About kastephale

A retired telecom engineer.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అత్తగారి కొంగు

అత్తగారి కొంగు

“అత్తగారి కొంగు తొలిగిందని చెప్పినా తప్పే,చెప్పకపోయినా తప్పే” ఇదొక సామెత. ఇష్టం లేనివారే పని చేసిన తప్పే అన్న మాటకి ఈ సామెత చెబుతారు. దీనికి తోడుగా ”ఒల్లని ఆలి ఒత్తుకుంటే గుచ్చుకుందన్నాడట”. అంటే, పెళ్ళామంటే ఇష్టం లేదు. ఆ సంగతి పాపమా ఇల్లాలికి తెలియదు. భర్తను కౌగలించుకుందిట, దానికా మగడు (…) గుచ్చుకుంటున్నాయన్నాడట. భార్య కౌగలించుకుంటే (…) గుచ్చుకున్నాయన్న మగాడున్నాడా? ఇది ఇష్టం లేనిమాట కాకపోతే:) అత్తగారి కొంగు సంగతేంటంటారా? చిత్తగించండి.

ఒక అత్తగారికి కోడలంటే పడదు, కోడలే పని చేసిన తప్పు పడుతూనే ఉండేది. పాపం కోడలికి అత్తకి దగ్గరగా చేరాలని, అత్త చేత ‘మంచి’ అనిపించుకోవాలనీ కోరిక. అందుకోసం, సమయం కోసం ఎదురు చూస్తూ ఉంది. ఇటువంటి సందర్భంలో ఒక రోజు, అత్త పక్కింటి అమ్మలక్కలతో సభ తీర్చి, లోకాభిరామాయణం విడేసింది. ఈ సందర్భంలో అత్త చేతులు తిప్పుకుంటూ మాటాడుతోంటే, అత్తగారి కొంగు స్థానభ్రంశం చెంది, వక్ష సంపద బయటపడి చూడ్డానికి బాగోలేదు. ఇది చూసిన కోడలు అత్తకి సైగ చేసింది, పదే పదే కొంగు సద్దుకోమని. ఐనా అత్త గమనించకపోతే, తనే ఏదో పని మీద వెళుతున్నట్టు లేచి, ఆత్త కొంగు సరిచేసి వెళిపోయింది. సభ చాలించి లోపలికొచ్చిన తరవాత, అత్త కోడల్ని దొరక బుచ్చుకుంది. “ఏమే నీకు మరో పనేం లేదా? నా కొంగు తొలిగిందో లేదో చూస్తూ కూచోడమేనా నీ పని” అని సతాయించింది. దీనికి కోడలు “అయ్యో! అసహ్యంగా వక్ష సంపద బయటపడి, అత్తకి అవమానం జరుగుతుందేమో ననుకున్నా! ఎరక్కపోయి కొంగు సద్దేను, అత్తకి దగ్గరౌదామనున్నా, బుద్దొచ్చింది ఇంకెప్పుడూ ఏమీ చెయ్యను” అనుకుని తీర్మానించుకుంది.

