరనుంచి మేము తీసుకున్న బహుమతి. ఇది నేను నీకిచ్చే ప్రోత్సాహం, నీవు చేస్తున్న పనికి, ‘ అని ఆ కుర్రాడి చేతులో పెట్టి, ”నీవు అభివృద్ధిలోకి వస్తావు, కృషిని నమ్మినవాడు చెడిపోడని” మళ్ళీ ఆశీర్వదించి, ‘నాకు తెలిసినవారికి చెబుతా’నని హామీ ఇచ్చి పంపేను. అప్పుడు గుర్తొచ్చింది, నా అభిమాన రచయిత శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారి కధ ”నలుగుర్ని పోషిస్తున్నానిపుడు” చదవండి. అదేకధ ఇక్కడ జరుగుతోంది! అవధరించండి. చిత్రం కాలం మారలేదు.

kadha

kadha1kadha2kadha3

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-యాదవ కులంలో ముసలం పుట్టింది.

యాదవ కులంలో ముసలం పుట్టింది.

”యాదవ కులంలో ముసలం పుట్టింద”ని సాధారణంగా, ఏదయినా బలమైన కుటుంబంలో కాని, పార్టీలో కాని, దేశంలో కాని కలతలు మొదలయితే, దీనిని ఉదహరిస్తారు. అలా పుట్టిన ముసలం అంటే ఇనుపరోకలి యాదవ కులాన్ని నిర్మూలం చేసినట్లే, ఈ కలతలూ ఈ సంస్థలని పాడుచేస్తాయని సోదాహరణంగా చెబుతారు. ఇనుపరోకలి పుట్టడమేమని అడగచ్చు, దీని మూలం తెలియాలంటే భాగవతం దగ్గరకిపోదాం.

శ్రీకృష్ణుడు తన యాదవ బలగాలతో, బలంతో రాక్షసులను తుదముట్టించారు. ఆ తరవాత కౌరవులను కూడా సాగనంపి ఉన్న సమయం, యాదవులు బలవంతులై కన్నూ మిన్నూ కానని పరిస్థితిలో ఉన్న సమయం. ఈ శక్తిని పరిమార్చాలంటే, మరో ఇంతటి శక్తి కావాలి, అంతకు మించి, ఆ శక్తే తనకు తానే అణగారిపోతే సరిపోతుందనుకున్నారు స్వామి. ఇలా ఉండగా ఒకరోజు విశ్వామిత్ర,అసిత,కణ్వ,దుర్వాసో,భృంగి, ఆంగీరస, కాశ్యప, వామదేవ,వాలఖిల్య,వశిష్ఠ, నారదాది మునులంతా ఒక్కసారి పరమాత్మను దర్శించడానికి వచ్చి, పరమాత్మను దర్శించి, ఆయనచే అర్చింపబడి, గౌరవింపబడి, స్వామిని కొలిచారు. తమరంతా ఇక్కడికి రావడానికి విశేషం చెప్పమన్నారు, దేవదేవులు. దానికి మునులు స్వామిని దర్శించడానికి వచ్చామే తప్పించి వేరు పనిలేదని శలవిచ్చి, వారాతరవాత దగ్గరలోని ”పిండారకం”అనే పుణ్య తీర్థానికి చేరేరు.

ఇది చూసిన యాదవులు సాంబుడుకి ఆడవేషం వేసి, యాదవులు మూకగా కేకలేస్తూ, ముని సమూహం దగ్గరకు సాంబుని తీసుకుపోయి, ”ఈ గర్భవతికి కొడుకా లేక కూతురా పుడుతుంద”ని అని హేళనగా అడిగారు. దానికి మునులు వీళ్ళు మదంతో రెచ్చిపోతున్నారని అనుకుని, కోపించి కళ్ళలో నిప్పులు రాలగా, మాతో హాస్యమాడుతారా అనుకుని

వాలాయము యదుకుల నిర్మూలకరం బయినయట్టి ముసలం బొకటి
బాలిక కుదయించును బొండాలస్యము లేదటంచు నటపల్కుటయున్…భాగ…స్కం..11…..22

యదుకులాన్ని సమూలంగా నాశనం చేసే ఇనుప రోకలి పుడుతుంది ఆలస్యం లేదని చెప్పేరు.

అప్పటికి తెలివి తెచ్చుకున్న యాదవులు సాంబుని బట్టలు విప్పుతుంటే లోపలినుంచి ఒక ఇనుపరోకలి కింద పడింది. దానికి ఆశ్చర్యపోయి, ఆ ఇనుపరోకలిని పట్టుకుని శ్రీకృష్ణుని దగ్గరకి పోయి, జరిగినది చెబితే కులక్షయం తప్పదని తెలిసినవాడు కనక, ఈ రోకలిని సముద్రపు ఒడ్డున కల పర్వతం మీది, పెద్దరాతి మీద దీనిని అరగదీసి సముద్రంలో కలిపెయ్యమని చెప్పేరు. యాదవులా రోకలి పట్టుకుపోయి పర్వతం మీద అరగతీసి చిన్న ముక్క మిగిలితే దానిని ఉపేక్షచేసి సముద్రంలోకి విసిరేసేరు. దానిని ఒక చేపమింగింది. అలా ఆ రోకలి ముక్క మింగిన చేపను ఒక బోయవాడు వలలో పట్టి కోస్తే, రోకలి ముక్క దొరికింది. దొరికిన రోకలి ముక్కను అలుగు ములికిగా తయారు చేసేడు.

అలా యాదవ కుల నిర్మూలనానికి పధకం తయారయిపోయింది. మనం అనుకున్నట్లు యాదవకులంలో ముసలం పుట్టడం దాకా చాలు కాని మిగిలినది కూడా చెప్పేసుకుందాం.

ఆ తరవాత కొన్ని రోజులకి యాదవులంతా సముద్ర తీరానికి చేరేరు విహారం కొరకు. అక్కడ పూటుగా తాగి ఒకరినొకరు దెప్పుకోడం ప్రారంభించారు.మాటా మాటా పెరిగింది, ఒకరినొకరు దగ్గరలో ఉన్న రెల్లు పొదలు పీకి కొట్టుకుచచ్చేరు. ఇది చూసి బలరాముడు యోగావస్థలో తనువు వదిలేశారు. పరమాత్మ దగ్గరలోని లతానికుంజంలో కాలిమీద కాలు వేసుకుని పడుకుని కాలి బొటన వేలు ఆడిస్తుంటే, దూరంనుంచి చూచిన ముసలపు ముక్కను అలుగుగా వేసుకున్న బోయవాడు, ఆ కదులుతున్నది నెమలి కన్నుగా భ్రమించి బాణం వేసికొట్టాడు. ఆ తరవాత పరమాత్మ అవతారం చాలించారు.

ఇప్పుడు కధని విశ్లేషిద్దాం.

