About kastephale

A retired telecom engineer.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-గవళ్ళ గంగమ్మ గారి హస్తోదకం…

గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకమ్…

ముందుమాట:
మొన్న అమావాస్య ముందో రోజు ఓ ముఫ్ఫై ఏళ్ళ అమ్మాయి నాదగ్గరకి, తన ఏడేళ్ళ కొడుకుని మొగుణ్ణి కూడా తీసుకొచ్చి.. ”తాతగారు! కల్లు పొరొచ్చేసింది, మంచిరోజు చెప్పరా” అంది. ”అమ్మాయి! కష్టపడే వాళ్ళకి అన్నిరోజులూ మంచివే, ఐనా అడిగావు కనక చెబుతున్నా” అని చెప్పేను. చెప్పిన రోజు సాయంత్రం మా వీధి చివర కల్లు పాకేసింది, అక్కడ అలికింది, ముగ్గులెట్టింది, పూజ చేసింది, సాయంత్రం కల్లు అమ్మకం మొదలెట్టింది. నాలుగురోజుల తరవాత ఒకరోజు సాయంత్రం అలా వెళ్ళేను, కల్లు అమ్మకం జోరుగా సాగుతోంది, పక్కనే ఏడేళ్ళ కొడుక్కి చదువు చెబుతోంది, కల్లు, చీకులూ అమ్ముతూ ( చీకులేంటని అనుమానం కదూ తమరికి, మాసం చీకులు, కల్లు తాగుతూ నంజుడికి)………. నాకందుకే ఆ అమ్మాయంటే అంత అభిమానం, తను పదోక్లాస్ దాకా చదువుకుంది, పదిహేనేళ్ళుగా ఎరుగుదును, కష్టపడటానికి ఇష్టపడుతుంది. కల్లమ్ముతోంది,కుల వృత్తి, చదువు మీద అభిమానం పోలేదు, కొడుక్కి చదువు చెబుతోంది. అప్పుడు, ఎప్పటిదో మాట గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం అన్నది గుర్తొచ్చి, జిలేబిగారి కామెంట్ కి సమాధానం లో వాడేను, ఇంకేముంది, జిలేబికి ఇటువంటివి పట్టుకోడం స్పెషల్ కదా:) జిలేబి కోరికపై ఈ టపా…

కొన్ని విషయాలను తిప్పి చెప్పడం మనవారికి అలవాటు. వినతాసుత వాహనుడు, వినత కుమారుడు, గరుడుడు వాహనంగా కలిగినవాడు, విష్ణువు, జనకరాజసుతాపతి అన్నారు, జనకునుని కూతురు సీత, ఆమె భర్త రాముడు. ఇలా చెప్పడం కవిత్వంలోనే కాక నిత్య వ్యవహారంలోనూ ఉంది. బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తా అంటే కొడతానని కదా! అటువంటిదే ఈ ”గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం” కూడా. అదేదో చూసేముందు మరో చిన్న కత చెప్పుకుందాం బలే పసందుగా ఉంటుంది. ఇది చాలామందికి తెలిసినదే గుర్తుచేస్తున్నానంతే….

ఒకల్లుడు అత్తవారింటికెళ్ళేడు. భోజనమైన తరవాత తాంబూలం సరుకులు ఉయ్యాలబల్ల మీద పెట్టి వెళ్ళింది, భార్య. ఈయన భోజనం చేసొచ్చి అక్కడే ఉన్న సిసింద్రీ,సీమ టపాకాయ మరదలుతో కబుర్లాడుతూ తాంబూల చర్వణం చేస్తున్నాడు. సున్నం నిండుకుంది, అయిపోయిందన కూడదు, నిండుకుందనాలి. భార్యని పిలిస్తే పలికే సావకాశం కనపడలేదు, ఎదురుగా ఉన్న మరదలితో ఇలా అన్నాడు, పద్య రూపంలో, మరదలితో సరసమాడుతున్నానుకుంటూ ….

”పర్వతశ్రేష్ఠ పుత్రికా పతి విరోధి
అన్న యిల్లాలి అత్తను కన్నతండ్రి
ప్రేమ నిండారు ముద్దుల పెద్ద పుత్రి
సున్నమిప్పుడు తేగదే సుందరాంగి.”

పద్యం విన్న సిసింద్రీ మరదలు పిల్ల మెలికలు తిరిగిపోలేదు,బావాగారేదో పొగిడేస్తున్నాడనుకుని, వెంటనే లోపలికిపోయి సున్నం పట్టుకొచ్చి ఇస్తూ ఈ పద్యం చెప్పింది.

శతమఖుసతి యగు శచికిని
సుతుడగు వాని పినతండ్రి సూనుని మామన్
సతతము తలదాల్చెడి దొర
సుతవాహన వైరి వైరి సున్నంబిదిగో.

పద్యం విన్న బావాగారి మొహం మాడిపోయిన పెసరట్టులా నల్లబడిపోయింది, మాడిపోయింది. అసలాయనేమన్నాడు, దానికా సీమటపాకాయ పిల్ల చెప్పిన సమాధానమేంటని కదా అనుమానం, అవధరించండి.

(పర్వత శ్రేష్ఠుడు హిమవంతుడు, హిమవంతుని పుత్రిక పార్వతి, పార్వతి పతి శివుడు, శివుని విరోధి మన్మథుడు, మన్మథుని అన్న బ్రహ్మ, బ్రహ్మ యిల్లాలు సరస్వతి, సరస్వతి అత్త లక్ష్మీదేవి, లక్ష్మీదేవి కన్నతండ్రి సముద్రుడు, సముద్రుని ప్రేమ నిండారు ముద్దుల పెద్దపుత్రి జ్యేష్ఠాదేవి, సున్నమిప్పుడు తేవే సుందరాంగి – అన్నాడు)

పద్యంలో పెద్ద గంభీరంగా ధ్వనించినా నిజానికి ‘ఓ జ్యేష్ఠా (అంటే దరిద్రపు పెద్దమ్మ అన్నమాట)! సున్నం తెచ్చిపెట్టవే!’ అని అన్నాడన్నమాట.ఓసి! జ్యేష్టాదేవీ అని తిట్టేడనమాట

దానికా సిసింద్రీ మరదలిచ్చిన జవాబు పద్యానికి అర్ధం

(నూరు యజ్ఞాలు చేసినవాడు ఇంద్రుడు, ఇంద్రుని భార్య శచీదేవి, శచీదేవి కుమారుడు జయంతుడు, జయంతుని పినతండ్రి ఉపేంద్రుడు, ఉపేంద్రుని కుమారుడు మన్మథుడు, మన్మథుని మామ చంద్రుడు, చంద్రుని సతతము తలమీద ధరించే దొర శివుడు, శివుని కుమారుడు వినాయకుడు, వినాయకుని వాహనము ఎలుక, ఎలుకకు శత్రువు పిల్లి, పిల్లికి శత్రువు కుక్క, సున్నమిదిగో – అని అర్థం) (.పద్యాలు గుర్తులేక గూగుల్ లో వెతికితే దొరికాయి అర్ధాలతో’లక్ష్మి దామరాజు’ గారి వద్ద, వారికి కృతజ్ఞత.)

 ”ఓసి! జ్యేష్టాదేవీ సున్నం తేవే” అంటే ”ఒరే! కుక్కా ఇదిగో సున్నం” అని తెచ్చిఇచ్చిందనమాట.అందుచేత  అతి తెలివి ప్రదర్శిస్తే మూతిపళ్ళు రాలతాయి. మరదలుపిల్ల మెత్తటి చెప్పుతో చెంప ఛెళ్ళు మనిపించింది, బాగుంది కదూ.

ఇదేంటీ గవళ్ళగంగమ్మగారి…చెబుతానన్నారు కదా అంటారా! వస్తున్నా.

