About kastephale

A retired telecom engineer.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-తలో మొలో…

తలో మొలో……

చాలా కాలం తరవాత ఉదయపు నడక మొదలెట్టేం, నేనూ మా సత్తిబాబూ. మా ముందో ఇద్దరు నడుస్తున్నారు, అందులో ఒకతను మరొకనితో ఇలా అన్నాడు ” తలో,మొలో తాకట్టు పెట్టయినా నీ బాకీ తీరుస్తాను, ఎగెయ్యను, నన్ను హామీ అడిగితే ఇవ్వడానికేం లేదు. నువ్వు సొమ్ము సద్దుబాటు చెయ్యక తప్పదు” అని బతిమాలుతున్నాడు. విన్నాను, నడకయిపోయి అక్కడున్న సిమెంట్ బెంచ్ మీద కూచుంటూ మా సత్తిబాబుతో ”తలో మొలో తాకట్టు పెట్టయినా బాకీ తీరుస్తా”నంటున్నాడు అదేంటీ అన్నా. ”తెలిసి అడుగుతున్నారా? తెలియక అడుగుతున్నారా” అని టొకాయించాడు. ”తెలియకేనయ్యాబాబూ” అని నవ్వేశాను. ఐతే వినండి అని ఇలా చెప్పేడు.

”అప్పిచ్చేవాడు పట్టుకెళ్ళేవాడిని అప్పుకు హామీ అడుగుతాడు, ఇది సహజమే. అప్పు తీర్చడానికి తాహతులేనివానికి అప్పు పుట్టదు. అప్పు తీర్చడానికి హామీ ఏంటయ్యా అంటే ”తల తాకట్టు పెట్టి ఐనా” లేదా ”తలో మొలో తాకట్టు పెట్టయినా నీ అప్పు తీరుస్తా”నంటుంటారు, హామీ ఇవ్వలేనివారు. నిజంగా ఈ మాట చాలా దారుణమైనదే…

తల తాకట్టు పెట్టడం అంటే స్వాతంత్ర్యాన్ని తాకట్టు పెడతాను అనే అర్థం. అంటే ఎవరికైనా బానిసగా ఉండి అయినా నీ అప్పు తీరుస్తాను అని హామీ ఇవ్వడం. ఇదే కాక మీసం హామీ ఇవ్వడం ఉందంటారు, అంటే పొరుషమే హామీ అనమాట. ఇక ”మొల్లో చెయ్యేసి బాకీ వసూలు చెయ్యడం” అంటారు, పాతరోజుల్లో రూపాయ కాసుల్ని మొలలో పంచెలో మడతబెట్టి పెట్టుకునేవారు, వాటినుంచి బలవంతంగా తీసుకోడమని, లేదా పంచ ఊడతీసి పరువుతీస్తానని బెదిరింపుగాని కావచ్చు.

ఇక మొలతాకట్టు అన్నది మాత్రం చాలా అన్యాయమైన మాటే. మగవాడు బానిసతనానికి పోయినా అప్పుతీరకపోతే, భార్యను తాకట్టు పెడతానన్నమాట. స్త్రీ మొల మీద చెయ్యి వేసే అధికారం, అర్హత, హక్కు భర్తకే ఉంటాయి, మరెవరికి ఇది సాధ్యం కాదు. మొల హామీ ఇవ్వడమంటే…. చెప్పడానికే నాకు బాగోలేదు. స్త్రీని తార్చడమే, అలా తార్చి అయినా అప్పు తీర్చుకుంటానూ అని చెప్పడమనమాట.

ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ ఈ మాట మాత్రం వాడకూడదు.దీని అర్ధం తెలియకే ఇలా వాడేస్తున్నారు” అని ముగించి లేచాడు మా సత్తి బాబు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ముష్టి

ముష్టి

ముష్టి అంటే పిడికిలి అని అర్ధం. పిడికెడు బియ్యాన్ని స్వీకరించడమే ముష్టి. రోజూ పిడికెడు బియ్యం మనం వండుకునేవాటినుంచి తీసి వేరుగా ఉంచి దానం చెయ్యడాన్ని అలవాటు చేసుకుంటే, లేనివారికి పెట్టచ్చు. ముష్టిలో ముష్టి వీర ముష్టి అని నానుడి.దీన్నే మరీ ముతగ్గా ఆకులునాకేవాడింటికి మూతులునాకేవాడొచ్చాడంటారు. వీర ముష్టికి తోడు మరోమాట గోరు ముష్టి. అసలే ముష్టి అంటే పిడికెడు గింజలు, దానిలో కొంతభాగమంటే తక్కువ, మరల అందులోభాగం గోరు ముష్టి. భారతంలో పాండవులు ముష్టి ఎత్తలేదు , యాచన చేశారు. యాచనకి ముష్టికి తేడా ఉంది, యాచన అంటే ఇచ్చినది పుచ్చుకోవడం.. జీవితం అనుభవాల పుట్ట, దానినుంచి తవ్వుకుంటే ఎన్నో ఎన్నెన్నో అనుభవాలూ జ్ఞాపకాలూ. ఇటువంటిదే ఒక అనుభవం.