శ్రీకృష్ణుని ప్రాపున యాదవ కులం ప్రబల శక్తిగా మారింది. దానిని పరమాత్మ దుష్ట శిక్షణకు ఉపయోగించారు. కాని ఈ క్రమంలో ఈ యాదవవీరులు మదోన్మత్తులయ్యారు. అంతా తమదే శక్తి అనుకున్నారు. అది ఎంతవరకుపోయిందంటే మునులను కూడా ఎగతాళీ చేసే స్థాయికి చేరిపోయింది. అక్కడ మునులు కూడా వారు చేసిన హేళన వ్యక్తులకంటే ఎక్కువగా వారి విద్యను పరిహసించింది. అందుకు వారికి కోపం వచ్చి శపించారు. వారిని పరిహసిస్తే బహుశః కోపం తెచ్చుకునేవారే కాదు, కాని వారి తపోశక్తిని, విద్యా శక్తిని అనగా భగవానునే హేళన చేసిన సందర్భం గా భావించారు. జరగవలసినది జరిగింది. అక్కడ కూడా ఎత్తిపొడుపులు, పొటుకు మాటలు, ఉల్లికుట్టు మాటలే, మదిరాపాన మత్తులై ఉన్నవారితో, రెల్లు దుబ్బులను పీకి కొట్టుకునే స్థాయికి చేర్చింది. అందుకే ఏదయినా సంస్థ, కుటుంబం బలవంతమైనదవుతున్న కొద్దీ నోరు సంబాళించుకుని మాటాడవలసిన ఆవశ్యకత ఉన్నదని తెలుస్తున్నది కదా! ఇలా చేయకపోతే ఆ సంస్థలపని యాదవ కులం లాగే తయారవుతుంది.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శివుడు శ్మశానంలోనే ఎందుకుంటాడు?

పనిలో ఉన్నారా? ఫరవాలేదు, మీ పని చేసుకుంటూ, ఒక చెవి ఇటు పడేసి మహన్యాసం వినండి.   

 http://kasthephali.blogspot.in

శివుడు శ్మశానంలో ఎందుకుంటాడు?

ఈ ప్రశ్న నాది కాదు, ఈ అనుమానం సాక్షాత్తు అమ్మవారికే వచ్చి, అయ్యవారిని నిండుకొలువులో అడిగేసింది, (భారతం. అనుశా.ప. అశ్వాసం….4….418 నుండి443 వరకు స్వేఛ్ఛానువాదం.) ఆ కధాక్రమంబెట్టిదంటే………

శంకరుడు కైలాసంలో దేవతలు, సిద్ధులు, సాధ్యులు, విద్యాధరులు,మునులు,భూతగణాలు నిండిఉన్న కొలువులోఉన్న,ఆ సమయంలో గౌరీదేవి వెనుకనుంచి వచ్చి, శంకరుని రెండుకళ్ళూ తనచేతులతో మూసింది. లోకాలన్నీ చీకట్లుకమ్మేయి, జీవులన్నీ సంక్షోభం చెందాయి.. శంకరుడు మూడవనేత్రం తెరిచారు. హిమనగం మండిపోవడం మొదలయింది. అది చూసిన గౌరి ”స్వామీ మూడవకన్ను తెరిచారేమీ? దానివల్ల నా తండ్రి హిమవంతునికి బాధ కలిగిందని” వేడుకుంది, ”మూడవకన్ను తెరవడానికి కారణం రహస్యమైతే చెప్పద్ద”ని ముద్దుగా అలిగింది కూడా. అందుకు శంకరుడు కరుణగా చూడగా, హిమనగం మామూలయింది. ”గౌరీ, నీకు తెలుపకూడని రహస్యాలు నాకులేవని, నేను లోకాత్మకుడిని, సర్వలోకాలు నన్నుపట్టి ఉంటాయి. నువ్వు నా రెండుకళ్ళూ మూశావు, లోకాలు చీకటి, సంక్షోభం చెందాయి, అందుకు మూడవకన్ను తెరవాల్సివచ్చింద”న్నారు. ఆ! ఇది మంచి సమయం, ఉన్న అనుమానాలన్నీ తీర్చేసుకుంటాననుకుని ప్రశ్నల వర్షం కురిపించడం మొదలెట్టింది.

”మీకు నాలుగు ముఖాలెందుకున్నాయి?”

”ఒకప్పుడు సుందోపసుందులనేవారు ఉండేవారు.వాళ్ళులోకాలను బాధిస్తుండేవారు. మయుడు లోకంలోని అన్ని అందాలను పోతపోసి ఒక స్త్రీని సృస్టించి నా దగ్గరకు తెచ్చాడు. అది నాకు ప్రదక్షిణంగా నా చుట్టూ తిరిగింది. ఆమెను నాలుగు దిక్కులా నిశితంగా పరిశీలించడం కోసం నాలుగు ముఖాలు ధరించాను, అప్పటినుంచి చతుర్ముఖుడనయ్యాను.”

”మీకు కంఠం మీద నల్లమచ్చ ఏమి?”

”దేవతలు, దానవులు కలిసి పాలకడలి మధించినపుడు వచ్చిన హలాహలాన్ని మింగి అక్కడ ఉంచాను. అందుకు అక్కడ మచ్చ ఏర్పడింది. ఇంకా ఏమయినా ప్రశ్నలుంటే అడగ”మన్నారు, శంకరులు.

”పినాకమనే విల్లు ధరిస్తారు కారణం చెప్ప”మంది గౌరి.

”కణ్వుడనే మహాముని ఆదియుగం లో తపస్సు చేశాడు. ఆయనపై పుట్టలు మొలిచాయి. ఆ పుట్టమీద ఒక వెదురుపొద మొలిచింది, అది చాలా అద్భుత పరిమాణంలో పెరిగింది. బ్రహ్మగారు ఆమునికి వరాలిచ్చి, ఆ వెదురునుంచి మూడు విల్లులు తయారు చేశారు. ఒకటి పినాకము,నా దగ్గర ఉన్నది. రెండవది శార్ జ్గము, ఇది విష్ణువు దగ్గర ఉన్నది. మూడవది తాను తీసుకున్నారు . అప్పటినుంచి పినాకం చేతిలో ఉండటం మూలంగా పినాకపాణి అని నాపేరు”.

”లోకంలో మరేదీ వాహనం లేనట్టు ఎద్దును వాహనం చేసుకున్నారేమీ?” గౌరి ప్రశ్న.

”హిమనగం దగ్గర తపస్సు చేసుకుంటున్నా. చుట్టూ గోవులు చేరిపోయాయి, చాలా బాధపెట్టేయి. కోపంగా చూడగా సంతాపం చెందేయి. అప్పుడు విష్ణుమూర్తి వృషభాన్ని నాకు కానుకగా ఇచ్చారు. నాకు ‘గోపతి’ అని పేరుకూడా పెట్టేరు. అప్పటినుంచి ఎద్దు నా వాహనమైనది.”

”మీరేమో పరమ శుచిమంతులు, మంచి ఇంట్లో వాసం చేయక శ్మశానం లో ఉన్నారేమి   స్వామీ?”

”భయంకరమైన భూతాలు, ప్రజలను చంపుతూ బాధలు పెట్టేవి. అప్పుడు బ్రహ్మగారు నా దగ్గరకొచ్చి ’శివా! జీవులను కాపాడే మార్గం చూడవయ్యా’ అని అడిగితే భూతాల నివాసమైన శ్మశానం లో నివాసం ఏర్పాటు చేసుకున్నా, అవి నా కనుసన్నలలో ఉండటంతో లోకాలు రక్షింపబడ్డాయి. మోక్షపరులు ఇది శుచిస్థానం అంటారు, జనం తిరగరు, అందుకు ఇక్కడనుంచి లోకాలను రక్షించాలనుకున్నా”.

”ఈ బూడిద రాసుకోడం, పాములు ధరించడం, శూలం,పరశువులు ఆయుధాలు, భీకరమైన రూపం ఏమి స్వామీ?.”