తెనుగునాట ’గౌడ’లు కల్లు గీసి అమ్ముతారు. వీరిని పల్లెలలో ’గవడలు’ అనడం వాడుకలో ’గవళ్ళు’ అనడమూ ఉంది. వీరిలో మగవారు కల్లుగీస్తారు, కల్లుదించి తెచ్చి ఒక చిట్టిమట్టాకు కుండలో వేసి భార్యకి అప్పజెపుతారు కల్లు, అమ్మకానికి. ఆమె ఏడుగజాల చీరగట్టి, నుదుట రూపాయిబిళ్ళంత బొట్టుపెట్టి, తలను కొప్పుపెట్టి, కాళ్ళకు అందెలు, కడియాలూ; చేతులకు మురుగులూ తోడాలతో, లక్ష్మీ దేవి అవతారంలా కల్లుకుండ వెనక ’లొట్టి’తో కల్లు కుండలోంచి తీసి మరొక లొట్టిలో పోసేదామె, పాతకాలంలో.  కల్లు పోసే ముంతనీ ’లొట్టి’ అంటారు, తాగే ముంతనీ లొట్టి అనే అంటారు. ఇప్పుడు కల్లు ముంతలులేవు, ప్లాస్టిక్ గ్లాసులే. గంగమ్మ అని ఎందుకన్నారు?, గంగ సర్వాన్నీ పవిత్రం చేస్తుంది కనక గవళ్ళ గంగమ్మ గారన్నారు.

ఇక హస్తోదకం?. ’హస్తోదకం దత్వా’ చాలా చెప్పాలిగాని భోజనానికి ముందు చెయ్యి కడగడమే హస్తోదకమంటే. భోజనం ముందూ తరవాతా చెయ్యికడగాలని చెప్పడం. దీనినుంచే.  ‘మా ఇంట చెయ్యి కడగండి’ అంటే ‘మా ఇంట భోజనం చెయ్యండి’ అని అర్ధం, ఈ మాటా అలా పుట్టేయి. ఇప్పుడు రోజుల్లో ”మీ ఇంట భోంచేసి మా ఇంట చెయ్యి కడగండంటు”న్నారు, నేటి మేధావులు. గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం తీసుకుంటే ఏముంటాయక్కడా? చీకులు, కల్లు కదా! ”ఏరా! చీకులు నమిలి, కల్లు తాగొచ్చావా?” అని అడిగితే మోటుగా ఉంటుందని, తిక్క తిక్కగా వాగేవాళ్ళని ”గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం పుచ్చుకున్నావా?” అని సున్నితంగా అడగడం అలవాటు చేసుకున్నారు.

అదండి గవళ్ళగంగమ్మగారి హస్తోదకం కత

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తా!

బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తా!

”బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తా! ఏంటనుకుంటున్నావో!!” అనడం మన తెనుగునాట బాగా అలవాటు. బుర్ర రామకీర్తన పాడించడమేంటో …….

కంచర్ల గోపన్నగారు భద్రాచలం తాసిల్దారుగానూ, రామదాసుగానూ ప్రసిద్ధి. ఈయన ప్రజలనుంచి వసూలు చేసిన సొమ్ముతో రామాలయం కట్టించేరు. ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన సొమ్ముతో గుడి కట్టిస్తావా? సొమ్ము దుర్వినియోగం చేశావనే ఆరోపణతో తానీషా గోపన్నగారిని గోలుకొండ కోటలో కైదు చేశాడు. నాటిరోజుల్లో కైదు చేయడమంటే లోపల పారేసి ఊరుకోడం కాదు, నేటి రోజుల్లో లాగా కావలసినవన్నీ సమకూర్చడమూ కాదు,కాళ్ళకి సంకెళ్ళు వేశారు, రోజూ విడతల వారీగా కొట్టేవారు. ఇలా కొడుతోంటో బాధలు చాలా కాలం భరించాడు, ఇక భరించలేక ఒకసారి ఇలా రాముణ్ణి పట్టుకు తిట్టేడు. ఏమయ్యా రామా! ఈ సొమ్మంతా నీకోసం కదయ్యా ఖర్చుపెట్టేను, అది కూడా వివరం చెబుతానని,

కాంభోజి – ఆది (- త్రిపుట)

పల్లవి:

ఇక్ష్వాకు కులతిలక ఇకనైన పలుకవె రామచంద్రా నన్ను
రక్షింపకున్నను రక్షకులెవరింక రామచంద్రా ఇ..

చరణము(లు):

చుట్టుప్రాకారములు సొంపుగ చేయిస్తి రామచంద్రా
ఆ ప్రాకారమునకు బట్టె పదివేల వరహాలు రామచంద్రా …..II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
గోపురమంటపాలు కుదురుగ గట్టిస్తి రామచంద్రా నను
క్రొత్తగ జూడక నిత్తరిబ్రోవుము రామచంద్రా..II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
భరతునకు చేయిస్తి పచ్చలపతకము రామచంద్రా
ఆ పతకమునకుబట్టె పదివేల వరహాలు రామచంద్రా….II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
శత్రుఘ్నునకు నేను చేయిస్తి మొలత్రాడు రామచంద్రా
ఆ మొలత్రాడునకు బట్టె మొహరీలు పదివేలు రామచంద్రా …..II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
లక్ష్మణునకు జేయిస్తి ముత్యాలపతకము రామచంద్రా
ఆ పతకమునకు బట్టె పదివేల వరహాలు రామచంద్రా …II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా
ఆ పతకమునకు బట్టె పదివేల వరహాలు రామచంద్రా…II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
వాహనములు మీకు వరుసతో జేయిస్తి రామచంద్రా జగ
న్మోహన సంకెళ్ళు వేసిరి కాళ్ళకు రామచంద్రా….II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
కలికితురాయి నీకు పొలుపుగ జేయిస్తి రామచంద్రా
నీవు కులుకుచు దిరిగెద వెవరబ్బసొమ్మని రామచంద్రా….II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
మీ తండ్రి దశరథమహారాజు పెట్టెనా రామచంద్రా
లేక మీమామ జనకమహారాజు పంపెనా రామచంద్రా…II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
అబ్బా తిట్టితినని యాయాసపడవద్దు రామచంద్రా
ఈ దెబ్బలకోర్వక అబ్బ తిట్టితినయ్య రామచంద్రా…II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
దెబ్బలకోర్వను యప్పుదీర్చుమయ్య రామచంద్రా….II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
ఏటికి జల్లిన నీళ్ళాయె నా బ్రతుకు రామచంద్రా
నేను అధములందరికంటె అన్యాయమైతిని రామచంద్రా….II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
కౌసల్యపుత్రుడ దశరథతనయుడ రామచంద్రా
కావు క్షేమముగ భద్రాద్రి నెలకొన్న శ్రీరామచంద్రా…II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II
భక్తులందరిని పరిపాలించెడి శ్రీరామచంద్రా
నీవు క్షేమముగ రామదాసుని నేలుము రామచంద్రా…II.ఇక్ష్వాకు కులతిలక.II

Courtesy: http://www.andhrabharati.com

గుడి ఎలాకట్టించాడో, ఎవరెవరికి ఏమేం వస్తువులు చేయించాడో, రాముడికే ఏం చేయించాడో, వాటి విలువలెంతో వైనవైనాలుగా చెప్పి ”నీకేమో కలికి తురాయి చేయించాను,మీ ఆవిడకి చింతాకు పతకం చేయించాను, పోనీ అవేనా చిన్నవీ చితకవీనా? పదివేల వరహాలొకొకదానికి అయిందన్నాడు”. వరహా అంటే నాలుగురూపాయలు. అంటే నలభై వేల రూపాయలు…నాటి రోజుల్లోనే. ( ఈ నగలన్నీ అద్దాల బీరువాల్లో ప్రదర్శనకి పెట్టేరు, ఏభయేళ్ళ కితం చూశా, మరిప్పుడేం జరుతోందో తెలీదు, అసలున్నాయో లేదో కూడా తెలీదు. )”ఇవన్నీ పుచ్చుకున్నావు, మాటాడవు, వీళ్ళు నన్ను కొడుతున్నారయ్యా! నీ బాబిచ్చాడా? మీ మావగారిచ్చాడా? కోటలాటి గుడి కట్టించుకున్నవు, వస్తువులు పెట్టుకుని వాహనాల మీద ఊరేగుతున్నావు, ఇది బాగుందా?” అని తిట్టేడు. వెంఠనే తెలివి తెచ్చుకుని వీళ్ళు కొడుతున్నారయ్యా! అందుకు తిట్టేనయ్యా! భరించలేకపోయానయ్యా బాధలు, కావవయ్యా అని వేడు కున్నాడు.