అరవైఏళ్ళకితం మాట, అప్పటికి ఎనభై సంవత్సరాల వయసున్న ఒక వృద్ధురాలు, కర్ర సాయంతో, నడవలేక నడుస్తూ, వారానికి ఒక రోజు సాధారణం గా ఆదివారం ముష్టికొచ్చేవారు, ఉదయమే. అమ్మ మడికట్టుకుని ఉండేది కనక నన్ను ముష్టి వేయమనేది, వచ్చినామెతో మాట కలిపి కూచోమని. ఈ వచ్చిన వృద్ధురాలు లోపలికి వచ్చి కింద కూచునేది,కుర్చీ మీదకూచోమన్నా వినేది కాదు.  ఆమె రావడం నాకెంతో ఆనందంగా ఉండేది. ఆమె మొదటి సారి వచ్చినపుడు, అంటే నేనెరిగి, అమ్మ ఆమెను గౌరవించి కూర్చున్న తరవాత నన్ను ముష్టి వేయమని చెప్పి లోపలికి వెళ్ళింది. నాకు కొత్త కనక తెలియక దోసిలి నిండా బియ్యం తీసుకుని వచ్చాను, వారి దగ్గరున్న చెంబులో పోయబోయాను. ఆమె చెయ్యి అడ్డం పెట్టేరు. నేను చిన్నబోయాను, చేసిన తప్పేమో అర్ధం కాలేదు. తెచ్చినవి తక్కువనుకుని చెయ్యి కాని అడ్డం పెట్టేరేమోనని అనుకున్నా. అప్పుడామె ముష్టి అంటే తెలుసా అన్నారు. మిడిమిడి జ్ఞానంతో పిడికిలి అని చెప్పేను. పిడికిలిలో పట్టినన్ని మాత్రమే స్వీకరించడాన్ని ముష్టి అంటారు. నీవు తెచ్చినవి ముష్టికాదు, అందుకు స్వీకరించను అని చెప్పేరు. నిజంగానే ఆశ్చరం కలిగింది. లోపలికిపోయి కుడిచేతి పిడికిలిలో పట్టినన్ని బియ్యం తెచ్చి దానికి మరొక చేయి జోడించి చాలా భక్తిగా ఆమెచెంబులోపోశాను, గింజ కింద పడకుండా. అప్పుడావిడ వృద్ధిలోకొస్తావు, బుద్ధిమంతుడివే అని దీర్ఘాయుష్మాన్భవ, వంశాభివృద్ధిరస్తు, అని ఆశీర్వదించారు. అప్పటికి అమ్మ లోపలినుంచి వస్తే జరిగినది చెప్పేరు. మీ ఆశీర్వచనం పొల్లుపోదని, ఫలితమిస్తుందని నా విశ్వాసం, అయాచితంగా మీరిచ్చిన ఆశీర్వచనం వేలకోట్ల ఫలితమిస్తుందని అమ్మ వారిని మాటలతోనే సన్మానించారు.

నేనామెదగ్గర చేరి మరో ఇల్లు తిరిగే అవసరం ఉండదు కదా, నేను దోసిలితో తెచ్చినవన్నీ స్వీకరిస్తే అని నా అనుమానం వెలిబుచ్చా, ఆమెదగ్గర కింద కూచుని. దానికి ఆమె ఇది నియమం, పిడికెడు మాత్రమే స్వీకరించాలి, ఇస్తున్నారు కదా అని ఎక్కువ తీసుకోకూడదు. ఒకవేళ లేవలేకపోతే, మరో ఇంటికి వెళితే పెట్టకపోతే, ఇలా చాలా ప్రశ్నలేశాను. అన్నిటికి ఆమె ఒక్కటే సమాధానం చెప్పేరు. రేపటి గురించిన నీభయమే అలా మాటాడిస్తోంది, భయమే ఒక పెద్ద భూతం, రేపటి గురించిన ఆలోచన నేడెందుకు? భగవంతుడు ఆ సమయానికి జరగవలసినది నిర్దేశిస్తాడు, నీపని నువ్వు చెయ్యడమే అని గీతా సారం ఒక మాటలో, జీవిత సారం లాగా ఆ చిన్న వయసులో చెవినేశారు. అది ఒంటపట్టేసింది.

అడుక్కోడం అంటున్నాం గాని దీన్ని చాలా గౌరవంగా చూసేవారు, ఇందులోనూ తేడాలున్నాయి.

ముష్టి: గుప్పెటిలో పట్టినన్ని బియ్యపు గింజల్ని ఒకసారి స్వీకరించడం.
యాచన: కావలసినది అడగడం, ఇచ్చినది పుచ్చుకోవడం.
ఉంఛ వృత్తి:
౧. పరిగి ఏరుకోవడం, అనగా రైతు పంట తీసుకున్న తరవాత చేలో రాలిన ధాన్యం కంకుల్ని ఏరుకోవడం.
౨. ధాన్యం దంచిన రోటి దగ్గర కిందపడిన బియ్యపు గింజల్ని ఏరుకోవడం
౩. నామ స్మరణ కీర్తనగా పాడుకుంటూ వీధివెంట జోలెతో వెళ్ళడం. ఎవరిని అడగకపోవడం. తోచినవారు తోచినది జోలెలో వేయడం.
౪. మాధవ కబళం: దీనిని రాత్రి పూట మాత్రమే ఆచరించడం. గృహస్తు భోజనాల తరవాత మిగిలిన ఆహారాన్ని వచ్చిన వారి జోలెలో వేయడం.

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మఖలో పుట్టి…..

మఖలో పుట్టి…..