”లోక స్వరూపం రెండు రకాలు. ఒకటి శీతం, రెండవది ఉష్ణం. ప్రపంచం ఈ రెంటితోనే ఉంది. సౌమ్యం విష్ణువు, ఆగ్నేయం నేను, విశ్వాన్ని భరిస్తాను, అందుచేత వేడి, భయంకరమైన రూపం ధరిస్తాను”

”మరి చంద్రవంకను  నెత్తిన ఎందుకు ధరిస్తారు?”

”దక్షయజ్ఞ సమయంలో నేను దేవతలని బాధించాను, ఆ సమయంలో చంద్రుడిని కాలితో తొక్కేను, చంద్రుడు నన్ను శరణు వేడాడు, ’అయ్యో! పొరపాటు చేసేననుకుని చంద్రుడిని నెత్తి మీద పెట్టుకున్నాను”

అమ్మకి వచ్చిన అనుమానాలని శంకరులు తీరిస్తే వివరాలు అందరికి తెలిశాయి. అమ్మకివన్నీ తెలియవా? తెలుసు పిల్లలకి తెలియచేయాలని అమ్మ చేసిన చిన్న మాయ.

నమః శOభవేచ/ మయోభవేచ/ నమః శంకరాయచ/ మయస్కరాయచ/ నమః శ్శివాయచ/ శివతరయాచ/

ఈశాన సర్వ విద్యానాం/ ఈశ్వర సర్వభూతానాం/ బ్రహ్మాధిపతి బ్రహ్మణోధిపతి బ్రహ్మా/ శివోమే అస్తు సదా శివోం/.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శరీరమాద్యం……

                 http://kasthephali.blogspot.in

శరీరమాద్యం……

ఇది 600 టపాగా రాశాను కాని, వేయబుద్ధికాక మూలపారేశాను. మిత్రులు రత్నం గారు రెండేళ్ళకితం టపా చదివి వ్యాఖ్యపెట్టేరు. మరి కదలిక వచ్చింది, సమాధానంగా టపా రాస్తానన్నా! అదీ సంగతి. అందుకు ఈ టపా ముందుకు తెచ్చి స్వంత డబ్బా తగ్గించి …..వద్దు తిట్టకండి!

”శరీరమాద్యం ఖలు ధర్మసాధనం”అన్నారు, అంటే ‘ధర్మం మొదలుగా కలిగిన పురుషార్ధ సాధనకు శరీరం ముఖ్యమైనది’ అని. ఏంటి! మోక్ష సాధనకి శరీరం అవసరమా? అవును, అవసరమే. కర్మ పరిపాకం పూర్తి చేసుకోడానికి, కూడా తెచ్చుకున్న మూట విప్పుకోడానికి (సంచితం) చేసిన కర్మ ఫలం అనుభవించడానికి, మంచిదైనా చెడ్డదయినా సరే, (కర్మ రాహిత్యం కావాలి కదా!), కొత్తగా మూట (అగామి) కట్టుకోకపోడానికి, మానవ శరీరమే అత్యవసరం. అందుకే శంకరులేo చెప్పేరు? ”జంతూనాం నర జన్మ దుర్లభం” అని కదా! అంటే ”ప్రాణులలో నరజన్మ దొరకడమే అదృష్టం,” దీనిని ఉపయోగించుకుని ముక్తి పొందవయ్యా! అని కదా చెప్పేరు.(ముక్తి అంటే విడుదల, దేనినుంచి? జనన మరణ చక్రం నుంచి, పరమాత్మలో కలియడానికి) మానవ జన్మచాలా విశిష్టమైనది.కర్మఫల రాహిత్యం పొందటం, ఈ నరజన్మలోనే సాధ్యం, మరే జన్మలోనూ సాధ్యంకాదు,అందుకు మానవ శరీరం అవసరం. ధర్మసాధనం అని అందులో చెబితే మీరు మోక్షం గురించి చెబుతున్నారు.

అవును ధర్మసాధన అంటే, ధర్మం మొదలుగాగలిగిన చతుర్విధ పురుషార్ధాలూ అని అర్ధం. ఇవి ధర్మ, అర్ధ, కామ, మోక్షాలు కదా! ధర్మమైన అర్ధం సంపాదించు, అంటే ”నీకు ఇతరులు ఏమిచేస్తే బాధ పడతావో, అది ఇతరులకు చేయకుండటమే ధర్మం” అంది భారతం. అందుచేత ఇతరులను హింసించి, దొంగిలించి, బెదిరించి అర్ధం సంపాదించకు. అలా సంపాదించినా అనుభవించేదెంత? ఆలోచిద్దాం. ఆరుడుగుల నేలచాలు, బతికిన, చచ్చినా సరే…. మరెందుకింత అత్యాశ? పోయినవాడెవడైనా, చిన్నమెత్తయినా పట్టుకుపోగా చూశావా? నీ కూడా ఏదీ రాదుకదా, అలా రానిదానికోసం ఎందుకీ పాకులాట? ఇది మాయ! దీనిని ఛేదీంచు. జీవితానికి అవసరమైనదే సంపాదించు. తరాల తరబడి కూచుని తిన్నా తరగనిది సంపాదించకు, అన్యాయంగా. వ్యర్ధం. అదికారం కోసమంటావా? ”రాజ్యాంతే నరకం ధృవం” అధికారం తరవాత మిగిలేది నరకం, అయ్యో! అంత ధర్మ బద్ధంగా పరిపాలించిన ధర్మరాజు కూడా నరకాన్ని చూశాడు, కొద్ది సేపయినా, తెలుసునా!”  అధికారంతమునందు చూడవలె కదా ఆ అయ్య సౌభాగ్యముల్” తెలియదా! కుక్కకూడా విరిగిన కాలి మీద, ఉచ్చకూడా పోయ్యదు. అందుచేత సత్కర్మలకోసం శరీరమాద్యం….

ధర్మమైన మైన అర్ధంతో కామం తీర్చుకో! కామం అంటే స్త్రీ, పురుష సంబంధం మాత్రమేననే తప్పు అర్ధం చెబుతున్నారు. కామం అంటే కోరిక, ధర్మబద్ధమైన అర్ధంతో ధర్మబద్ధమైన కోరిక తీర్చుకో! కనపడిన ప్రతిది కావాలనుకుంటే మిగిలేది కష్టాలే,కన్నీళ్ళే!, అర్హత సంపాదించు, అప్పుడు అనుభవించు, అది ధర్మం. ”మింగమెతుకులేక మీసాలకు సంపెంగనూనె” అంటే ఎలా? అయిందా? ధర్మబద్దమైన అర్ధం, ధర్మబద్ధమైన కామం పూర్తయితే నీవు నిష్కళంక యోగివే! అదెలా అంటే!