దెబ్బలు కొడితే రామదాసు రామకీర్తన పాడేడు అందుకు ఆనాటినుంచి కొడతానని చెప్పడానికి బుర్రరామకీర్తన పాడిస్తాననడం అలవాటయింది.

 

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- అమీతుమీ

https://youtu.be/8w3puLkLWco

అమీతుమీ                                                                                   900 Post

మీతో ”అమీ తుమీ” తేల్చుకోడానికే వచ్చాను! అసలేంటీ మీ సంగతి… అంటూ వచ్చాడు మా సత్తిబాబు.
రావయ్యా! రా!!రా!!! అంటూ, ”అమ్మాయి! మీ బాబాయొచ్చాడు కాస్త కాఫీ….” అని కేకేశా.
”అదేంటీ! మా చెల్లెమ్మేదీ? ఎక్కడికెళ్ళిందేం?” అడిగాడు.
”మీ చెల్లెమ్మ ఇక్కడే ఉందిగాని, గత నెలరోజులుగా ”అమీ తుమీ” తేల్చేసుకుంటానంటో ఉంది సమవర్తితో! ప్రస్థుతానికి మంచం నేస్తోంది(మంచం నేయడమంటే, అనారోగ్యంతో పడుకుని ఉండడం)” అని చెప్పా.
”అదేం! ఏమయింది? అంత ఇబ్బంది కలిగినపుడు, ప్రమాదం ముంచుకొచ్చినపుడు, నాకు చెప్పద్దా! ఇదేమన్నమాటండీ,” అని ”చెల్లెమ్మా” అంటూ లోపలికెళ్ళి మంచానికి బల్లిలా అతుక్కుపోయిన చెల్లెమ్మని చూసి ”ఏమయిందేం? అంతలా నీరసపడిపోయింది చెల్లాయి” అన్నాడు బయటి కొచ్చాకా.
”ఏం చెప్పమంటావు, ఏమని చెప్పమంటావు? అలుక్కుపోయాం, ములుక్కుపోయామనుకో! విరేచనాలని మొదలయ్యాయి, మందులేశాం! తగ్గేయి, నాలుగు రోజుల్లో మళ్ళీ మొదలయ్యాయి, ఈ సారి డోకులు తోడయ్యాయి, హాస్పిటలు, ఇంజక్షన్లు,మందులు, సెలైన్లు ఒకటే హడావిడి. డోకులు విరేచనాలు తగ్గేకా ఇంటికొచ్చాం హాస్పిటల్ నుంచి, మరి రెండు రోజుల్లో మళ్ళీ నీరసం జ్వరం హాస్పిటల్ కి పరుగెడితే చేర్చమన్నారు, మలేరియా, వారం పాటు సెలైన్లు, మందులు అబ్బబ్బా! ఏo చెప్పమన్నావు. తగ్గి ఇంటికొచ్చిన తరవాత నీరసం రాజ్యం చేస్తోంది, నీరసం మీద మరొక బాధ, అది తగ్గి లేచి నిలబడే సమయం కోసం చూస్తున్నాం. మనసు అసలు కుదురులేదనుకో! ఇదిగో నిన్నటి నుంచి కొద్దిగా మనుషుల్లో ఉంది” అన్నా.
”బలేవారే! ఇటువంటప్పుడు, ఆపద వచ్చినపుడు, చెప్పద్దుటండీ, ఏ సమయానికి ఏం అవసరమవుతుందో ఎవరికి తెలుసు, అదీగాక ఇటువంటపుడు ధైర్యం చెప్పేవాళ్ళే ఎక్కువ అవసమండి బాబూ!” అంటూ కోడలు తెచ్చిన కాఫీ తాగుతూ కూచున్నాడు.
”ఆ సమయం లో బుర్ర పనిచెయ్యలేదనుకో! అది సరేగాని సత్తిబాబూ! అసలీ ”అమీతుమీ” అంటే ఏంటయ్యా” అనడిగా.

ప్రతి భాషలోనూ కొన్ని పరదేశీ పదాలుంటాయి, తప్పవు. భాష పారుతున్న నీటిలాటిది, పరభాషా పదాలు ఎక్కువగా చేర్చుకున్న భాష అస్థిత్వాన్ని కోల్పోతుంది. కొన్ని పరభాషా పదాలు మన భాషలోనూ చేరాయి, అవి మన తెనుగు పదాలే అనిపించేలా మనకి కనపడతాయి, కొన్ని పదాలు తెనుగులో చేరి రూపాంతరం చెంది తెనుగువాటిలా కనపడతాయి, అదీ విశేషం. తెనుగులో నువ్వా? నేనా తేల్చుకుందాం అనడం అలవాటే. ఏదో ఒకటి తేల్చి చెప్పు అనడాన్నీ అమీ తుమీ తేలచవయ్యా అనడమూ అలవాటే. అలాగే హిందీలో హమే, తుమ్హే  (हमॆ, तुम्हॆ )అనేమాటలున్నాయి. అంటే ”నేనా! నువ్వా” అని అర్ధం. హమ్ తుమ్ ఏక్ కమరేమె బంద్ హో ఔర్ చాబీ ఖో జాయ్, గుర్తొచ్చిందా?” అని ఆగాడు.
”అంటే మనమే మేలంటావా? నువ్వా? నేనా అనడం లో ఎదుటివారికే సావకాశం ముందు ఇస్తామనమాట” అన్నా! నవ్వుతూ.
”అదేం కాదండి నువ్వా అన్నదానిలో ఆకారాంతం ఆ తరవాత నేనా అన్నదానిలో ఏ కారం వస్తాయి, అలాగే హిందీ వారిలో హ లో అ కారంతో మొదట్ మాట తూ లో ఉ కారం తో మరో పదం మొదలు తప్పించి మనగొప్ప వారి తక్కువ ఏం లేదండి, అందరూ ఆ బళ్ళో చదువుకున్నవారే.

ఇహ! హమే తుమ్హే  हमॆ, तुम्हॆ అనే రెండు హిందీ పదాలు తెనుగులో ఒక మాటగా అమీ తుమీగా మారిపోయాయి,

ఇటువంటిదే మరో ప్రయోగం ”చావో! రేవో!!” అంటే చావడమో, బతకడమో అని అర్ధం. ఇక్కడ రేవో అని ఎందుకంటున్నారు? చావో! బతుకో అనచ్చుగా.

నీళ్ళలో పడినవాడికి ఈత రాకపోతే చావెలాగూ తప్పదు, ఎవరూ రక్షించకపోతే. ఇలా రక్షింపబడితే నీళ్ళలో పడినవారి జుట్టు పట్టుకుని లాక్కొచ్చి రేవులో పడేస్తారు. అందుకే రేవో అన్నారు, అంటే అదే బతుకని అర్ధం, ఇదో శబ్దాలంకార ప్రయోగం.

ఇదండి అమీతుమీ కత, ఇంతే సంగతులు, చిత్తగించవలెను అంటూ లేచి వెళిపోయాడు మరో మాటకి సావకాశం ఇవ్వకుండా.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-కల్లుపొర

కల్లుపొర                        

కల్లుపొర అంటే కల్లు కాలమని అర్ధం. ప్రకృతిలో కొన్ని చెట్లనుంచి స్రవించే పానీయాలనే కల్లు అంటారు, ఇది మత్తు కలగజేస్తుంది. ఇలా మత్తు కలగజేసేవి, తాటికల్లు, ఈతకల్లు, విప్ప(ఇప్పవాడుకలో మాట)కల్లు, జీలుగుకల్లు. ఈ చెట్లుకూడా సంవత్సరం పొడుగునా ఈ కల్లును స్రవించవు, ఇలా కల్లును స్రవించే కాలమిదే, అదే వసంతం. ఈ కల్లులలో ముఖ్యమైనది తాటికల్లు.ఈ కల్లు కాలం మొదలయి ఒక వారమయింది.