మఖలో పుట్టి పుబ్బలో మాడిపోవడం అంటారు, అంటే మధ్యలో వచ్చి మధ్యలో పోవడంగా చెబుతారు. మఖకి మధ్యలో పోవడానికి అసలు సంబంధం ఏంటీ? అసలు అది మఖ కాదు మఘ అనాలి కాని అందరం మఖ అనే అనేస్తున్నాం. ఇలా మాటల్ని మార్చేయడం మనతరవాతే… :) మఖలో పుట్టడమేంటో చూద్దాం…

కాలాన్ని సూర్యుడు, చంద్రుడు, గురుడు, నక్షత్రాలను బట్టి గణిస్తారు. ఇలా సూర్యుని బట్టి గణించే సంవత్సరం సూర్యుడు మేష రాశిలో ప్రవేసించిన రోజుతో లెక్కిస్తారు, ఇది ఒకటి రెండు రోజుల తేడాతో ఏప్రియల్ పదునాలుక్కి వస్తూ ఉంటుంది. తమిళులు సూర్యుని బట్టి సంవత్సరాది జరుపుకుంటారు. అలాగే సూరుడు మేషరాశిలో అశ్వనీ నక్షత్రం లో ప్రవేసించినది మొదలుగా సంవత్సరాన్ని కార్తెలుగా లెక్కిస్తారు. అశ్వని మొదలు రేవతి వరకు నక్షత్రాలు ఇరవై ఏడు కదా! ఒక్కొక కార్తెలోనూ సూర్యుడు సుమారుగా పదమూడున్నర రోజులు ఉంటాడు, ఇలా ఇరవైఏడు కార్తెలలోనూ, అన్ని కార్తెలలోనూ వర్షం పడదు. వర్షం పడే కార్తెలను చెబుతారు, పంచాంగ కర్తలు. ఇలా వర్షం పడే కార్తెలు పద్ధెనిమిది, మొదటి కార్తె భరణితో ప్రారంభమై చివరి కార్తె మూలతో ముగుస్తుంది, వర్షించే కార్తెలకాలం. ఇది సుమారుగా ఏప్రిల్ ఇరవై ఎనిమిది మొదలు డిసెంబరు ఇరవై ఎనిమిది వరకు ఉంటుంది. వర్షించే కార్తెలు పద్ధెనిమిది, పూర్వాషాఢ కార్తెనుంచి అశ్విని కార్తెదాకా వర్షం పడదంటారు, వీటిని నిర్జల కార్తెలనీ అంటారు.

భరణితో ప్రారంభమైన వర్ష కార్తెలలో మఘ కార్తె తొమ్మిదవది, అనగా వర్షించే పద్ధెనిమిది కార్తెలలోనూ మధ్యది. ఏ మొలకైనా పునర్వసు కార్తెలో పుడితే ఏపుగా పెరుగుతుంది, అదేగనక మఘ కార్తెలో పుడితే అప్పటికి వర్షాలు జోరుగా ఉండడంతో ఇవక ఎక్కువై ఛస్తుంది, అదే ఆ తరవాతి కార్తె పుబ్బలో, అంటే వర్షాలు ఎక్కువగా ఉన్నపుడు పుట్టి అప్పుడే పోవడాన్ని, మఖలో పుట్టి పుబ్బలో మాడిపోవడమంటేనూ, మధ్యలో వచ్చి మధ్యలో పోవడమంటేనూ సంగతిదీ……

మన పూర్వులు మాటాడే మాటలలో ప్రకృతికి సంబంధించిన ఇటువంటి విషయాలు కూడా సంక్షిప్తం చెప్పడం అలవాటు…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అలా మొదలయింది మళ్ళీ

అలా మొదలయింది మళ్ళీ

మా ఇంట, సంకురుమయ్య ఈ సంవత్సరం ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులమీద నడచాడు, చివరిగా పెద్దది డెస్క్ టాప్ ని, ఒకటో తారీకు తరవాత పరశురామ ప్రీతి చేస్తూ :) …. “కాలినచోట ఇల్లవుతుందని” నానుడి, పది రోజులు కిందామీదా పడ్డ తరవాత ఇక లాభం లేదని కొత్త డెస్క్ టాప్ కొనేశాడబ్బాయి. ఈ లోగా రెండు రోజులు ఇబ్బంది పడ్డాగాని అలవాటు పడుతూవచ్చాను, నెట్ లేకుండా ఉండడానికి. ఇంటి పనులు చేస్తున్నాను, కంగారు పడిపోకండి, గొట్టం తో నీళ్ళు పట్టడం వగైరా… :) రోజూ నడుస్తున్నా, సాయంత్రం వేళ.  నెట్ గొడవ, బ్లాగు గోల :) వదిలింది గదా అని సంతోషిస్తూ ఉన్న సమయం!. రోజులన్నీ ఒకలా వెళిపోతే సమస్యలేవీ?