కొన్ని రొజుల తరవాత అత్త మళ్ళీ లోకాభిరామాయణం విడేసింది, ఇరుగుపొరుగు అమ్మలక్కలతో. మామూలుగానే ఆవేశంతో మాటాడుతోంటే కొంగు తొలగిపోయింది, ఐనా అత్త చూసుకోలేదు. మగవాళ్ళు కూడా వస్తూపోతూ ఉండటంతో ఈ సారి పరిస్థితి మరీ అన్యాయంగా అనిపించినా కోడలు కదలలెదు, కనీసం సైగ కూడా చెయ్యలేదు. దీనితో అమ్మలక్కలలో ఒకామె ”వదినా! మరీ ఆవేశపడుతున్నవుగాని కొంగు సద్దుకో, బాగోలేదు” అని సలహా ఇచ్చింది. అప్పుడు తొలగిన కొంగును చూసుకుని అత్త సిగ్గు పడింది, కొంగు సద్దుకుంది. లోకాభిరామాయణం తరవాత లోపలికొచ్చిన అత్త కోడల్ని మళ్ళీ దొరకబుచ్చుకుని సతాయించిందిలా ”ఎమే! నా కొంగు తొలిగి అదెవతో చెప్పేదాకా దిక్కులేకపోయింది, ఎంత అవమానం జరిగింది, నీకేంపోయేకాలమొచ్చిందే! మొన్న ఇలా కొంగు తొలిగితే సద్దేవుకదా!! ఇప్పుడేమయిందీ” అని. దీంతో కోడలికి మతే పోయింది. ”మొన్న కొంగు సద్దితే అలా తిట్టింది, నీకు నా కొంగు మీదా వక్ష సంపదమీదేనా దృష్టి, అంటూ ఇప్పుడేమో నన్నే పట్టించుకోవు, అవమానం జరిగిందీ” అని సతాయిస్తోందనుకుంది. అత్త కదా ఏమీ అనలేదు, సమాధానం చెప్పి గొడవ పెంచుకోడం ఇష్టం లేక ఊరుకుంది. ఇలా ఈ సామెత ”అత్త గారి కొంగు తొలిగిందని చెప్పినా తప్పే,చెప్పకపోయినా తప్పే”నని స్థిరపడిపోయింది. అందుకే మరో సామెత చెబుతారు ”అరిసెల పాకం పదునూ,అత్త పదునూ కనుక్కోడం కష్టమే!”

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అరిసెలు/అప్పాలు.

అరిసెలు/అప్పాలు.

“మెయిల్లో ఇప్పుడే వస్తాను తాతా!” అన్న మనవరాలు మళ్ళీ కనపడకపోయేటప్పటికి భయమూ వేసింది, అనుమానమూ వచ్చింది. ఈ రోజు ఉదయం మెయిలిచ్చా! పలికింది. “తాతా! ఫోన్, నా కూతురు కింద పడేసింది, చెడిపోయింది, అందుకు జవాబివ్వడం కుదరలేదు, నీకో శుభవార్త నా కూతురు అడుగులేస్తోంది” అంది గారంగా, అదేదో నా “కూతురు ఎవరెస్ట్ ఎక్కిందీ”, అన్నంత సంబరంగా. అవును ఎవరి కూతురు మొదటిసారిగా అడుగులేస్తే వాళ్ళకి అంత సంబరం సహజంకదా! “అది సరేగాని, నాకు అరిసెలెప్పుడు పెడతావు, నే వస్తున్నా” అన్నా! “తాతా వచ్చెయ్యి! నీకు ప్లేన్ టిక్కట్టు పంపుతానూ” అంటూ “అరిసెలెందుకూ?” అంది. “అయ్యో అడుగులేస్తే అరిసెలు పంచాలమ్మా!” అంటే “నాకు అరిసెలెయ్యడం రాదూ” అని “ఎలా చెయ్యాలో చెప్పవా” అంది… అందుకే ఈ టపా. మనవరాలు అరిసెలేసిన తరవాత చెబితే సింగపూర్ వెళ్ళాలి తినడానికి:)

మూడు చిన్న గ్లాసుల బియ్యం నాన బోసుకోవాలి,నానిన బియ్యం “వాడ”వేసుకుని పిండి కొట్టుకోవాలి, అంటే నీడనే ఆరబెట్టుకుని పిండి దంచుకోడమన్నమాట, అదే మిక్సీలో వెయ్యడం, రోళ్ళూ రోకళ్ళూ లేవుగా,పిండి జల్లించుకోవాలి, బెల్లం కోరుకోవాలి. కోరుకోవడమంటే బెల్లపచ్చును కత్తిపీటన తరగడం.కోరుకున్న బెల్లం ఒక గ్లాసుడు కావాలి. గ్లాసుడు నీళ్ళు ఎసరెట్టాలి. మరుగుతున్న నీళ్ళలో ఈ బెల్లాన్ని పాకం పట్టుకోవాలి ముద్ద పాకం వచ్చే దాకా. ముద్దపాకమంటే, మరుగుతున్న బెల్లం కొద్దిగా తీసి కొద్దిగా నీటి తడితో రెండు వేళ్ళ మధ్య పట్టుకుని వేళ్ళు విడతీస్తే తీగలా వస్తే అది తీగపాకం, మరికొంత సేపు మరిగిన తరవాత తీసి కొద్దిగా చల్లని నీళ్ళలో వేస్తే ముద్దయితే అది ముద్ద పాకం. మరుగుతున్న ముద్దపాకపు బెల్లంలో ఈ కొట్టుపిండి పోయాలి. ముద్దవగానే దింపుకోవాలి. ఇదే చలిమిడి. చలిమిడి, చిమ్మిలి తెలియని ఆడకూతురుంటుందంటే తెనుగునాట, అనుమానమే. పుట్టింటినుంచి ఏం తెచ్చుకున్నా తెచ్చుకోకపోయినా ఆడపడుచు పసుపు,కుంకుమలూ;చలిమిడీ తప్పక తెచ్చుకుంటుంది.