కల్లు మానండోయ్ బాబూ కళ్ళు తెరవండోయ్! అన్నారు పెద్దలు. ఏమోగాని కళ్ళు తెరవటం లేదెవరూ! కల్లు కూడా ఈ రెండు నెలలే దొరుకుతుంది, ఆ తరవాత కృత్రిమంగా తయారు చేసిన మద్యాలు వాడుతున్నారు. నిజానికి వరి,గోధుమవంటి వానితోను ద్రాక్ష వగైరా పండ్ల రసాలతోనూ కూడా మద్యాలు తయారు చేయచ్చు, కాని అవి ఖరీదైనవైపోతాయి, ఆహార పదార్ధాలను మద్యానికి ఉపయోగించకూడదనే చట్టం కూడా ఉన్నట్టుంది.

తాటి కల్లు ఎలా గీస్తారు?

DSCN0007

ఈ కాలంలోనే తాటి చెట్టున  గెల వేస్తుంది, దీనినలాగే వదిలేస్తే కాయలొస్తాయనమాట. కాని వచ్చిన గెలని చెక్కుతారు కొద్దిగా, ఫోటోలో వదిలేసిన గెల ఉంది చూడండి, గుడ్డ ముక్కకి కుడివైపున, అలా చెక్కినదానికి కుండ కడతారు, ఆగెలని కుండలోపలికి పెట్టి. అలా గీసినగెల నుంచి బొట్లు బొట్లుగా కల్లు కారుతుంది, కుండలోకి చేరుతుంది. ఉదయం, సాయంత్రం కుండనుంచి కల్లు తీసుకుంటారు, చెట్టెక్కి. ఒకే చెట్టుకి నాలుగు కుండలు కూడా కడతారు ఒకే సారి. ఇలా తీసిన కల్లును వెంట వెంటనే ఉపయోగించేయాలి:) లేకపోతే పులిసిపోతుంది.

DSCN0015

కల్లు గీయాలంటే చెట్టెక్కాలి. చెట్టెక్కాలంటే కాళ్ళకి బంధం వేసుకోవాలి, నడుముకి మోకు వేసుకోవాలి. నడుముకు వేసుకుని చెట్టు చుట్టూ ఉండే తాడుని మోకు అంటారు, ఇది బలమైన తాటిపీచుతో తయారు చేస్తారు. ఒక చివర తాడును వంచి కన్నంలా తయారు చేసి కట్టేస్తారు, దానిలో రెండవ చివర చెట్టు చుట్టూ తిప్పి తీసుకొచ్చి ఈ కన్నం లోంచి మెలిక వేసి ముడి లా వేస్తారు, జారిపోకుండా. ఇలా రెండు కాళ్ళకీ బంధం వేసుకుని మోకు చెట్టుకూ తన నడుముకూ తగిలించుకుని మోకు రెండు చేతులతో పట్టుకుని చెట్టు పైకి వేసి, కింద బంధంతో ఉన్న కాళ్ళను దగ్గరికి ముడుచుకుని లేచి నిలబడితారు, దానితో కొంత దూరం ఎక్కినట్టే, ఇలా చేస్తూ చెట్టు మొవ్వులోకి చేరతారు. అక్కడ పని చూసుకునేటపుడు కూడా మోకును ముడిని జాగ్రత్తగా చూసుకుంటూ ఉంటారు. చెట్టు పై కెళ్ళేకా అక్కడ అవసరాన్ని బట్టి ఉపయోగించే కత్తులు నడుముకు తగిలించుకున్న తోలు పటకాలో పెట్టుకు వెళతారు. ఈ కత్తులను ఉపయోగించి మరలా వాటి స్థానం లో పెట్టేస్తారు. ఇక అక్కడ కుండలో చేరిన కల్లును కూడా పట్టుకెళ్ళిన కుండలో పోసుకుని మళ్ళీ కుండని చెట్టుకు కట్టేస్తారు. ఈ కుండ బదులు నేటి కాలం లో స్టీలు కేరేజి వాడుతున్నారు.

DSCN0008

తాడి చెట్లలో కూడా మగ,ఆడ తేడా ఉంది:)  మగ చెట్టును పోతు చెట్టు అంటారు. పోతుతాడి కల్లు బాగుంటుందిష, ఎలా ఉంటుందో తెలీదు, తాగీ ఓపికున్న రోజుల్లో కూడా తాగలేదు:) ఆడ తాడి ఎక్కువ కల్లు, పోతుతాడి తక్కువ కల్లూ ఇస్తాయట. ఇక ఈ తాటికల్లును మరగబెట్టి బెల్లం కూడా తయారు చేస్తారు, ఇది ఔషధం. దీనినే పాత బెల్లం అని అంటుంటారు. బాలెంతకు పాత బెల్లం పెట్టడం, కాయంలో పాత బెల్లం వాడటం మనకి అలవాటే, ఇప్పుడు పెట్టటం లేదుగాని.కల్లు తక్కువ మోతాదులో పరిమితంగా తీసుకుంటే మంచిది, మంచి ఆకలి పుట్టిస్తుంది. ఇక ఈత కల్లు చర్మ రోగాలకు మందు, కుష్ఠు వ్యాధిని కూడా నయం చేయగలదంటారు.

”తాటి చిగురు” దీనిని తయారు చేస్తారు, తెల్లటి పొడుగుపాటి సీసాలలో పోసి జీలుగుబెండు బిరాడాలెట్టి మట్టిలో కప్పెడతారు. ఎంతకాలం నిలవ ఉంటే అంత బాగుంటుందిట. కలిగినవారు తయారు చేయించుకుని పాతికేళ్ళ కితం సరుకు కూడా వాడుతుంటారంటారు.

images

తిప్పతీగ

దేవతలు సోమపానం చేస్తారట. ఈ సోమలతను దంచి రసం తీసే విధానం కూడా వేదం లో వర్ణించబడింది, ఈ సోమ రసాన్ని ఉన్ని బట్టలో వడకడతారనీ చెప్పింది వేదం. సోమరసం ఆరోగ్యానికి మంచిది అన్నారు కదా మరి ఈ సోమలత ఏదీ అన్న ప్రశ్న, దానికై వెతుకులాట జరుగుతూనే ఉంది. ఇప్పటికి ఉన్న అభిప్రాయాల ద్వారా తెలిసేది, తిప్పతీగ కాని, కాడజెముడు కాని సోమలత అయి ఉండచ్చు అని అనుమానాలున్నాయి. తిప్పతీగను సంస్కృతంలో అమృత అంటారు. తిప్పతీగను దంచి తీసిన రసం నిలవబెడితే కిందకి మడ్డిలా తేరుతుంది, దీనిని తిప్పసత్తు అంటారు. ఇది బలానికి మందుగా వాడతారట. ఇక కాడజెముడు ఆహారనాళము, అన్నకోశ వ్యాధులన్నిటికీ మంచి మందు.

DSCN0002

కాడజెముడు

 

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-రామఠ కరండ న్యాయం.

రామఠ కరండ న్యాయం.