ఓ రోజు సాయంత్రం నడుస్తున్నా! సెల్ మోగింది ఎవరో కనపడలేదు, మాటాడేను, “తాతయ్యా! ఎలా ఉన్నారూ?” అని పలకరించిందో అమ్మాయి. ఎప్పుడో విన్నగొంతే “ఎవరూ” అనేశా పైకే! “నేనూ” అని సాగదీసింది, మరచావా అన్నది ధ్వనిస్తూ,కొంచం నిష్టురం కలిపిన గొంతుతో . “ఆ( చెప్పరా తల్లీ! ఎలావున్నావు? ఎక్కడున్నావు?” ఇలా ప్రశ్నల వర్షం కురిపించేశా, ఎవరో గుర్తుపట్టి. “హాచ్!” తుమ్మింది, నవ్వుతూ, నీ ప్రశ్నల వర్షంలో తడిసి జలుబు చేసిందన్నట్టుగా :) . ఓపిగ్గా అన్నిటికి సమాధానం చెప్పి చివరగా “నేను వస్తున్నానూ, నిన్ను చూడ్డానికీ” అని ముక్తాయించింది, ఇది అలవాటుగా వినేమాట, విన్నమాట, మిత్రులు ఇలా అంటూ ఉంటారు కనక, సరే అనేశాను. మర్నాడు మళ్ళీ ఫోన్ చేసింది, ఫలానా రోజొస్తున్నానూ, ఇంక, ఇంక నమ్మక తప్పలేదు, ఇక్కడినుంచి మొదలయింది, ఎదురు చూపు, ఈ లోపు నా సెల్లు చెడిపోయింది, రింగు రాదు. అదో ప్రహసనం, చివరికి ఏ బండిలో వస్తున్నదీ చెప్పింది. వస్తోందన్న సంబరమే, బానే ఉందిగాని ”గుర్తుపట్టడమెలా?” అడిగింది. “ఓస్! అంతేనా బండి దిగేకా కళ్ళు మూసుకో! తాతా!! అను నేను నీముందుంటా, సరేనా” :) అనేశా. ఐదుగంటల ప్రయాణం తరవాత బండొచ్చింది, ఎవరెవరో దిగేరు, ఎవరో వస్తున్నారు,ఎదురుగా! మనసు చెప్పింది “వారే నీవు ఎదురు చూస్తున్నవారూ” అని, చెయ్యూపేను, “తాతా!” అంటూ వచ్చేసింది, అలా సంక్రాంతి పండగ మా ఇంటికి ముందే వచ్చేసింది. ఇంటికొచ్చేకా, ఇల్లాలికి కోడలికి పరిచయం చేశాను, అంతే. “పదిరోజులుండిపోతానేం, అమ్మమ్మా!” బెల్లించింది అమ్మమ్మతో, “తాతా! నావాటా మామిడి కాయలు,పళ్ళూ” అని పేచీపెట్టింది. ఐదుగంటలు చలిలో ప్రయాణంచేసి, ముసలాళ్ళని ఛూడ్డానికొచ్చింది, ఏంటీ సంబంధం, ఎప్పటిదీ అనుబంధం? ఏమో తెలియదు, సూదంటురాయి ఇనుప ముక్కల్లా కలిసిపోయారందరూ. “అమ్మమ్మా” అంటూ అల్లుకుపోయింది, “అక్కా” అంటూ హత్తుకుపోయింది, ఎంతకాలంగానో తెలిసినదానిలా :) తాతతో కొత్తేముందీ! కొత్త అనే అనిపించలా ఎవరికీ, తనకీ అలా అనిపించినట్టూ లేదు. అదిగో అలామొదలయింది! తనేం చెప్పిందో, మేమేం విన్నామో, తనేం చేసిందో! మాయో!!, మంత్రమో!!! అదో ఆనంద రసమయ హేల. తను ఆనందం మాటలలో కలగలిపి తినిపించింది, మత్తెక్కిపోయిందిమాకు , మమ్మల్ని మేము మరచిపోయాం. అప్పుడు గుర్తొచ్చింది మధురాష్టకం.

అధరం మధురం వదనం మధురం,
నయనం మధురం, హసితం మధురం
హృదయం మధురం గమనం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురం

పెదవులు తీయన,ముఖచంద్రబింబం తీయన,కనులు తీయన,నవ్వు తీయన, హృదయం తీయన, నడకతీయన, హే!కృష్ణా, మధురాధిపా అంతా తీయన.

https://youtu.be/YKYvj3RzzGs

ఇదీ మనవరాలు, ఇంతకు మించి చెబితే దిష్టి తగులుతుంది, డబ్బా కొట్టుకుంటున్నాననుకోగలరు కూడా!. “కాకిపిల్ల కాకికి ముద్దులెండి” అనకండి! ఏమవుతున్నదీ తెలియకనే మూడు గంటలు గడిచాయి. తను అమ్మమ్మకీ,తాతకీ తెచ్చిన కానుకలిచ్చింది, అమ్మమ్మ పెట్టిన పసుపుకుంకుమలూ పుచ్చుకుంది.ఉంటానూ! ఉంటానూ!! ఉంటానూ!!! అంటూనే ఉంది, అమ్మమ్మకి అల్లుకుపోతూనూ ఉంది, మాదీ అంతకు తేడా ఉన్న సంగతి కాదు. ”తాతా! ఒకమాటా” అంది, చెప్పమన్నట్టు చూశా! “అమ్మమ్మ తరగని ధనం, పసుపుకుంకుమలూ ఇచ్చింది, నువ్వేమో ఆశీర్వచనాలూ ఇచ్చావు, అక్క మనసే ఇచ్చేసింది. నాకు, మీ బ్లాగ్ అభిమానులు,బంధువులు, మిత్రులు అందరికి బ్లాగు మూసేయడం నచ్చలేదు, మూసేసినందుకు బాధపడుతున్నాం, అది మళ్ళీ తెరవండి, ఇది నేను అందరి తరఫున చెబుతున్నమాట సుమా!” అని నెమ్మదిగా చెప్పేసింది. ఏం అనాలో తోచలేదు, ఆలోచనలో పడ్డాను.

ఈలోగా అమ్మమ్మని విడిపించుకుని చెయ్యూపుతూ బండెక్కేసింది, ”మళ్ళీ వస్తానూ” అంటూ.

అది మొదలు అంతా వెలితే, ఇక్కడే దాక్కుందేమో అన్నట్టు వెతుక్కుంటూనే ఉన్నాం. నెమ్మదిగా మా మనసులు మా దగ్గరలేవని తెలిసింది, దొంగెత్తుకుపోతే ఎక్కడుంటాయి? ఇంతకీ ఆ గుండెల గజదొంగ ఎవరనే కదా మీ అనుమానం, ఆ మనవరాలు చిరంజీవి ప్రియ, మీ అందరికి తెలిసిన అల్లరిపిల్ల.
చిరంజీవి ప్రియకు ఆశీర్వచనం
దీర్ఘాయుష్మాన్భవ
దీర్ఘ సుమంగళీభవ.
శీఘ్రమే సంతాన ప్రాప్తిరస్తు
మీరూ ఆశీర్వదించండి

__/\__

అదుగో! అలామొదలయింది మళ్ళీ!!