ఇప్పుడీ చలిమిడి ముద్దని చిన్న చిన్న ఉండలు చేస్తూ అరటాకు ముక్కకి, దొరకదు కదూ, (చేతి మీద చేసెయ్యచ్చు), కొద్దిగా నూనెరాసి చలిమిడి ముద్దను అరటాకు ముక్క మీద పల్చగా వత్తుకుంటూ, అలా వత్తిన దానిని కాగుతున్న నూనెలో వేసుకుని బంగారం రంగులోకి రాగానే తీసుకోవచ్చు, లేదా మరి కొంచం వేపూ రానివ్వచ్చు. కొంతమంది నూపప్పుతో అరిసెలేసుకుంటారు, బాగుంటాయి. పల్చనచేసిన చలిమిడిని నూనెలో వేసేముందు నువు పప్పులో పొలిపి నూనెలో వేయిస్తే, అవే నువ్వుల అరిసెలు. నూనెలోంచి తీస్తూ రెండు చట్రాల మధ్యను నొక్కాలి,గట్టిగా నూనె పోయేందుకు. లేకపోతే చాలా నూనె అరిసెతో వచ్చేస్తుంది, అరిసె బాగోదు. అలా తీసిన అరిసెను కాగితం మీద వేసుకుంటే మిగిలిన నూనె ఓడిపోయి అరిసె బాగుంటుంది. భార్యాభర్తలలో భర్త నల్లగానూ, భార్య ఎర్రగానూ ఉంటే అరిసీ గారీలా ఉన్నారనడం రివాజు:) అరిసి తింటే ఆరునెల్ల రోగం తిరగబెడుతుందంటారు. అరిసె బలుహారం.

అప్పాలు ఆంజనేయునికి ప్రీతి. స్వామికి అప్పాలు నివేదన చేయడం అలవాటు. అప్పాలు చేసుకోవాలంటే బియ్యపు పిండి విసురు బియ్యపు పిండి కావాలి. విసురు పిండి అంటే పచ్చి బియ్యాన్ని విసురుకోగా వచ్చినది (అదేలెండి మిక్సీ పట్టినది,ఆడించినది) అరిసెలకైతే కొట్టుపిండి వాడతాం (కొట్టు పిండి అంటే నానబోసిన బియ్యం మిక్సీ పట్టినది) ఇదొకటే తేడా గాని అరిసెలు చేసుకోడానికి అప్పాలు చేసుకోడానికి తేడా లేదు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-నా మాటా వినవయ్యా! కాస్తంత!!

నా మాటా వినవయ్యా! కాస్తంత!!

ఈ రోజు ఉదయం నుంచీ వేడి ఎక్కువగా ఉంది,ఎండలేకపోయినా. మనసూ వ్యాకులంగా ఉంది, ఉదయం నుంచీ, ఈ కింది పాట శ్రీ తాడిగడప శ్యామలరావుగారి బ్లాగులో చూశా, అప్పటినుంచి ఈ పాట నన్ను పట్టుకుంది, రాత్రి తొమ్మిదికి కూడా వేడీ తగ్గలేదు నేడు, నా మనసులోని వేడీ తగ్గలేదు, అదిగో అప్పుడు కూచుని నాకుతోచిన నాలుగు మాటలూ రాస్తేగాని మనసుకి ఊరట కలగలేదు. ఈ మొరపెట్టుకుంటున్న సామాన్యుడిని నేనే అనిపించింది….