రామఠం అంటే ఇంగువ, కరండం అంటే పెట్టి అని అర్ధం. దీనినే తెనుగులో ”ఇంగువ కట్టిన గుడ్డ” అంటారు. ఇంగువను సంస్కృతం లో రామఠం అంటారు, శాస్త్రీయనామం, అసిఫొటిడా . సంస్కృతంలో రామఠం అని ఎందుకంటారంటే, ప్రస్థుత పాకిస్తాన్ కి వాయువ్యంగాను ఆఫ్గనిస్థాన్ కి మధ్యలో ఉన్న కొంత ప్రదేశాన్ని రామఠం అనేవారు గనకనున్నూ, అక్కడ ఈ ఇంగువ తయారు చేసేందుకు కావలసిన మొక్క బాగా పెరుగుతుంది కనక. ఈ మొక్క పాల నుంచి ఇంగువ తయారు చేస్తారు. ఈ మొక్కల పాలను గడ్డకట్టించడంగాని, మైదాలో పొలపడం మూలంగా గాని చేసి ఇంగువ తయారు చేస్తారు. ఇది రెండు రకాలు, తెల్ల ఇంగువ,పాల ఇంగువనీ అంటారు, రెండవది నల్ల ఇంగువ. ఇది ఒక ఔషధం, దీనిని ఆయుర్వేదం లో వాడుతారు. ప్రసూతి సమయంలో బాలెంత చేత ఇంగువ మింగించేవారు. జీర్ణప్రక్రియలో ఉపయోగపడుతుంది, పుప్పిపళ్ళకి మందు ఇలా ఎన్నో ఉపయోగాలు. ఇప్పటికి ఇంగువ వాడుకలో ఉంది.  ఇంగువను కొంతమంది చాలా ప్రీతిగా వాడుతారు, కూరలు, పచ్చళ్ళు, చివరికి పులుసు,చారులలో కూడా వాడుతారు. కొన్ని కూరలలో దీనిది ప్రత్యేక స్థానం కూడా, ఇలా కూరలో చారు,పులుసులో వేసిన ఇంగువ చిన్న ముద్దగా వేసినది ఎవరు తినేటపుడొస్తే వారు అదృష్టవంతులని, అలా ఇంగువ ముక్క వచ్చిందని చెప్ప కూడదని అనేవారు.. కొంతమంది దాని వాసనకు బెదిరిపోతారు, ఎందుకంటే దీని వాసన కొంచం ఇబ్బంది పెడుతుంది, నచ్చనివారిని. ఒక ప్రముఖ కంపెనీ ’ఎల్.జి’ పూర్తి పేరు లాల్జీ గోధూ, ఈ కంపెనీ ఒకప్పుడు ఇంగువ వ్యాపారం చేసేది, బారత దేశంలో, ఇప్పుడూ ఈ వ్యాపారం చేస్తోంది, ఇంగువను ఎగుమతీ చేస్తోంది.. ఈ ఇంగువని నిలవచేయడానికి తమలపాకులో చుట్టి గుడ్డని కట్టి ఉంచడం తెనుగునాట అలవాటు. ఇలా ఇంగువ కట్టినపుడు ఆ గుడ్డకి కలిగిన ఇంగువ వాసన, ఎన్నిసార్లు ఉతికినాపోదు. ఇలా ఇంగువ వాసన ఎంత,ఎన్నిసార్లు ఉతికినా పోనట్టే, దాత ఎంత బీదవాడైనా ఆ దాతృత్వం పోదు. అందుకే ఇటువంటి దాతలని ఇంగువు కట్టిన గుడ్డతో పోలుస్తారు. ఈ సందర్భంగా చిన్ననాటి ఒక సంఘటన గుర్తుకొచ్చింది.

మాది , పగోజిలో అఖండ గోదావరీ తీరాన ఒక చిన్న పల్లెటూరు. అవి స్వతంత్రం వచ్చిన కొత్త రోజులు, నా చిన్నప్పటిరోజులు. మా వూరిలో హైస్కూల్ లేదు, దానికోసం ప్రయత్నం చేస్తుంటే జిల్లా బోర్డువారు, నాలుగెకరాల స్థలం చూపిస్తే స్కూల్ మొదలుపెడతామన్నారు. మా ఊరివారంతా, అయ్యగారు, అని ముద్దుగా పిలుచుకునే శ్రీమాన్ మాడభూషి వేంకటరంగ అణహరాచార్యుల వారి దగ్గరకెళ్ళి భూమి కావాలని, స్కూల్ కి దానం ఇమ్మని అడిగాం. మా అయ్యవారు బహుయోగ్యులు, దాత అడిగినవానికి లేదన్న సంఘటనే లేనిది. వదాన్యులు,బహుకుటుంబీకులు కూడా. ఆయన మారు మాటాడక ఊరికి పడమరగా, పుంతకి చేరువగా ఉన్న నాలుగెకరముల పొలమూ రిజిస్టర్ చేయించారు, స్కూల్ గురించి. ఆ తరవాత తెలిసింది ఊరివారికి, మా అయ్యగారి ఆస్థి సమస్థం ఇలా దాన ధర్మాలకింద ఖర్చయిపోయిందనీ, ఏమీ మిగలలేదనీ, చివరికి మిగిలిన నాలుగెకరాలూ ఇలా మా వూరి స్కూల్ కి దానమిచ్చారనీ. మా వూరివారా తరవాత నాలుక కరచుకున్నా ఫలితం లేకపోయింది. వారుగాని వారి కుటుంబీకులుగాని ఏనాడూ ఇలా చివరి నాలుగెకరాలూ అయ్యగారు దానమిచ్చినందుకు బాధపడలేదు, పన్నెత్తి మాటా అనలేదు. ఇంకా చిత్రం స్కూల్ కి కనీసం తనపేరు పెట్టమని కూడా వారడగలేదంటే, వారి వదాన్యతను ఏమని పొగడాలో తెలియలేదు. భగవంతుడు చల్లగా చూసి వారిపిల్లలంతా మంచి, మంచి ఉద్యోగాలలో స్థిరపడ్డారు, ఆడపిల్లంతా వివాహాలయి చల్లగా ఉన్నారు. వారి సంతతి ఎవరూ ఇప్పుడా వూరిలో లేరు, కాని వారి దాతృత్వంతో ఇచ్చిన స్కూల్ బిల్డింగ్ స్థలం అలాగే ఉండిపోయింది, వారి పేరు చిరకాలం స్థిరంగా ఉంటుంది, మా వూరివారి జ్ఞాపకాలలో. మా అయ్యగారు చిరంజీవి, మా ఊళ్ళో స్కూలున్నంతాకాలమూ వారి పేరుంటుంది.

మా ఊళ్ళో మరి ధనవంతులూ లేరా? లేకేం! ఒక జమిందారిణి, మరి నలుగురైదుగురు, నాటికే కోటికి పడగ ఎత్తినవారూ ఉన్నారు, కాని మా అయ్యగారిలాగా ఈవి ప్రదర్శించలేకపోయారంతే! దాత ఐనవారు కడులేమిలో కూడా దాతృత్వం వదలుకోలేరు, ఇంగువ కట్టిన గుడ్డ తన వాసనను ఎన్నిసార్లు ఉతికినా వదలనట్టు.

కారే రాజులు రాజ్యముల్ గలుగవే గర్వోన్నతిన్ బొందరే
వారేరీ సిరి మూటగట్టుకొని పోవంజాలిరే భూమిపై
బేరైనన్ గలదే శిబిప్రముఖులుం బ్రీతిని యశఃకాములై
యీరే కోర్కులు వారలన్ మఱచిరే యిక్కాలమున్ భార్గవా!

ఆదిన్ శ్రీసతి కొప్పుపై దనువుపై సంసోత్తరీయంబుపై
బాదాబ్జంబులపై గపోలతటిపై బాలిండ్లపై నూత్న మ
ర్యాదం జెందు కరంబు గ్రిందగుట మీదై నా కరంబుంట మే ల్గాదే
రాజ్యము గీజ్యమున్ సతతమే కాయంబు నాపాయమే 

మా అయ్యగారిలా అనుకుని ఉంటారు, నాలాటి వాళ్ళం ఎంతమందో ఆ స్కూల్ లో చదువుకున్నాం, నేటికి చదువుకుంటూనే ఉన్నారు.

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-స్త్రీశక్తి

స్త్రీశక్తి

మాతృదేవో భవ.
తల్లియే పరదేవత.