విజ్ఞప్తి-ఈ బ్లాగు మూసివేయబడినది..

విజ్ఞప్తి-ఈ బ్లాగు మూసివేయబడినది..

బ్లాగుల్లోఅసహనం పరాకాష్టకి చేరిపోయింది, ఎంతగా అంటే, ఇష్టం లేనివాళ్ళు ఇంకా చావలేదా అన్నంతగా :) . నా బ్లాగులను ఆగ్రిగేటర్ల నుంచి తొలగించమని విన్నపం మాలిక,కూడలి మరి కొంతమందికి పంపుకున్నాను.కూడలి వారు తొలగించేరో లేదో కాని కొత్త టపాలు కనపడటం లేదు. కొందరు మీ బ్లాగుల్ని మాలికనుంచి తొలగించడానికి అడ్డుపదతామన్నారు,మాలికవారికి ఇబ్బందేమో తెలియదు, వారు టపాలు ఇంకా ప్రచురిస్తూనే ఉన్నారు. అందులకుగాను నేనొక నిర్ణయం తీసుకున్నాను.

ఇక  ముందు నా రెండు బ్లాగులలో టపాలు ప్రచురింపబడవు.విసిగిపోయాను,

చదువుకున్నవారిలో,మేదావులలో ఇంత అసహనం గూడు కట్టుకుని ఉండటం, ఘనీభవించడం చూసి ….ఇంతటి అసహనపరుల మధ్య ఉండలేను.. మన్నించండి. 

 

ఇక ముందు నా టపాలు చూడాలనుకునేవారు 01.01.2016 తేదీనుండి ఈ కిందిబ్లాగులో చూడగలరు. .

https://sarmabc.blogspot.com

ఈ బ్లాగు ఆగ్రిగేటర్లలో చేర్చబడలేదు

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మొక్కు…..

మొక్కు…..

మొక్కు అంటే నమస్కారమని అర్ధం.

అక్కఱకురాని చుట్టము
మ్రొక్కిన వరమీని వేల్పు మోహరమున దా
నెక్కిన బారని గుఱ్ఱము
గ్రక్కున విడువంగ వలయు గదరా సుమతీ.

అవసరానికి ఆదుకోని చుట్టాన్నీ,నమస్కారం పెట్టినా వరం ఇవ్వని దేవుణ్ణీ,యుద్ధంలో తను ఎక్కినప్పుడు పరుగు తీయని గుఱ్ఱాన్నీ వెంటనే వదిలేయాలి అన్నారు .

అక్కఱకురాని చుట్టము, అయ్యో! తాతగారూ!! చుట్టమే కదండి అక్కఱలో వెన్నుపోటుపొడిచేదీ! రేపు మనకి సొమ్మవసరమవుతుందని ఈవేళే, ”బావా! నీదగ్గరఏమైనా సొమ్ము సద్దుబాటవుతుందా” అని ముందర కాళ్ళకి బంధం వేసేయడూ :) చుట్టమే అక్కఱకురానిది, ‘చెడి చెల్లెలింటికెళ్ళే కంటే స్నేహితుడింటి కెళ్ళమ’న్నారందుకే, ఇదో నానుడి.

మొక్కిన వరమీని వేల్పు వివరంగా చూద్దామూ. ఇప్పుడు గుఱ్ఱాల యుద్ధలు లెవు, మనుషుల్ని, నిరాయుధుల్ని, పౌరులు,స్త్రీలు, పిల్లలు అనే విచక్షణ కూడా లేకుండా, చివరికి హాస్పిటళ్ళ మీద కూడా బాంబులేసి జనాన్ని చంపేస్తున్నవారంతా అధునికులే బాబూ! అభివృద్ది,అభివృద్ధి, అంతా మేథావులు, అమ్మో! భయమేస్తోంది. గుఱ్ఱాల యుద్ధాలేమో అనాగరికం, ఇలా చంపెయ్యడమే నాగరికం బాబూ! అణుబాంబులేసి, తరతరాలవాళ్ళని చంపడమే అభివృద్ధి, గుఱ్ఱాల యుద్ధం లో ఒకడే చస్తాడు, మరి ఈ కాలపుయుద్ధం లో తరతరాలవాళ్ళు చావాలి.

తాతగారు నమస్కారం పెడితే వరమివ్వని దేవుణ్ణి వదిలెయ్యమన్నాడు కదా! ఇది మరీ దారుణం, మనం చేయవలసినపని చేసిన తరవాత కదా ఫలితం ఇవ్వడం, నమస్కారం పెట్టేస్తే ఫలితమిచ్చెయ్యాలా! నచ్చలేదు. వేంకన్నబాబుకి మొక్కు కట్టేను, తల నీలాలిస్తానన్నాను పరీక్ష ఫెయిలయ్యాను, అని ఏడిచేవారికి, తాము చేయవలసిన పనిని చేయలేదన్న జ్ఞానం నశిస్తోంది.