మన కర్మ చేత మళ్ళీ జన్మ పొందటం, లేదా మళ్ళీ మళ్ళీ జన్మ పొందటం, మన చేతిలోనే ఉంది,మానవునిగానే పుడతాననుకోకు.. పాపకర్మలు చేస్తే దాని ఫలితం అనుభవించడానికి పుట్టాలి, సుకర్మలు చేసినా ఫలితం అనుభవించడానికి పుట్టాలి. ఐతే మరేం చెయ్యాలి? ఏమీ పెద్ద కష్టపడక్కరలేదు. రెండుపూటల సాత్వికాహారం తీసుకో, కష్టానికి సుఖానికి లొంగిపోకు, కష్టానికి సుఖానికి సమంగా స్పందించు, కష్టం వచ్చింది, ఏడు కాసేపు, మళ్ళి నీపనిలో పడు. సుఖం వచ్చింది అనుభవించు, పంచిపెట్టు పెరుగుతుంది, ఇదే వుండిపోవాలనుకోకు. ఏదివస్తే దానిని అనుభవించు, ఇది జీవితం, కాదు, ఇదే జీవితం. కష్టంలో అమ్మను తలుచుకో కష్టం మోకాలి లోతులో దాటిపోతుంది. అమ్మెవరు? “జన్మమృత్యుజరా తప్త జన విశ్రాంతి దాయిని” ఇది అమ్మ నామం, అర్ధం                    పుట్టుక,చావు,ముసలితనంతో, పునరపి జననం, పునరపి మరణంతో, వేగిపోతున్న జీవులకు వీటినుంచి విశ్రాంతిని కలగచేసే తల్లి! సుఖంలో అమ్మను తలుచుకో నీ సుఖం రెట్టింపవుతుంది,ఏదీ నిలవదు, అది గుర్తుంచుకో!. నీ భార్య/భర్తయందే నీ కోరికలు తీర్చుకో. నమ్మినవారిని ముంచకు. ఇంట్లో వారిని, బంధువులను, మిత్రులను సమయంలో ఆదుకో, చేయగలిగిన సాయం చెయ్యి. చేతనయితే ఒకరికి ఉపకారం చెయ్యి. లేకపోతే నోరు మూసుకు కూచో! ఇలా బతికితే, నీ పని నువ్వు చేసి భగవంతుని పై భారం వేస్తే చాలు, ముక్తి వచ్చినట్లే. ఇదంతా జరగాలంటే, కర్మ చెయ్యాలి, చేతులు ముడుచుకు కూచుంటే భగవంతుడు తినిపించడు. మంచి పని చేయాలంటే శరీరం కావాలి. అందునా అరోగ్యవంతమైన శరీరం అత్యావశ్యకం. అందుచేత శరీరమాద్యం ఖలు ధర్మసాధనం.

లోపలికి చూడు అంటే ఎమిటి? రమణులేమన్నారు? ”నాన్ యార్” ”నేనెవరిని?” తెలుసుకోమన్నారు. దైవం ఎక్కడున్నాడు? నీలో ఉన్నాడు. అదే ఎక్కడ? ……పద్మకోశప్రతీకాశగుం హృదయంచాయధోముఖమ్, అధీనిష్ట్యా వితస్త్యాంతే నాభ్యాముపరితిష్టతు….హృదయానికి కింద బొడ్డుకు పైన పద్మంలో వెలుగుతున్నాడు. ఎలా ఉన్నాడు? తస్యమధ్యే వహ్ని శిఖ అణీయోర్ధ్వా వ్యవస్థితః. నీలతోయధమధ్యస్థా ద్విజుల్లేకే వ భాస్వరా! నీవార సూకవర్తన్వీ పీతాభా స్వస్త్యణూపమా. తస్యా శిఖాయా మధ్యే పరమాత్మా వ్యవస్థితః… అయ్యా అలా నీలో, నివ్వరి ధాన్యపు ముల్లులా ఉన్నవాడు, నీకంటే వేరువాడు కాని వాడు అయిన పరమాత్మనీవే!, నిన్ను నువ్వు తెలుసుకో! పరబ్రహ్మను తెలుసుకున్నట్లే. పరబ్రహ్మ నీకంటే వేరుగాలేడు… ఇదంతా ఇదివరకు చెప్పినదేగా? అవును రోజూ తినే అన్నమే మళ్ళీ మళ్ళీ ఎందుకు తింటున్నాం? అలాగే ఇదీనూ…..

మరందుకే 73 సంవత్సరాలనుంచి ఈ శరీరాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంటూ వచ్చినది. ఇక మిగిలిన కాలం కొద్దే!, ఇది నిజం, కాదు,ఇదే నిజం. ఈ కాలం సద్వినియోగం చేసుకోవాలని కదా తాపత్రయం. మరి మూడు నెలల నుంచి చలి మూలంగా బాధపడి, నలతతో కష్ట పడిందికదా, ఈ శరీరం, ఇప్పుడు బాగుంది కదా, కర్మ చెయ్యి….ఏమయిందీవేళ మీకు ? బావున్నారా?…బానే ఉన్నా… ఇదిగో ఇది నేటికి బ్లాగు మొదలుపెట్టిన రెండు సంవత్సరాల మూడు నెలలలో రాసిన టపాల లో 600 వది, అదీ సంగతి. ఐతే!… ఆగండి! ”కొద్దిగా డబ్బా కొట్టుకుందామని… ”ఘటం భిత్వా, పటం చిత్వా” కదా! ఇదేంటో? నాలుగురోడ్ల కూడలిలో కుండ బద్దలు కొట్టు, లేదా చొక్కా చింపుకో నలుగురు దృష్టీ నీ మీద పడుతుంది కదా!” అందుకు …. నలుగురు దృష్టీ ఆకర్షించాలని :) సరెలె చెప్పుకో!…ఈ గుర్తింపు సమస్య ఉంది చూశారూ! ఓరి బాబోయ్! మహానుభావా!!, ఆపండి మమ్మల్ని చంపకండి,సుత్తి కొట్టకండి, మిమ్మల్ని గుర్తించేశాం ఎప్పుడో!!!, (గుర్తించక ఛస్తామా? చంపేస్తుంటే, కురుపులా సలిపేస్తుంటే :) )

ఇంకా చాలా రాశాను కాని తీసేశాను, ”రక్షించేరు!”… ”ఆ! ఎవరదీ?”

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- ఎవరిని నమ్మాలి?

kasthephali.blogspot.com

ఎవరిని నమ్మాలి?

తాతా! ఎవరినీ నమ్మకుండా ఉండలేం. నమ్మితే పొరబాట్లు జరుగుతాయి. ఎవరిని నమ్మాలి, ఎవరిని నమ్మకూడదు? ఎలా తేల్చుకోడం అంటే భీష్ముడు చెప్పిన కధ.భారతం. శాంతి. పర్వం…ఆశ్వా..3..244 నుండి…263.

బ్రహ్మదత్తుడు అనే రాజుకు పూజని అనే మాటలు నేర్చిన చిలుకకు మంచి స్నేహం. పూజనికి ఒక బిడ్డ, రాజుకు ఒక కొడుకు ఉన్నారు. పూజని బిడ్డకి ఆహారంగా మంచి మంచి పళ్ళు పట్టుకొచ్చేది. వాటిలో మేలయినవాటిని పూజని బిడ్డతో ఆడుకోడానికి వచ్చే రాజు కొడుకుకు ఇచ్చేది. పూజని బిడ్డా రాజు బిడ్డా అలా ఆడుకునే వారు, రాజు బిడ్డ దాది, పర్యవేక్షణలో.

ఒక రోజు దాది దగ్గరలేని సమయంలో రాజు కొడుకు చిలుక పిల్లతో ఆడుకుంటూ దాని పీకపిసికి చంపేశాడు. పూజని వచ్చి చూసి ఏడ్చింది, తన బిడ్డ చనిపోయినందుకు. ”కలిగినవారికి లేనివారంటే చులకన, వారి ప్రాణాలంటే లెక్కలేద”ని నిందించి, ”దీనికి ప్రతీకారం చేస్తానని” రాజు కొడుకు కనుగుడ్లు తనవాడి గోళ్ళతో పెకలించి ఆకాశానికి ఎగిరిపోయింది. వార్త తెలిసిన రాజు పరుగునవచ్చాడు. పూజని అతనితో ”పాపం చేసేడు ఫలితం అనుభవించాడు తప్పించి, నాకు నీ బిడ్డ మీద ద్వేషం లేద”ని చెప్పింది.దానికి బ్రహ్మదత్తుడు ”నీవల్ల తప్పులేదు,కాని నా మనస్సు అతి విషాదం చెందింది, ఇదివరలాగే మనం స్నేహంగానే ఉందా”మన్నాడు. దానికి పూజని ”మనం ఒకరి పట్ల ఒకరం చేసిన పనులవల్ల వైరం లేకుండా పోతుందా? నువ్వు రమ్మనగానే నేను రాగలనా?” అంది. దానికి రాజు ”జరిగినది ఒకదానికి మరొకటి చెల్లు” అన్నాడు. ”పొరపాటుగా జరిగిపోయినదానికి తప్పుపట్టటం మంచి లక్షణం కాద”న్నాడు.