స్త్రీ అంటే తల్లి,చెల్లి,చెలి ఇలా అనేక రూపాలలో పురుషునితో కలసి ఉండేది. పదారు మంది తల్లులు, వీరే

స్తనదాత్రీ గర్భదాత్రీ భక్ష్య దాత్రీ గురుప్రియా
అభీష్టదేవ పత్నీచ పితుః పత్నీచ కన్యకాః
సగర్భజాయా భగినీ పుత్ర పత్నీ ప్రియ ప్రసూః
మాతుర్మాతా సోదరస్య ప్రియతథా
మాతుః పితుశ్చభగినీ మాతులనీ తదైవచ
జనానాం వేదవిహితా మాతరః షోడశస్మృతా…… బ్ర.వై.పు

పాలిచ్చి పెంచినతల్లి, కనిపెంచినతల్లి, భోజనం పెట్టినతల్లి, గురుపత్ని, ఇష్టదేవుని భార్య, సవతి తల్లి, సవతితల్లికూతురు, చెల్లెలు, పుత్రునిభార్య, భార్యతల్లి, తల్లితండ్రుల తల్లులు, అన్నభార్య, తల్లిచెల్లెలు, తండ్రిచెల్లెలు, మేనమామ భార్య. ఈ పదారుమంది తల్లులు.

సర్వేషా మపి శాపానాం ప్రతిఘాతోపి విద్యతే
నతుమాత్రాపి శప్తానాం క్వచిఛ్ఛాప నివర్తనం

ఏ శాపానికైనా తిరుగున్నదేమోకాని, మాతృశాపానికి తిరుగులేదు.

స్త్రీణాం ద్విగుణమాహారః ప్రజ్ఞాచైవ చతుర్గుణా
షడ్గుణో వ్యవసాయశ్చ కామశ్చాష్టగుణం స్మృతం.

పురుషులకంటె స్త్రీలకు రెండురెట్లధికాహారము, ప్రజ్ఞ అనగా తెలివి నాలుగురెట్లు,ప్రయత్నం ఆరురెట్లు, కామం ఎనిమిదిరెట్లు అధికం.

స్త్రీ శక్తిస్వరూపిణి, ”ఆకీటబ్రహ్మ జనని” అంటే కీటకం నుంచి బ్రహ్మవరకు అందరికి తల్లి ఐనది స్త్రీ, ఈ స్త్రీ శక్తి ఎంతటిది?

ఉన్మత్తప్రేమసంరమ్భా దారభన్తే, యదజ్గనాః
తత్ర ప్రత్యూహ మాధాతుం బ్రహ్మాఽపి ఖలు కాతరః…భర్తృహరి

ప్రేమావేశభరంబున
భామాజను లాచరించుపని మరలింపం
దామరవిరిలోబొడమిన
యామేటికి నైన నలవి యగునెతలంపన్….. లక్ష్మణకవి.

స్త్రీలు మిక్కుటమగు ప్రేమతో ఎట్టిపనిని జేయబూనినను, వారినట్లు జేయకుండ జేయుటకు బ్రహ్మకు కూడ సాధ్యముకాదు. అంటే ఒక సారి గనక స్త్రీ మనస్ఫూర్తిగా ఏ పని చేయాలనుకున్నా, దానిని ఆపతరమెవరికి కాదన్నదే సత్యమని కవి భావం.

కవిగారి మాట నూటికి నూరుపాళ్ళు నిజమన్న సంగతి అందరికి తెలిసిన సంగతే, కాని ఒప్పుకోరు! మగమహరాజులది అహంకారం, అంతే తేడా:) దీనికి నిదర్శనాలు కావాలా!

”ఇదే చెప్పడం! ప్లేన్ దిగిన తరవాత మెలికపెట్టి, తిరకాసుపెడితే ఊరుకోను! ముందు మా అమ్మవాళ్ళని చూసిన తరవాతే ఎక్కడికేనా! దిక్కులు చూడకండి! వినపడిందా?” ఇలా ముందుగానే హెచ్చరిక జారీ చేయబడితే ఈ మానవుడు చేసేదేముంది? వినక ఛస్తాడా? ”అలాగే మహారాణీవారూ!” అంటాడు ఏడుపు మొహం మీద నవ్వు తగిలించుకుంటూ, ’తప్పుతుందా’ ఈ చివరిమాట లోపల మింగేస్తాడు, పళ్ళు పిండుకుంటూనయినా, ఏడుపుమొహం మీద నవ్వు మొలిపించుకుని నవ్వుతాడు:) ప్లేన్ దిగేకా తేడా చేసేడా అయిపోయాడే:)

ఒక స్వానుభవం ముఫైయేళ్ళ కితం మాట, ఒక రోజురాత్రి ఇల్లాలు ”స్థలం కొనుక్కున్నాం కదా ఊళ్ళోనే! అందులో గుడిసె వేసుకునైనా వెళిపోదాం! ఈ అద్దె కొంపలో, ఈ త్రాష్టుడు గోల భరించలేకపోతున్నా! వేగలేకపోతున్నా!! ఇక్కడ కడగలేదు, అక్కడ తుడవలేదని కాల్చుకు తినేస్తున్నాడ”ని మొదలెట్టింది. ”సరే” అని గడిపేశానప్పటికి.:) ఊరుకున్నా! మరుసటి రోజునుంచి ”ఏం చేశార”ని గొలకటం మొదలెట్టింది. ఇక తప్పదని ”డబ్బులు లేవు, సరిపోవేమో” అన్నా. ”ఉన్నంతవరకే, పాకేనా వేసుకుని గృహప్రవేశం చేసేద్దాం. పాక వేసుకోడానికి డబ్బులు సరిపోతాయిగా! మనమేం మహా మేడల్లో ఉన్నవాళ్ళమేం కాదు, తాటాకు కొంపలు ఎరగనివీ కావు. తాటాకు కొంపలో ఉంటే పరువు పోతుందా! నాకేం బాధలేదని” తీర్మానం చెప్పేసింది, తీర్మానం చేసేసింది. ఏం చేస్తాను, తప్పక, డబ్బు వెతుకులాట మొదలెట్టి, ఇన్సూరెన్స్ చేసి, అప్పు చేసి ఉన్న సొమ్ముతో శంకుస్థాపన చేసి ఇల్లు మొదలెట్టి ఆరునెలల్లో ఇల్లు కట్టేసేను, డబ్బులు చిత్రంగా సమకూడాయి. అదే గనక ఆవిడ గొడవ చెయ్యకపోతే ఇల్లు కట్టేవాడిని కాదు, ఇదే నిజం కూడా!

ఇదేం కాదుగాని భారతం నుంచి కొన్ని సంఘటనలు చెప్పేస్తా అవధరించండి.

పాండవులు అజ్ఞాతవాసం చేస్తున్న సమయం, విరటుని కొలువులో. సుధేష్ణ విరటుని భార్య, ఆమెదగ్గర సైరంధ్రిగా, మాలిని పేరుతో ద్రౌపది చేరింది. రోజులు గడుస్తున్నాయి. ఒక రోజు సుధేష్ణ తమ్ముడు, కీచకుడు అనేవాడు అప్పను చూడవచ్చి, ద్రౌపదిని చూసి మోహాలాపం చేశాడు. ద్రౌపది తన భర్తలు ఐదుగురు, గంధర్వులు బలవంతులని చెప్పింది, భయపడి ఐనా వదిలేస్తాడేమోనని. అబ్బే! అలా వినేలా కనపడలేదు, కీచకుడు. ఆ తరవాత ఒక రోజు సుధేష్ణ ద్రౌపదిని కీచకుని మందిరానికిపోయి మదిర తెమ్మంది. ద్రౌపది ”ఇటువంటి పనులు చేయనని ముందే చెప్పేను కదా”, అని అడ్డం తిరిగితే, ”ఈ ఒక్కసారికి వెళ్ళి వచ్చేద్దూ”, అని బతిమాలింది. తప్పక, ద్రౌపది కీచకుని మందిరానికెళితే, కీచకుడు మోహాలాపం చేసి చేయి పట్టుకోబోతే పరిగెడితే, కీచకుడు వెనకపడ్డాడు. ద్రౌపది విరటుని సభకు చేరింది, జరిగినదీ చెప్పింది. విరటుడు, ద్రౌపదిని తరుముకు వచ్చిన కీచకుని మందలించలేక అనునయించి పంపించేశాడు. ద్రౌపది నిలబడితే కంకుభట్టు రూపం లో ఉన్న ధర్మరాజు అనునయించి పంపేడు. సుధేష్ణ దగ్గరకు చేరిన ద్రౌపదితో ”అలా ఉన్నా వేమని” అడిగింది,సుధేష్ణ. ”ఏమీ తెలియనట్టు మాటాడకు, నీ తమ్ముడు చేసిన పని ’ఇదని’ చెప్పింది, వివరంగా. ”అయ్యో! అలాగా, కీచకుణ్ణి మందలిస్తా”నని ప్రగల్భాలు పలికింది సుధేష్ణ.