‘ఆపద మొక్కులు సంపద మరుపులు’ అని నానుడి. నిజమే. ఆపద కలిగిన వెంటనే తలనీలాలిచ్చేస్తాను స్వామీ అని మొక్కేస్తారు. బాగా తేలిక, :) తలనీలాలివ్వడం అంటే ఏంటో తెలుసా? నా అహాన్ని నీకు సమర్పిస్తున్నాను, నిన్ను మరచిపోను, ఇకనుంచైనా అని అర్ధం. పరీక్షలు పాసయితే, నీ కొండకి వచ్చేస్తాం స్వామీ సకుటుంబంగా, ఇదీ మొక్కు. అసలు మొక్కెందుకు మొక్కాలి ఇలా? షరతులతోమొక్కా? ఇది దేనికి సంకేతం? బలహీనతకి సంకేతం కదూ? దేవునికి ఇచ్చే లంచమా? దేవుడు లంచం అడుగుతాడా? దేవునికి కూడా లంచం పెట్టేస్తారా? లంచం పెట్టేస్తే దేవుడు మనం అడిగినది చేసేస్తాడా? అంటే దేవుడితో వ్యాపారమా? మరి మొక్కు కోవడం తప్పంటారా?  అని అడగచ్చు. మొక్కుకోవచ్చు, మొక్కు అంటే అహాన్ని వదిలిపెడతానని దేవుని వద్ద ప్రమాణం చేయడం కాని, ఇలా పరిక్ష పాస్ చేస్తేనూ, పెళ్ళి కుదిరితేనూ, రోగం నయమైతేనూ తలనీలాలివ్వడం లేదంటే హుండీలో డబ్బులెయ్యడం కాదు. పరీక్ష పాసైతే, పెళ్ళి కుదిరితే, పెళ్ళయితే ఇలా షరతులతో కూడిన మొక్కులుంటాయా? నిజానికి ఇప్పుడు మొక్కులు అలాగే ఉన్నాయి, దొంగతనానికి వెళుతున్నాను, కన్నం బాగా పారితే నీకు కిరీటం చేయిస్తాను, ఇది మొక్కా? లంచమా? వ్యాపారమా? మనమంతా దీనినుంచి బయట పడాలి. ఏమని మొక్కాలి, స్వామీ పరీక్ష రాస్తున్నాను, నాకు తగిన తోడ్పాటు చేసి, నా బుద్ధిని అక్కడ నిలిపి ప్రశ్నలకి సరైన జవాబులు ఇచ్చేలా తోపించు అని మొక్కుకోడం తప్పుకాదు. పరిక్ష తప్పని సరిగా పాస్ అవుతాం, ఆ తరవాత దేవుణ్ణి దర్శించు, నీకు కలిగినది సమర్పించు, తప్పుకాదు, తప్పూలేదు. ఇదెలా ఉంటుందంటే చిన్నపిల్లవాడు తండ్రి తెచ్చిన స్వీట్ ని మరలా తండ్రినోటిలో పెడితే తండ్రి సంతసించినంత ఆనందమే కలుగుతుంది.

పాత రోజుల్లో మొక్కు అంటే ఉదయమే లేచి స్నానం చేసి పూజ చేసుకుని మడిగా ఉండి, ఒక రాగికానీ తీసుకుని పసుపు కుంకుమబొట్టు దానిపైపెట్టి, కొద్ది అక్షింతలతో కలిపి దానిని ఒక పసుపుగుడ్డలో మన మనసులోని కోరికను చెబుతూ కట్టి భద్రపరచి ఉంచడమే ముడుపు కట్టడం. దీనిని సాధారణంగా బట్టల బీరువాలోనో, పూజామందిరంలోనో ఉంచేవారు. ఎందుకూ? రోజూ కనపడుతూ కొండకి వెళ్ళాలనే హెచ్చరిక చేస్తూ ఉండేది. ముడుపు కట్టిన రోజునుంచి ఆ పని ప్రయత్నంలో ఉండేవారు, నిత్య హెచ్చరికకోసమే ముడుపు కట్టేవారు. భగవంతుని మీద నమ్మకముంచి మానవ ప్రయత్నం చేసేవారు, ఫలితమూ ఉండేది, లేకున్నా మనకు ప్రాప్తి లేదని సరి పెట్టుకునేవారు, దేవుని దగ్గరకు వెళ్ళడం మానేవారూ కాదు.

నాటిరోజుల్లో ఇది ఒక సంకల్పం, ప్రయాణాలు కష్టం గా ఉండేవి,ప్రయాణ సాధనాలూ లేవు. రెండెడ్లబళ్ళు కట్టుకుని బయలుదేరేవారు. ఒకరూ వెళ్ళడానికీ భయమే, మధ్యలో దొంగలభయం. సాధారణం గా వ్యవసాయపనులైన తరవాత శీతకాలం యాత్ర మొదలు పెట్టేవారు. ఒక ఊరునుంచి పది బళ్ళు అయినా ఒక గుంపుగా బయలుదేరిపోయేవారు. మజిలీలు చేసుకుంటూ మధ్యలో వంటలు చేసుకుని భోజనాలు చేస్తూ, రోజుల తరబడి చేయాల్సి వచ్చేది,ప్రయాణం. వెళ్ళడం మరుస్తామేమోనని గుర్తుకోసం ఈ ముడుపు కట్టేవారు.