నెయ్యము సెడిన మాటల తియ్యదనము వట్టి పగ మదిన్ మఱచిన జా
వయ్యెం జేటయ్యె గలక యయ్యె నొకట మూడుగాక యది మేలగునే..256 
స్నేహం చెడిన తరవాత తియ్యనైన మాటలతో పగ మరిచిపోయామనుకుంటే చావుకాని, నష్టంకాని, కలత పొందటం కాని జరిగితీరుతుంది, ఏదో ఒకటి అవుతుంది కాని మేలవుతుందా?

”దాయాదులైనా మాటమాటా పెరిగినప్పుడు, వారికి కీడు చేసినపుడు పగ పుడుతుంది.పగ కలిగితే రహస్యంగా ఉండిపోదు, ఎండిన చెట్టున నిప్పున్నట్టు ఉంటుంది, అందుచేత చేటు కలుగుతుంది, అప్పుటికప్పుడు చేటు రాకపోయినా కాలాంతరంలో చేటు కలుగుతుంది. దీనిలో సందేహం లేదు.తల్లి, తండ్రి, సోదరులు, కొడుకులను పగ కలిగినవారైనపుడు నమ్మ తగదు, అటువంటిది నువ్వు పగ మరిచిపోయానని చతురమైన మాటలు చెబితే విని మోసపోను,” అని చిలుక చెప్పగా రాజు, ”కాలవశాన కీడు మేళ్ళు జరుగుతాయి, నీకు నాకు మధ్య అవి రాకూడదు, నేనంత తెలివి తక్కువ వాడనా?” అంటే, ”చల్లని సముద్రంలో గణగణ మండే బడబాగ్ని ఉన్నట్లు, నీ తియ్యని మాటలలో కూడా పగ ఉంది, నేను నీ పట్ల అవిశ్వాసమే చెబుతు”న్నానంది, చిలుక.

ఇలా చెప్పి పూజని అనే చిలుక అక్కడినుంచి ఎగిరి వెళిపోయింది.

కధ చాలా చిన్నది. అసలు స్నేహం ఎవరితో చేయచ్చు? సమవయస్కులు, అన్నిటా సమానమైనవారితో స్నేహం వర్ధిల్లుతుంది కాని తేడాలున్న చోట స్నేహం వర్ధిల్లదు. ఒక సారి కనక స్నేహం చెడితే తరవాత జరిగేది దారుణం కదా! చాలా అన్యాయమైన మాటలూ వినాల్సివస్తుంది. అందునా పెద్ద ఇబ్బందులున్నపుడు, అనగా ఒకరి వల్ల మరొకరు నష్టపోయినపుడు చాలా దారుణాలే జరుగుతాయి, వాటిని మరచి మరలా స్నేహం నటించడం ప్రమాదానికి దారితీస్తుందనేది ఈ కధ సారాంశమనుకుంటా. మీకేం తోచిందో చెప్పండి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- అరె! మళ్ళీపోయింది!!

http://kasthephali.blogspot.com/

అరె! మళ్ళీపోయింది!!

మొన్న ఆదివారం మధ్యాహ్నం నెట్ పోయింది, ఏమయిందబ్బా! అనుకుని కొద్ది సేపు ఉండి ఫోన్ చేసి చెబితే ”ఆదివారం కదండీ ఎవరూ లేరు, రేపు ఉదయమే చూస్తామ”న్నాడు పాపం. హా! హతవిధీ ఇలా అయిపోయిందా అనుకుని ఊరుకున్నా, చేయగలది లేక. మనకి వచ్చే వైర్ కాని తెగిపోయిందేమో వీలయితే కట్టేద్దామనుకుని బయటికి పోయి చూస్తే అదంతా సవ్యంగానే కనపడింది. గంటకి ఒక సారి రైట్ అయిందేమో ఎదురు చూడటంతోనే తెల్లారిపోయింది. ఉదయం పదయినా ఎవరూ రాకపోతే అనుమానమొచ్చి అడిగితే ”మన ఊరునుంచి పట్నానికి వెళ్ళే ఓ.ఫ్.సి కేబుల్ మనవూరికి కొద్ది దూరం లో ఉన్న తుల్యభాగ మీద ఉన్న పాతవంతెన స్థానం లో కొత్తదాన్ని కట్టడానికి చేసే ప్రయత్నం లో, ఈ కేబుల్ మిగిలిన కేబుల్స్ అన్నీ తెంచేశారండి” అని చావు కబురు చల్లగా చెప్పేడు. సరే ఇది మామూలయిపోయిందనుకుంటే పాత జ్ఞాపకాలు ముసిరాయి. మధ్యాహ్నానికి రైటయింది, అబ్బో చాలా తొందరగా చేసేరే అని ఆనందించినంత సేపు పట్టలేదు, మళ్ళీ పోయింది, ఈ సారి పూర్తి ఒక రోజుపైగానే పోయి మాకు అన్నీ బ్లాకవుట్ అయిపోయాయి, కరంట్ పోతుండటం తోడయి,అవసరమైనరోజు సంగతులు తెలియకుండాపోయాయి.