ఆ రాత్రికి ద్రౌపది భీముడున్న చోటుకు చేరింది, ఒంటిమీద చెయ్యి వేసి లేపుతూ ”ఎలా పడుకుని నిద్రపోతున్నావు? భార్యను పరపురుషుడు అవమానిస్తే కూడా?” అంటూ రెచ్చగొట్టింది. అనేక రకాలుగా మాటాడింది. చివరికి భీముడు ”మన ఇద్దరి మూలంగా మన గుట్టు బయట పడుతుందేమోననే భయం తప్పించి, వీణ్ణి అంతం చెయ్యడం ఎంతపని?” అంటూ, తన భుజాలకే కాదు బుద్ధికీ పదునుందని నిరూపిస్తూ, “రేపు రాత్రికి కీచకుణ్ణి నర్తనశాలకు రమ్మను, మిగిలిన పని అక్కడ చేసేస్తా”నన్నాడు. తెల్లారింది, కీచకుడు వచ్చేశాడు, ద్రౌపది “ఇలా వెంటపడితే చులకన కాదా! రాత్రికి గుట్టు చప్పుడుకాక, ఒకడివే నర్తనశాలకి రా!” అని చెప్పింది, నెమ్మదిగా. కీచకుడు అప్పుడే గాలిలో తేలిపోయాడు, గాలిలో కలిసిపోడానికి సిద్ధమవుతూ. రాత్రయింది, కీచకుడు నర్తనశాలకి చేరాడు, అక్కడ మాటేసిన భీమునితో ఘోరయుద్ధం జరిగింది. భీముడు కీచకుని చంపి తల, కాళ్ళూ, చేతులూ పొట్టలో కూరేసి, కాగడా పుచ్చుకుని ద్రౌపదిని తీసుకొచ్చి చూపించాడు. అప్పుడు ద్రౌపది “అహా! మగతనమున్న మొగుడివని” అభినందించింది. ఎవరిదారిన వారు స్వస్థలాలకు చేరారు. తెల్లవారింది, కీచకుడు పెద్దల్లో కలిసిపోయిన వార్త తెలిసింది, ఉపకీచకులు, కీచకుని తమ్ములు నూరుమంది, ద్రౌపదిని పట్టుకుని అన్న శవంతో పాటు కట్టేసి శ్మశానానికి తీసుకుపోతుంటే, తగలేయడానికి, రక్షించమని గోల చేసినా విన్నవారు లేకపోయారు. భీముడు ఒక్క గంతులో కోటగోడ దూకి, ఎదురుగా కనపడిన చెట్టు పీకి, దొరికిన ఉపకీచకులను దొరికినట్టు మోది చంపేశాడు. ద్రౌపదిని విడిపించి, తనదారిని తానుపోయాడు. కీచకుణ్ణి చంపినదెవరో తెలియలేదు, ఉపకీచకులను చంపినదెవరో కూడా తెలియలేదు, ఇదంతా ద్రౌపది భీముని చేత చేయించిన కార్యం, ”గుట్టు చప్పుడు కాకుండా.” ఈ గుట్టు చప్పుడు కాకుండా అనేమాట కూడా ఈ సంఘటన నుంచి వాడుకలోకొచ్చినదే! ఇదీ ద్రౌపది శక్తి.

మరో సంఘటనలో, అదీ ఇలా ప్రఛ్ఛన్నంగా ఉన్న సమయమే, ఏకచక్రపురంలో, బ్రాహ్మణుని ఇంట. ఆ ఇంటివారి కొచ్చిన వంతుకుగాను బకునికి ఆహారంగా భీముని పంపడానికి కుంతి నిర్ణయం తీసుకుంది. ధర్మరాజు అడ్డుపడతాడు. అప్పుడు చెబుతుంది కుంతి, “నేనేం పిచ్చిదాననా! భీముడిలాటి కొడుకుని వదులుకోడానికి. వీడెళ్ళి వాడిని కడతేర్చి వస్తాడని నాకు తెలుసు, నువ్వు భయపడకు” అని చెబుతుంది. అలాగే భీముడు వెళతాడు, బకుణ్ణి చంపి తిరిగొస్తాడు. ఈ కథ ఒక సారి వివరంగా చెప్పాను కదా! అందుకు సంక్షిప్తం చేశా. ఇదీ స్త్రీ శక్తే. స్త్రీ ఆది శక్తి, శంకరునిలో సగం అమ్మ, పురుషునిలో సగం స్త్రీ.

మరి నేటికాలంలో స్త్రీలు ఇలా ఉన్నారేమనికదా! వారు వారి శక్తిని మరచారు, అదీగాక నేటి కాలంలో స్త్రీకి ప్రథమ శత్రువు స్త్రీయే సుమా!

అందరు అమ్మలకీ తనకొడుకు ప్రధాని కావాలని కోరికుంటుంది, ఆ ప్రయత్నమూ ఉంటుంది, తప్పూ కాదు, మరి ప్రధాని కావాలనుకునే పుత్రునికి బుర్రలో గుంజు లేకపోతే తల్లి ఏం చేయగలదన్నదే…..

అనుకోకుండా టపా పెద్దదయిపోయింది మొదటిరోజుల్లో లాగానూ..:)

మహిళాదినోత్సవం సందర్భంగా..

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-సహనం

సహనం

https://youtu.be/1_UjqNOJxxU

ఎంతటి గొప్ప వారైకైనా సహనం అవసరం. అసహనానికి లోనైతే పరిణామాలు విపరీతంగా ఉంటాయి, అందునా దైవ పరీక్షలు ఎలా ఉంటాయో తెలియదు, భగవంతుని పరీక్ష, శిక్ష కఠినంగానే ఉంటాయి, ఈ సందర్భంగా కాశీ ఖండం నుంచి ఒక కథ, అవధరించండి…

ఒకప్పుడు వ్యాసులు తన పదివేల మంది శిష్యగణం తో నైమిశారణ్యానికి వెళ్ళేరు, అక్కడ ముని పుంగవుల మధ్య కుడి భుజం పైకెత్తి చూపుడు వేలు పైకి చూపుతూ ప్రతిజ్ఞాపూర్వకంగా హరియే దైవం, వేరు దైవం లేడని నొక్కి వక్కాణిస్తే అక్కడున్నవారు ఆశ్చర్యపోయి ”మహర్షీ! మీరీ మాట కాశీలో నొక్కి వక్కాణిస్తే ఇక్కడున్నవారమంతా నమ్మగలం” అన్నారు. అంతట వ్యాసులు కాశీ చేరుకుని బిందు మాధవుని కొలిచి విశ్వేశ్వరాలయం ప్రవేశించి కుడి భుజం పైకెత్తి చూపుడు వేలు పైకెత్తి ప్రతిజ్ఞా పూర్వకంగా హరియే దైవమనే శ్లోకాలు చదవడం మొదలు పెట్టేటప్పటికి నంది భుజం స్థంభింపచేశారు, గొంతు మూగబోయింది, వ్యాసునికి. అప్పుడు హరి ప్రఛ్ఛనంగా వ్యాసులతో ”మహర్షీ! అపరాధం చేస్తున్నావు, నాకూ శంకరుడే దైవం ఆయనే నేను, నేనే ఆయన, శంకరుని వేడుకో” అని కంఠం నిమిరి వెళ్ళిపోయారు. అప్పుడు వ్యాసులు చేతన తెచ్చుకుని హరుని ప్రార్ధించి వెళ్ళేరు. కాశీవాసం చేస్తున్నారు.