నీ మాట విందునని నా మాట విందువా
నీ మాటనే సతము నెగ్గించుకొందువా

తోలుతిత్తులలోన త్రోయుట మానుమని
వేలమారులు నిన్ను వేడితే వింటివా
నేల మీద నేను నిలబడి యాడితే
చాలు వేడుక నీకు సంకటము నాకు                                నీ మాట

కామాదులకు చిక్కి కటకట బడనీక
ప్రేమతో బ్రోవుమని వేడితే విందువా
ఏమోమొ చెప్పేవు యేమార్చి పంపేవు
నీ మాయ నీశ్వరా నామీద జూపేవు                                  నీ మాట

ఇర్వుర మొక్కటా యిడుము లన్నియు నాకా
యుర్విపై నాయాట లున్నది నీ కొఱకా
సర్వేశ్వరా యింక చాలునంటే వినవు
పూర్వస్థితిని పొంద బుధ్ధాయె నాకు                                    నీ మాట

ఒక సామాన్య భక్తుడు భగవంతునితో పెట్టుకుంటున్న మొర. ఈ సామాన్యుడికి భగవంతుడు సాకారుడా? నిరాకారుడా? అన్న ప్రశ్నగాని అసలు దేవుడున్నాడా? లేడా? అన్న ప్రశ్న లేనివాడు. సర్వాత్మనా భగవంతుడున్నాడని నమ్మేవాడు. ఎలా ఉన్నాడని ”కలడంబోధి కలండు గాలి” అన్నట్టూ, ”ఇందుగలడందులేడను సందేహమువలదు చక్రి సర్వోపగతుండెందెందు వెదకి చూచిన అందందే గలడు”అని మాత్రమే తెలిసినవాడున్నూ. కనపడని గాలిలోనూ, కనిపించే రాతిలోనూ భగవంతుని దర్శించేవాడు. ఇతనికి శషభిషలు తెలియవు, గౌరవాలూ, మన్నింపులూ,మర్యాదలూ తెలియవు. భగవంతుడు కూడా తనలాటివాడే అనుకునే సారూప్య భక్తి మార్గాన్ని ఎంచుకున్నవాడు. ఇతనికి ద్వైతం,అద్వైతం మరోటి, మరోటి ఏమీ తెలియవు. మంత్రాలు తెలియవు, పూజలు చేతకావు, ముడుపులు కట్టలేడు. మరి ఏం తెలుసు ఆత్మ సమర్పణ తెలుసు, శరణాగతి తెలుసు ఎలా? ”నీవేదప్ప ఇతఃపరంబెరుగ మన్నింపన్ దగున్ దీనునిన్ రావే ఈశ్వర కావవే వరద సంరక్షింపు భద్రాత్మకా!” అని శరణాగతి చేయడం తెలుసు. అది కూడా భగవంతునితో మొరపెట్టుకోవాలి అంతే తెలుసు. ఇటువంటి అజ్ఞాని ఏమని మొరపెట్టుకుంటాఉన్నాడయ్యా అంటే……

“పునరపి జననం పునరపి మరణం పునరపి జననీ జఠరే శయనం ఇహ సంసారే బహుదుస్సారే కృపయాపారే పాహి మురారే” మళ్ళీ పుడుతున్నా మళ్ళీ చస్తున్నా, మళ్ళీ మళ్ళీ జరిగే ఈ చక్రభ్రమణాన్ని ఆపమని వేడు కున్నానయ్యా! ఏదీ నువ్వు విన్నావా!! లేదే మళ్ళీ మళ్ళీ పుట్టిస్తూనే ఉన్నావు, మళ్ళీ మళ్ళీ చస్తూనే ఉన్నాను.పుట్టిన ప్రతిసారి ఇక్కడే శాశ్వతంగా ఉండిపోతాననుకుంటాను, ఈ శరీరంతో. పోనీ ”ఆదిన్ శ్రీసతి కొప్పుపై దనువుపై…..కాయంబు నాపాయమే” ఈ బుద్ధేనా ఉంటుందా? ఉండదు ఈ సంసారచక్రం నుంచి తప్పించవయ్యా! అంటే చిద్విలాసంగా నవ్వుతావు, నా మాట వినవయ్యా! కాస్తంత!!