సాధారణంగా ఈ కేబుల్స్ ని కొంత లోతులో వేస్తారు, ఎవరూ పాడు చేయడానికి వీలు లేకుండా, రోడ్ అంచున. ఆ ప్రాంత ప్రజల అవసరాల కోసం ప్రజలూ, కొన్ని కట్టడాల కోసం రహదారుల శాఖ తవ్వకాలు చేస్తుంటాయి. ప్రజలు తవ్వినపుడు జరిగే నష్టం కంటే రహదారుల శాఖ తవ్వించినపుడే ఎక్కువ నష్టం జరుగుతూ ఉంటుంది. ఈ శాఖ పని చేయదు, చేయిస్తుంది, కాంట్రాక్టర్ చేత. ఆ కాంట్రాక్టర్ కి ఇటువంటి విషయాలు చాలా చిన్నవిగా కనపడతాయి, అందులోనూ ఆయన ఒక బడా రాజకీయనాయకుడో వారి స్థానీయుడో అయి ఉంటాడు, అందుచేత అసలు పట్టదు. ఆ అధికారులకూ పట్టదు, ఆ కాంట్రాక్టర్ ని ఏమీ అనలేరు. ఒక వేళ ఎవరేనా అధికారి ఇటువంటిది అడిగినా, సమాధానం చెప్పేనాధుడు ఉండడు. రహదారుల శాఖ అధికారులూ, ఈ కేబుల్స్ వారి కాంట్రాక్టర్ తవ్వించడం మూలంగా చెడిపోయినందుకు బాధ్యత వహించరు, సరికదా ఈ కేబుల్ వేయనివ్వడమే గొప్ప అవకాశం ఇచ్చినట్లుగా భావిస్తారు. ఇది నా స్వానుభవం. ఒక సారి ఇటువంటి విషయం లో నరసాపురం లో ఉన్నపుడు ఒక రహదారుల శాఖ అధికారిని రోడ్ మీద పట్టుకుని కడిగేసి, నిలదీయాల్సి వచ్చింది. నరసాపురం నుంచి పాలకొల్లు దారిలో ఓ.ఫ్.సి కేబుల్ వేశాం. ఒక పక్క పెద్ద కాలవ, మరో పక్క పంటకాలవ చిన్నది, ఈ మధ్యలో కాలవ గట్టుమీద రోడ్డు, దానికి చివరగా మా కేబులు. వేసిన సంవత్సరంలోనే రహదారుల శాఖ వారు పనిమొదలుపెట్టడం తో, ఆ కాంట్రాకటర్ ఈ కేబుల్ తెంపేసేడు. పరుగెట్టుకుపోయి కేబుల్ తెంపేసేరని పని ఆపుచేయమంటే ”దిక్కున్న చోట చెప్పుకోమన్నాడు” కాంట్రాక్టరు. చేయగలది లేదు, వారా బలవంతులు, మా ఆఫీసర్లు అందరికి విషయం తెలిపేను. మర్నాడు మా ఆఫీసర్లు, రహదారుల వారు అందరూ వచ్చేరు, నేనూ వెళ్ళేను. మాటల్లో అక్కడ సెక్షన్ ఆఫీసర్ని ”ఇలా కేబుల్స్ తెంపేస్తే కష్టం కదా! పని మొదలుపెట్టే ముందు చెబితే మా మనిషిని ఇక్కడుంచి మీకు మా కేబుల్స్ ఎక్కడున్నాయో చెబుతాడు కదా! నష్టం నివారించచ్చు కదా” అంటే ఆయనకి కోపం వచ్చి ”మీ కేబుల్స్ ఇక్కడ వున్నాయని ఎవరికి తెలుసు, చెప్పడానికి” అన్నాడు. నాకు కోపం నసాళానికి అంటింది. ”ఈ కేబుల్స్ ఇక్కడున్నాయని, ఇక్కడ వేస్తున్నామని మీకు తెలియచేయడం, మీరు పర్మిషన్లు ఇవ్వడం, దానికి గాను మా దగ్గరనుంచి మీకు లక్షల రూపాయలు చెల్లించడం జరిగింది, ఆ విషయమేనా మీకు తెలుసా? మీ శాఖ ఇచ్చిన అనుమతులున్నాయి తెలుసా? ఇక్కడ కేబుల్ ఉందని మీకు మీ శాఖకు తెలుసు, కాని మీరు పెద్దవారమని, ఏమి చేసినా చెల్లిపోతుందని చేస్తున్న పని ఇది. అసలు ఒక యుటిలిటీ కమిటీ ఉంటుందని, అది మీశాఖ అద్యక్షతన సమావేశం కావాలని, మునిసిపాలిటీ, రదారుల శాఖ, టెలికం శాఖ, కరంట్ శాఖా ఇందులో సభ్యులని, ఎవరు పని మొదలు పెట్టినా ఈ కమిటీ సమావేశం కావాలని, ప్రతిపాదనలలో అవసరాలు గుర్తించాలని, ఒకరికి ఒకరు సహకరించాలని, మీకు తెలుసా?” అని అక్కడ మూగి ఉన్న జనం మధ్య ఆయనను అడిగేటప్పటికి, పాపం చిన్నబోయాడు. మా ఆఫీసర్లు ”ఊరుకోండి, ఊరుకోండి” అనడంతో, ”చేసిన తప్పును కప్పిపుచ్చుకోకండి, పొరపాటు జరిగిందనండి, ఎంత నష్టం? ఇది మీకూ నాకూ కాకపోవచ్చు, దేశానికి నష్టం, గుర్తించండ”ని ఆవేశంగా చెప్పి ముగించేను., పని పూర్తయ్యింది, కేబుల్ అతుక్కున్నాం, ఆ సాయంత్రానికి. మా ఆఫీసర్ ఒకాయన కొత్తవాడు, చిన్నవాడు నాకంటే వయసులో, వెళుతూ బయటికొచ్చిన తరవాత కారెక్కుతూ ”యువకులలా మరీ అంత ఆవేశపడి కడిగేసేరు,” అన్నారు. నవ్వుకున్నా. ఆయనకు కొత్తగాని నాకిటువంటి అనుభవాలు కొత్తకాదు.

ఇలాగే కరంట్ శాఖతో మీటింగులు జరిగేవి, అక్కడా ఒక సారి ఇటువంటి సంఘటన జరిగింది, అది మరోసారి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- చేతులు కాలేకా…..

http://kasthephali.blogspot.com/

చేతులు కాలేకా…..

”బొబ్బలెక్కేయి”.
”ఏం? ఎందుకనీ?”
”చేతులు కాలేయి కనక.”
”ముందు జాగ్రత్తగా ఉంటే చేతులు కాలవుకదా!”
”కాలిపోయిన తరవాత అందరూ అనేమాటే అది. ’దెప్పేవారికి దెప్ప సందు అనేవారికి అన సందు’ అని సామెతలే.”
”ముందు చెప్పచ్చుగా చేతులు కాలతాయని”
”చెప్పింది నువ్వెప్పుడు విన్నావు కనక?, కాకపోయినా నీ దృష్టి ఎక్కడో ఉండి వేడి గిన్ని పట్టుకుంటే చేతులు కాలవా?”
”ఇప్పుడు పట్టుకుంటా ఆకులు”
”ఇప్పుడు ఆకులు పట్టుకున్నావు కనకే చేతులు బొబ్బలెక్కేయి, తెలుసా! ఏది ఎప్పుడు చెయ్యాలో అప్పుడే చెయ్యాలి”
”చేతులు కాలేకా అకులు పట్టుకుని ఉపయోగం లేదు, అలా పట్టుకుంటేనే బొబ్బలెక్కుతాయి,” ”తెలుసుకో”

పూర్వకాలంలో అన్నం వండుకుంటే గంజి వార్చడానికి గిన్నెమీద మూతవేసి మూతని కొద్దిగా ముందుకు జరిపి, ఆపుడు రెండు చేతులతో ఆకులు పట్టుకుని, వాటితో వేడి గిన్నె పట్టుకుని గంజి వార్చేవారు. చేతులకి, వేళ్ళకి వేడి తగలదు ఆకులు పట్టుకుంటే. అలా బొబ్బలెక్కకుండా ఆకులతో గిన్నె పట్టుకుని గంజి వార్చేవారు. మీకు గంజివార్చడం తెలుసా! అసలు అన్నం ఎప్పుడు ఉడికిందీ చెప్పగలరా! కుక్కర్లో కాకుండా :)
అలా ఆకులుగాని గుడ్డకాని పట్టుకోకుండా వేడి గిన్నెను ముట్టుకుంటే చేతులు కాలతాయి, ఆ తరవాత ఆకులు పట్టుకున్నా ఉపయోగం లేదు, వేళ్ళు బొబ్బలెక్కడం తప్పించి. ఇది నిజజీవితం లో రోజూ అనుభవంలోకి వచ్చేస్తోందా? ”అయ్యో! అలా అనివుండవలసింది కాదు,” అని, అనేసిన తరవాత అనుకుని ఉపయోగం లేదు. జరగవలసిన కార్యం జరిగిపోయింది :)

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-నిజం.

http://kasthephali.blogspot.com/

నిజం.