మొక్కుల్లోనూ చాలా రకాలు. తలనీలాలిస్తాను, నిలువుదోపిడీ ఇస్తాను, నడచి కొండ ఎక్కుతాను, మోకాళ్ళ మీద కొండ ఎక్కుతాను, పొర్లు దండాలు పెడతాను, ఎవరిష్టం వారిదే కాదనను, ఇదంతా మిమ్ములను మీరు సంతృప్తి పరచుకోడానికి చేసుకునేదేనని మరచిపోకండి. దేవుడు మీ మనసే అడుగుతాడు, మరేం కోరడు. ఏమయింది మీకివేళా? మీరు మీరేనా? అని కదా అనుమానం. నేను నేనే అనుమానం లేదు, నేను పూర్తిగా  ఆస్తికవాదిని ,సనాతన ధర్మ అవలంబకుడిని, అనుమానం లేదు, కాని ఇటువంటి షరతులతో కూడిన నమస్కారాలు మాత్రం చేయలేను. నిత్యం దేవునికి నమస్కారం పెడతా! అసలు మరచిన దెపుడూ…ఇదీ కావలసినది… మనసు దేవునిపైనుంచి మీపని చేసుకోండి, ప్రహ్లాదుడు ఏం చేసేడు? పానీయంబులు త్రావుచున్, కుడుచుచున్,భాషించుచున్, హాస నిద్రాదులు……నీళ్ళు తాగుతూ, భోజనం చేస్తూ,మాటాడుతూ, నవ్వుతూ, నిద్రిస్తూ ఇలా సర్వకాల సర్వావస్థలో శ్రీ హరిని మరువలేదు, అదీ కావాలని కోరుదాం. మూఢనమ్మకాలకి దూరంగా ఉందాం.

DSCN0083

ఈ ఫోటో లో రాళ్ళగుట్ట చూశారా? ఇదేంటో తెలుసా? శూర్పనఖ గుట్టట, పెళ్ళయినవాళ్ళు మూడు రాళ్ళు విసరాలట,భార్యాభర్తా ఇద్దరూ కలసి. ఇదెక్కడో కాదు, మన భద్రాచలం దగ్గర పర్ణశాలలో జరుగుతున్నది, మూఢనమ్మకాలెలా ప్రారంభమవుతాయో చూడండి, ఏభయి ఏళ్ళకితం నేను చూసినపుడు పర్ణశాలలో ఈ గుట్టలేదు, ఈ ఆచారమూ లేదు…..

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ఏడుస్తూ వ్యవసాయం చేస్తే….

ఏడుస్తూ వ్యవసాయం చేస్తే….

“ఏడుస్తూ వ్యవసాయం చేస్తే కాడీ-మోకూ (కాడీ మేడీ అని కూడా అంటారు) దొంగలెత్తుకెళ్ళేరని” నానుడి.మనది ప్రాధమికంగా వ్యవసాయక దేశం, అందుకే సామెతలు, నానుడులు అన్నీ వ్యవసాయంతో సంబధం ఉన్నవి ఎక్కువగా ఉంటాయి.

వ్యవసాయానికి ముఖ్యంగా కావలసిన పనిముట్టు నాగలి. దీనినే ఆరక అని కూడా అంటాం. దీనికి ఎన్నో భాగాలూ ఉన్నాయి.ఎడ్లమెడ మీద ఉన్నదానిని కాడి అంటాం. కాడికి రెండు పక్కలా చివరినుంచి కొద్ది దూరంలో చిల్లులుంటాయి, కొద్ది ఎడంగా. వాటిలో ఒక సీల వేస్తారు. దాని పేరు ‘చిలక,లేదా చిడత’. ఎద్దు మెడలో కట్టే తాడు పేరు ‘పలుపు’. కాడి కింద ఎద్దును చేర్చినపుడు ముందుగా ఈ పలుపును కాడిలో దూర్చి ఎద్దు మెడ కిందనుంచి చిలకలో తగిలిస్తారు. కాడిని నాగలి ‘పోలుకఱ్ఱ’కి సంధించే తాడు పేరు ‘మోకు’. పొడుగ్గా ఉండే కఱ్ఱ పేరే పోలుకఱ్ఱ. పోలు కఱ్ఱ ఒక చివర కాడిని కడతారు,మరో చివర ‘నాగలి దుంప’ని తగిలిస్తారు. ఈ దుంపకి చివర ఇనుప ముక్క నాటబడి ఉంటుంది, దీనినే నాగలి ‘కఱ్ఱు అనిగాని కఱుకోలు’ అనిగాని అంటారు. ఈ నాగలి దుంపకి ‘మేడి’ అనుసంధానం చేయబడి ఉంటుంది. నాగలి దుంపని మేడిని, కాడిని కలిపి కట్టేదే మోకు.ఇది కొబ్బరినారతో తయారు చేసుకుంటాడు రైతు.  నాగలిని ఇలా తయారు చేసుకోడాన్నే ‘నాగలి పూన్చడం కాని పూనడం’ కాని అంటారు. నాగలిలో ఎన్ని భాగాలున్నాయి, వాటికి పేర్లు కూడా ఉన్నాయి కదా. కాడి పారెయ్యడమంటే ఎద్దుల్ని వదిలెయ్యడం, మేడి పారెయ్యడమంటే దున్నే బాగాన్ని వదిలేయడం. ఈ రెంటిలో ఏది చేసినా నాగలి నిరుపయోగం. ఇదంతా సరే కాడీ మోకూ దొంగలెత్తుకెళ్ళడమేంటని అనుమానం కదా. ఏ పనైనా శ్రద్ధగా చెయ్యాలి. శ్రద్ధ అనేది లక్ష్మీ దేవి పేరు. శ్రద్ధగా చేయని పని ఏదీ బాగోదు, మంచి ఫలితాన్నీ ఇవ్వదు. వ్యవసాయము అంటే ప్రయత్నము అని కూడా అర్థం.  ఎందుకొచ్చిందని ఏడుస్తూ చెయ్యకూడదు, అలా చేస్తే ఫలితమూ ఉండదు. ఏ పని కైనా ఉత్సాహం ముందుగా కావలసింది, మానవ ప్రయత్నం, ఆ తరవాతదే దైవ నిర్ణయం. ఎద్దులని వదిలేసి అరకని అలావదిలేసి రైతు చేలోంచి వెళిపోయి తిరిగిరాకపోతే ఏం జరుగుతుంది, ముందుగా ఎడ్లు పక్క చేలో పడతాయి, ఆ రైతు వెళ్ళగొడతాడోసారి, మళ్ళీ మళ్ళీ ఆ చేలో పడితుంటే బందెల దొడ్డిలో పెడ్తాడా ఎడ్లని. అరక అలా వదిలెస్తే ఏవడో ఒక దొంగ జాగ్రత్తగా కాడిని, మోకును విప్పుకుపట్టుకుపోతాడు. వ్యవసాయానికి కావలసిన మొదటి పని ముట్టు పోయింది, ఇక వ్యవసాయమేం సాగుతుంది. అందుకు ఏ పనికైనా ముందు కావాల్సినది శ్రద్ధ, ఉత్సాహం. ఉత్సాహం ఉంటే సావకాశాలెలా వస్తాయో చూద్దాం ఎలకసెట్టి కథలో, మీకందరికి తెలిసినదే….