DSCN0106

కాలం గడచింది. ఒకసారి శంకరులు వ్యాసుల్ని పరిక్షించాలనుకున్నారు. భార్య అన్నపూర్ణతో వ్యాసులకి మూడు రోజులు భిక్ష దొరకకుండా చేయమన్నారు. ”ఆ కీట బ్రహ్మజనని” అమ్మ పతి ఆజ్ఞ అమలుచేసింది. మొదటిరోజు భిక్ష దొరకలేదు, వ్యాసునికి. రెండవరోజు వ్యాసులు శిష్యులను పిలిచి కాశీ వాసులు ఎందుకు భిక్ష ఇవ్వటం లేదో తెలుసుకుని రమ్మన్నారు. శిష్యులు నగరమంతా తిరి వచ్చి ”గురువరా! కాశీ వాసులకు లోటేమీ లేదు, మరి ఎందుకు భిక్ష ఇవ్వటం లేదో తెలియదని” విన్నవించారు. మూడవరోజు అపరాహ్నం తిరిగింది ఎవరూ భిక్షకి ఆహ్వానించలేదు. వ్యాసులు ఆకలితో నకనకలాడుతూ కోపంతో వణికిపోతూ

విద్యానాశ్రయంకాశీ కాశీ లక్ష్యాః పరాలయః
ముక్తిక్షేత్రమిదం కాశీ కాశీ సర్వత్రయీమయాః

కాశీ వాసులకు మూడు తరాలకు విద్య లేకుండునుగాక, మూడు తరాలు ముక్తి లేకుండును గాక, మూడు తరాలు ధనం లభించకుండును గాక అని శపించి, భిక్షకి ముందుకు అడుగేశారు. ఆకలితో ఆయనలో వివేకం నశించింది.

కొద్ది దూరంలోనే ఒక గృహిణి తన ఇంటి ముందు నిలచి ”ఓ మహర్షీ! నా భర్త అతిధి కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు, ఉదయం నుంచీ, వచ్చి భోజనం చేయ”మని ఆహ్వానించింది. ఆమెను చూచిన వ్యాసులు పరమానందం పొంది ”తల్లీ! నిన్ను ఇదివరలో కాశీలో చూడలేదే! ఎవరునువ్వు” అని ప్రశ్నించారు. దానికాతల్లి, నీవు భిక్ష చేయడం నేనెరుగుదును కాని నాన్ను నీవెరుగవు, నేనిక్కడిదాననే” అని బదులిచ్చింది. వ్యాసులు ”నాకో నియమముంది తల్లీ!” అన్నారు. ”ఏమది?” అడిగింది అమ్మ. ”నా శిష్యులు పదివేల మందితో కలసి భోజనం చేయడం” అన్నారు వ్యాసులు. ”ఓస్! అంతేనా!! నా భర్త అనుగ్రహంతో ఎంతమందికైనా అన్నం పెట్టగలను, నీ పదివేల మంది శిష్యులతో వచ్చి విందారగించ”మని ఆహ్వానించింది. వ్యాసులు ఆశ్రమానికిపోయి తన పదివేలమంది శిష్యులతో భోజనానికి దయచేశారు. భోజనమూ చేశారు. గృహస్థును ఆశీర్వదించేసమయం లో దంపతులు వ్యాసుల వద్దకు వచ్చారు. అప్పుడు ఆ గృహిణి వ్యాసుని ఇలా అడిగింది, ”తీర్ధవాసుల ముఖ్య ధర్మం ఏమిటి?” అని. వ్యాసులు ”అన్నదానం చేయడం, స్త్రీగా నీవు భర్తను సంతోష పెట్టడం, ఈ రెండు నీవు చేశా”వన్నారు. అందుకా గృహిణి నేను అలా ఆచరించానని నాకు తెలుసు, సామాన్యుల ధర్మం చెప్పమంది. వ్యాసులు “ఇతరులకు కష్టం కలగకుండా మాటాడాలి,ఇతరుల ఔన్నత్యానికి అసూయ పడకూడదు,ఎల్ల వేళలా బాగా ఆలోచించే ఏపనైయినా చేయా”లన్నారు. అంతట ఆ గృహస్థు ”ఓ విద్వాంసుడా! నీవు చెప్పిన ఈ ధర్మాలలో ఒకటైనా నీ దగ్గర ఉన్నాదా?” అని అడిగారు. వ్యాసులు కొయ్యబారిపోయారా మాటకి. అప్పుడు గృహస్థు ”ఓ మహర్షీ! నీవు చెప్పిన ఈ ధర్మాలను కాశీ వాసులను శపించేటపుడెలా మరచావు? అన్నీ తెలిసినవాడవే, నీ స్వార్ధ ప్రయోజనం నెరవేరలేదని కాశీవాసులను శపించావే, క్రోధంతో, ఇప్పుడీ శాప ఫలాన్ని ఎవరు అనుభవిస్తారు?” చెప్పమన్నారు. దానికి వ్యాసులు “దురదృష్టం చేత కార్య సిద్ధి పొందనివాడు, క్రోధంతో శాపమిచ్చినవాడే ఆ ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు” అన్నారు. దానికా గృహస్థు ”మహర్షీ! భిక్షకై తిరుగుతున్న నీకు, భిక్ష లభించకపోతే కాశివాసులేం తప్పు చేశారు?నా రాజధాని నగరమైన కాశీలో నీవు క్రోధనుడవై ఉండ తగవు, అనర్హుడవు. నీకు కాశీలో ఉండే యోగ్యతలేదు” అని ఆనతిచ్చారు. ఇప్పటికి తెలివి తెచ్చుకున్న వ్యాసులు వారిని పార్వతి, పరమేశ్వరులుగా గుర్తించి, తన తప్పు తెలుసుకుని, అమ్మను శరణు వేడారు.

”అమ్మా! తప్పుచేశాను, క్రోధనుడనై కాశీని శపించాను,శరణాగతి వేడుతున్నాను, మన్నించు తల్లీ” అని వేడు కున్నారు. అమ్మ పలకలేదు. అప్పుడు వ్యాసులు తల్లీ ”అమ్మ కరుణించకపోవడం అరుదు, నేను చేసిన తప్పుకుగాను శిక్ష అనుభవించవలసినదే కాని అయ్యవారిని చూడక, నీ దర్శనం చేసుకోక ఉండలేను, దయ తలిచి ఇరు పక్షాలలోనూ అష్టమి, చతుర్దశి రోజులలో కాశీ ప్రవేశానికి అనుమతి కోరుతున్నాను, అయ్య నీమాట కాదనరు, కరుణించు తల్లీ” అని వేడు కున్నారు. అందుకు తల్లి, అయ్యవారి కనుసన్న అనుజ్ఞతో తధాస్తు అని చెప్పి తిరోహితులయ్యారు. వ్యాసులు తన అసహనానికి,అవివేకానికి సిగ్గుపడి, తనను తానే నిందించుకుంటూ కాశీ వదలి గంగ అవతలి గట్టున తూర్పు తీరంలో కాశీనాథుని చూస్తూ లోలార్కునికి ఆగ్నేయంగా ఉండిపోయారు.

ఈ కథ నుంచి మనం నేర్చుకోవలసినదేమి? స్వార్ధ ప్రయోజనం కోసం సంస్థలను పాడు చేయకూడదని కదా!