మోడీ అంటే అటు అమెరికావాడి నుంచి ఇక్కడి కాంగ్రెస్ వాడిదాకా, ఆఖరికి వాళ్ళ పార్టీ వాళ్ళ దాకా అందరికి వణుకే!!! ఎందుకు?భయం ”నిజం”. అమెరికా వాడికి మనదేశపు ప్రతినిధులు 75 మంది ‘విసా ఇవ్వకండి’ మోడీకని రాశారు, మోడీ పని ఆగిపోయిందా? అమెరికావాడి బుర్రే తిరిగింది అప్పుడు, గుర్తుందా? అమెరికా వాడు అది చూసి నవ్వుకుని ఉంటాడు కదూ! మరి ఇప్పుడు మళ్ళీ అమెరికావాడు మోడీ చుట్టు ఎందుకు తిరుగుతున్నాడబ్బా? ప్రత్యేక దూతను కూడా పంపుతున్నాడు!, ”మోడీ నెగ్గుతాడు, ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేస్తాడు, అప్పుడు దేబెమొహంతో వెళ్ళేకంటే ముందేవెళితే మంచి”దనుకున్నాడు. అదేంటి మోడీ దగ్గరకెళుతున్నారు, విసా ఇవ్వడానికా అంటే అబ్బే అదేంలేదు,మా పోలసీలో మార్పులేదు, ఊరికే కలుస్తున్నామంటున్నారు.” తాడిచెట్టు ఎందుకురా ఎక్కుతున్నావంటే దూడగడ్డికోసం” అన్న సామెతలా లేదూ? అలాలేదూ సమాధానం. గుజరాతీలంటే అమెరికా వాడికి భయం,అమెరికా వాడికి గుజరాతీలన్నా, అందునా వ్యాపారులన్నా భయమే. మన దేశంలో అధికారం లో ఉన్నవారు ఒకరితో మరొకరు కాట్లాడుకుంటున్నారు, సామాన్యుడి సమస్యలు గాలికొదిలేశారు,మాటాడవలసినవారు, సమాధానపరచవలసినవారు, మౌనంగా ఉంటున్నారు, ప్రత్యక్ష సాక్షిగా, ఎందుకు? భయం నిజం.మాట చెల్లదేమోనని భయం, అమ్మేమంటుందో అని భయం, ఇదీ నిజం. రేపటి నిజం నేడు చెబుతున్నా వినండి ”మోడీ సునామీ సృష్టించబోతున్నా”డంటోంది టైమ్స్ నవ్ టి.వి. నిన్న రాత్రి ఆరుగంటలనుండి.

నిజమంటే నిజవే! ఆ….. కాదు అబద్ధం కానిది. అబద్ధం అంటే న+బద్ధం= బద్ధం కానిది అంటే? , ఆగండి మీకేమయిందని అడగద్దు. దేనికి బద్ధం కానిది? ధర్మానికి, న్యాయానికి, తర్కానికి బద్ధం కానిది అబద్ధం. అంటే న్యాయానికి, తర్కానికి, ధర్మానికి బద్ధమయ్యేదే నిజం.అమ్మయ్య! నిజం అంటే అర్ధం తెలుసుకోడానికి ఇన్ని తిప్పలా!

నిజం నిప్పులాటిది. నిజమాడితే నిష్ఠురం. నిజం చెబితే నమ్మరు, సత్యమేవ జయతే,నిజం నిలకడమీదయినా గెలుస్తుంది, ఇలా చాలా చాలా ఉన్నాయి నిజం మీద. నిజం అంటే సత్యమనీ అర్ధం కదా! మన చరిత్రలో హరిశ్చంద్రుడుని ఒక్క అబద్ధం చెప్పు ”నీ గురువుకి బాకీ లేన”ని నేను వెళ్ళిపోతా! నిన్ను బాకీ గురించి సతాయించనని కాలకౌశికుడు ఎంత బలవంత పెట్టినా అబద్ధం చెప్పలేదు, చివరికి భార్యను అమ్ముకోవలసివచ్చినా, కుమారుడు చనిపోయినా. అందుకే సత్యహరిశ్చంద్రుడుగా మిగిలిపోయాడు. మరినేడు నోరు విప్పితే చెప్పేది అబద్ధమే. సత్యాన్ని దేవునిగాను భావించారు,మనవారు. ఆయనే మా అన్నవరం సత్తెన్న అని మేము ముద్దుగా పిలుచుకునే సత్యనారాయణుడు. సత్యనారాయణ వ్రతం ఎన్నిసార్లు చేసుకుని ఉంటాం. కధ విన్నారా ఎప్పుడయినా శ్రద్ధగా, నిజం చెప్పండి మీకు కధ గుర్తుందా? ఆ కధలో విశేషం ఏంటీ? ఏం చెప్పిందా కధ? తర్కించారా? అదుగో నవ్వకండి, పేజి తిప్పేయకండి, మీకేపాపం :) నిజమే చెప్పండి.    ఎవరికీ గుర్తులేదు. వ్రతమపోయిన తరవాత ప్రసాదం తీసుకోడంతో ఆ కధ ప్రసాదం అడుగున పడిపోయిందేం. :)

ఆ కధలో వ్రతం ఎప్పుడు చేస్తానని మొక్కుకున్నాడు, తనకి పెళ్ళయి పిల్లలు కలగనపుడు, ఆడబిడ్డ కలిగింది వ్రతం చేసేడా? పుట్టిన రోజుకి అన్నాడు. అప్పుడు చేసేడా? అక్షరాభ్యాసానికన్నాడు, అప్పుడు చేసేడా, పెద్దమనిషి అయినపుడన్నాడు. ఇలా వాయిదాలమీద వాయిదాలేసుకుంటూ పోయాడు. పెళ్ళికి చేస్తానన్నాడు, చెయ్యలేదు, ఎప్పుడు జ్ఞప్తికి వచ్చింది, చెరలో పడినపుడు, అల్లుడితో సహా. ఆ తరవాత వచ్చేటపుడు పడవ నిండా ధనం ఉంటే సాధువుకి ఏం చెప్పేడు ఆకులు అలములు అనికదా! నిజంగా ధనం ఆకులు అలములు అయితే మళ్ళీ ఏడ్చాడు, దేవుడు కరుణించాడు. అందుకే సత్యానికి అంత బలం ఉంది. సత్యాన్ని చూస్తే అబద్ధానికి అంత వణుకు.

ఒకప్పుడు అసత్యం, అధర్మం నెగ్గినట్టు కనపడచ్చు, దానిదే రాజ్యమూ కావచ్చు, కాని నిజాన్ని దాచలేరు, ఎప్పుడో ఒకప్పుడు గుండెలలోంచి తన్నుకొస్తుంది మొన్న సి.బి.ఐ డైరక్టర్ చెప్పినట్లు కదా! సత్యాన్ని దేవునిగా కొలిచిన, కొలుస్తున్న జాతి మనది, దాని నుంచి కొంతకాలం తప్పిపోయి ఉండచ్చు, మళ్ళీ దారిలో పడదాం, అందరం సుఖంగా బతుకుదాం. విడిపోతే పడిపోతాం, కలిసుంటే నిలబడతాం. విడతీయాలని ప్రభువులు స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటినుంచి పన్నుగడలు పన్నుతూనే ఉన్నారు, కులమతాల పేరుతో, వెనుకబడ్డ, ముందుబడ్డ అనే పేరుతో విడతీసిపాలిస్తున్నారు. నిజంగా వెనకబడ్డవారేమైనా బాగుపడ్డారా?. నిజం చెప్పండి. తెలివి తెచ్చుకుందాం.