ఒక ఊళ్ళో ఒక పెద్దసెట్టిగారు, మంచి వ్యాపారస్థుడు, కొట్లో కూచుని ఉండగా ఒక ఐదేళ్ళ కుర్రాడొచ్చి తాను అనాథనని ఏదైనా పని చెబితే చేస్తానని అంటాడు. దానికి పెద్దసెట్టి ‘అబ్బాయి కోమటింట పుట్టి నౌకరీ చేయడం బాగోలేదురా. వ్యాపారం చేసుకో’ అని సలహా ఇచ్చాడు. దానికి కుర్రాడు ‘వ్యాపారం చెయ్యాలనే కోరిక ఉందిగానండి పెట్టుబడి అదే సంచి మొదలు నిండుకుంద’న్నాడు. ఇది విన్న పెద్దసెట్టిగారు నవ్వి, ‘సంచి మొదలు నేనిస్తా వ్యాపారం చేసుకో’ అని అక్కడే చచ్చి పడి ఉన్న ఎలకని చూపి ‘ఇది నా సంచి మొదలు’ అని ఊరుకున్నాడు. కుర్రవాడు పెద్దసెట్టి మాట మీద గురిఉంచి చచ్చిన ఎలకని పట్టుకుని బజారుకొచ్చాడు. ఒకడు ఒక డేగను పెంచుతున్నాడు, దానికి ఆహారం కోసం తిరుగుతుంటే చచ్చిన ఎలకని పట్టుకున్న కుర్రాడు కనపడ్డాడు. ఎలకని వాడు కొనుక్కుపోయాడు. ఆ డబ్బులతో ఈ కుర్రాడు ధాన్యం కొన్నాడు. ధాన్యాన్ని పేలాలుగా మార్చి కోత కూలీలకి అమ్మి ధాన్యం సంపాదించి, వాటిని మళ్ళీ పేలాలుగా మార్చి, కొంతకాలం గడిపాడు. ఇలా కాదని పేలాలకి బెల్లం చేర్చి పేలాపుండలు అమ్మేడు. కోతలైపోయాయి. సముద్రపు ఒడ్డుకుపోయి ఉప్పు కొన్నాడు. అడవి దగ్గరకిపోయి ఉసిరికాయ కొన్నాడు. రెండిటిని తెచ్చి ఊళ్ళో ఊరగాయ పెట్టి అమ్మేడు. అప్పటికి ఉప్పమ్మేవాళ్ళున్నారక్కడ, ఉసిరికాయి అమ్మేవాళ్ళూ ఉన్నారు, కాని ఊరగాయ అమ్మేవాడు లేకపోయాడు. ఆ తరవాత మరో వ్యాపారం చేశాడు. ఉత్సాహంగా చేసిన వ్యాపారం ప్రతీది కలిసొచ్చింది. వయసు ఇరవైకీ వచ్చింది, పేరు ఎలకసెట్టిగా మార్చుకున్నాడు. ఒక రోజు పెద్దసెట్టి దగ్గరకిపోయి నమస్కారం చేసి, ‘తమరు నా వ్యాపార భాగస్వామి,వ్యాపారంలో నేటికి మీ కాతాని ఉన్న సంచి మొదలు, లాభం అన్నీ కలిపి తమకు దఖలు పరచుకుంటు’న్నానని ఒక బంగారు ఎలుకను పెద్దసెట్టి చేతులలో పెట్టేడు. ఇది చూసిన పెద్దసెట్టికి నోట మాట రాలేదు, వివరమూ తెలియలేదు.పెద్దసెట్టి నోరు తెరిచి వివరమడిగితే పదిహేనేళ్ళ కితం జరిగిన సంగతి చెప్పి పెద్దసెట్టిని ఆశ్చర్యం లో ముంచాడు. పెద్ద సెట్టి కుర్రవాడిని ఆదరించి తన ఏకైక కుమార్తెనిచ్చి పెళ్ళి చేశాడు. ఇప్పుడు ఎలుకసెట్టి ఏనుగుసెట్టి అయ్యాడు. ఎందుకయ్యాడు?

విధా కర్మమా అని ఏడుస్తూ, నిరాశతోనూ,నిరుత్సాహంగా పనిచేయద్దు.ఇష్టపడి పని చెయ్యాలి కష్టపడి కాదు, . కష్టానికి ఎదురొడ్డాలి.