సత్యమేవ జయతే.

సర్వేజనాః సుఖినోభవంతు

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ముందరి కాళ్ళ బందం

http://kasthephali.blogspot.com/

ముందరి కాళ్ళ బందం

ముందరి కాళ్ళ బందం అనే మాట వాడుతాము. ఇది కూడా పశువుకు సంబంధించినదే. దీనిని అసలు రూపం ముందరి కాళ్ళ బంధం, కాని గ్రామీణుల నోటిలో అది కాస్తా బందం అయి ఊరుకుంది. కొంత మంది ముందర కాళ్ళ బందం అని కూడా వాడుతున్నారు కాని ఇది సరికాదు. ముందరికాళ్ళ బంధమే సరి అయినది. ”డుర్! ముక్కుమీద కోపం నీ ముఖానికే అందం 
నీ బుంగమూతి చందం నా ముందరికాళ్ళ బందం” పాట గుర్తొచ్చిందా?

ఇదెలాగో చూదాం. పశువులు పారిపోకుండాను,పరుగులు పెట్టకుండాను ఉండటానికి గాను ఆ పశువు ముందు కాళ్ళు రెండిటికి కలిపి ఒక ”పలుపు” దీనినే మనం తాడు అంటాము, దానితో కట్టేసి వదిలేస్తారు. ఇలాకట్టడం మూలంగా పశువు నడవటం కష్టం. కాలు ముందుకు సాగదు. ముందరి రెండు కాళ్ళు పైకి ఎత్తి దూకాలి. ఇలా దూకుతూ ఎక్కువ దూరం పోలేదు. ఇది అసలు సంగతి.

ఇది మన వాడకంలో కి ఎలా వచ్చింది మరి? పశువు ముందు కాళ్ళకి బంధం వేయడం మూలంగా ఎలా ముందుకు సాగలేదో, అలాగే మాటలు కాని, పని కాని చేసి ముందుకు సాగనీకపోవడమే ముందరి కాళ్ళ బంధం. ముందర కాళ్ళ బంధం అంటే ముందుగా కాళ్ళకి బంధమనీ ముందరి కాళ్ళ బంధం అంటే ముందు కాళ్ళకి బంధమనీ అర్ధంకదా! ముందరి కాళ్ళకి బంధం వేసేస్తున్నావోయ్! అంటే ముందుకు సాగనివ్వటం లేదోయ్ అని కదా అర్ధం.

కట్టు తప్పిపోవడం

 కట్టుతప్పడం అంటే ఉన్న కట్టుబాట్లు తెంచుకోడం అని కూడా అర్ధం.కట్టు తప్పిపోవడం అంటే బంధం నుంచి తప్పించుకోవడం. పశువును కట్టుకొయ్య అనే వంపు కర్రకి పలుపుతో కట్టేసారు. కట్టుతాడుని పలుపు అంటారు, కట్టే కొయ్యని కట్టుకొయ్య అంటారు. ఈ వంపు కర్రని దగ్గరగా రెండడుగుల పైన లోతు గోతిలో కప్పెడతారు. కొన్ని కొన్ని పశువులు తాడుతో సహా ఈ కట్టుకొయ్యను పెకలించుకుని పారిపోతాయి. ఇలా కట్టు వదల్చుకుని పోవడాన్నే కట్టు తప్పిపోవడం, లేదా మందనుంచి తప్పిపోవడం అంటారు. మరి మన వాడుకలో కట్టు తప్పిపోవడం అంటే ఉన్న సంప్రదాయాల్ని వదిలేసిపోవడం గా వ్యవహరించబడుతోంది.

దొంగలు దొంగలు కలిసి ఊళ్ళు పంచుకోడం.

ఈ మాట ఈ మధ్య చాలా సార్లే వింటున్నాం. దీని వివరం చూదాం. ఒక దొంగలగుంపు ఊళ్ళ మీద పడి దోచుకునేది. ఇదే బాగుందని మరొక గుంపు బయలు దేరి ఊళ్ళ మీదపడి దోచుకోవడం మొదలెట్టింది. ఇలా ఈ గుంపు ఆ గుంపు దోచుకోవడం లో ఒక ఊరిలోనే రెండు గుంపులూ దోచుకునే సరికి దొరికినది తగ్గిపోయింది. అందుకని ఆ రెండు గుంపుల నాయకులు కలిసి ఒక ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ”మన పరగణాలో మరొక దొంగల గుంపు రాకుండా చూసుకోవడమూ, ఆ తరవాత ఈ ఉన్న రెండు గుంపులూ ఊళ్ళు పంచుకున్నాయి,” దోచుకోడానికి, ఒకరితో మరొకరికి విరోధం రాకుండా ఉండేందుకు. సరదా గా చెప్పుకోడం కాదుగాని ఈ వ్యవస్థ బిచ్చగాళ్ళలో కూడా ఉందట. ఒక ప్రాంతం వారు మరొక ప్రాంతానికి బిచ్చానికి రావడానికి లేదు, అలాగే ఒకచోట కూచుని అడుక్కునేవాడికి ఆ చోటుపై హక్కు భుక్తాలు వగైరా చాలా నిబంధనలున్నాయట. అడుక్కోడం అంత తేలికయిన విషయం కాదు. :) ….నేడు రాజకీయాలలో కూడా ఇది చెల్లుబాటులో ఉన్నట్లే ఉంది. :)

 వీధులుకట్టి విస్తళ్ళెయ్యడం.

”వీధులుకట్టి విస్తళ్ళేస్తావా? పెళ్ళయితే మాత్రం” అని ఒక మాట వాడతారు మన తెనుగునాట. అంటే ”ఊరందరికి భోజనాలు పెడతావా?” అని అర్ధం. మా ఊళ్ళో ఈ మధ్య పెళ్ళిళ్ళు చాలా జోరుగా జరుగుతున్నాయి. ఎక్కడ చూసినా వీధులు కట్టేస్తున్నారు, అడ్డంగా, పెళ్ళిళ్ళకోసం, భోజనాలకోసం. ఒక కిలో మీటర్ దూరం వెళ్ళడానికి సందులుగొందులు వెతుక్కోవలసివస్తూంది. వీధులు కట్టడమంటే ఊరందరికి భోజనాలు పెడితే వీధి కట్టేసి బంతి వేసి వడ్డించక తప్పదు, అంతకంటే విశాలమైన చోటు దొరకదు కనక, ఇంటి దగ్గరలో, అందుకు ఈ మాట పుట్టింది.

కలిబోసిపెట్టినా ఉట్టివంకచూసినట్టు.

ఒక పిల్ల తల్లి చనిపోతే సవతి తల్లి పెంపకంలోకి వచ్చింది. ఈ సవతి తల్లి సవతి కూతురుకి చద్ది అన్నంలో ‘కలి’పోసి పెట్టింది( కలి, అంబలి,తరవాణి, లచ్చించారు వీటన్నిటిని అన్నం వార్చిన గంజితో తయారు చేస్తారు. కలో అంబలో తాగి బతుకుతామని నానుడి) . పాపం ఈ పిల్లకి తల్లి ఉండగా ఉట్టి మీద ఉన్న పెరుగు పోసేది. అందుకుగాను కలిపోసి అన్నం పెట్టినా ఆశగా అలవాటుగా ఉట్టికేసి చూసింది. జరిగే అన్యాయం జరుగుతున్నా, ఇంకా ఏదో మంచి జరుగుతుందనే ఆశనే కలిపోసిపెట్టినా ఉట్టివంక చూడటమనే సామెతతో చెప్పేరు.