 నేను ఇలా పుట్టి, భూమి మీద లేచి నిలబడితే చాలు అదో ఆటలా ఉంటుంది,నీకు. నా తాపత్రయం చూసి నీకు వేడుకగా ఉంటుంది, ఆటగానూ ఉంటుంది. ఆ తరవాత నేను చేసే పనులేవో నాకే తెలియనంత మోహం నా మీద కప్పుకుపోతుంది. నీకు,. నా తాపత్రయం చూసి  వేడుకగా ఉంటుంది, ఆటగానూ ఉంటుంది. ఇదేమో నాకు ప్రాణ సంకటంలా ఉంటుంది, నీకేమో చెలగాటం.  ”పిల్లికి చెలగాటం ఎలక్కి ప్రాణసంకటం” అన్నట్టు ఉంటుంది, నీకేమో ఆటలా ఉంటుంది. నా మాట కాస్తంత చెవినేసుకోవయ్యా బాబూ!!!

కామ, క్రోధ, మోహ, లోభ, మద, మాత్సర్యాలు అంతర్గత శత్రువులట, అవేంటో నాకు తెలియదు, నాకు ఆశ తెలుసు, మోహం తెలుసు, పాశమూ తెలుసు, ప్రేమ, అభిమానం తెలుసు, వీటిలో చిక్కుకుపోయి ఎన్నో చిక్కులు పడుతున్నాను. ఆ తరవాతవి నా ప్రమేయం లేకుండానే నన్ను చుట్టుకుంటున్నాయయ్యా! వీటి నుంచి కాచి కాపాడూ, మళ్ళీ మళ్ళీ పుట్టించకయ్యా విసిగిపోయాను, వేసారిపోయానూ అని మొర పెట్టుకుంటే ఏమన్నావు? అదేం కాదురా బిడ్డా! నువ్వు నాలో కలవడానికి ఇంకా సాధన సరిపోదురా! మరో జన్మ ఎత్తు అని అచ్చిక బుచ్చిక మాటలు చెబుతున్నావు, నీ మాయలో పడి నేను సరే నని బుర్ర ఊపుతున్నాను, విష్ణుమాయలో పడిపోతున్నాను. మళ్ళీ సంసార చక్రంలో పడిపోతున్నాను, వద్దయ్యా స్వామీ ఈ సంసారచక్రం నుంచి విడిపించూ, అంటే వినిపించుకోవే, నా మాటా కాస్త చెవినేసుకోవయ్యా!

ఇక్కడి కొచ్చేటప్పటికి ఈ సామాన్యుడికి కూడా కొంత ఆలోచనొచ్చింది. నువ్వూ నేనూ ఒకటే ”అహం బ్రహ్మస్మి” నేను దేవుడిని, ఏకమేవా “అద్వితీయం బ్రహ్మ” భగవంతుడొకడే రెండవవాడు లేడూ అంటున్నారు, మరటువంటపుడు ఇలా పుట్టడం చావడం కష్టాలు పడటం నావంతా! ఇదేమయ్యా!! అన్యాయం, నేను భూమి మీద పుట్టి కామంతో పనులు చేస్తుంటే, నీకేమో ఆటగా ఉందా? వద్దయ్యా! ఇంక ఈ ఆట భరించలేను, ఆడలేను, ఈ ఆట, చెరలాటనుంచి తప్పించు, మళ్ళీ ఒకప్పటి నా స్థానం నాకిప్పించు అని మొరపెట్టుకుంటున్నాడు.

అసలు పూర్వ స్థితి ఏదీ? ”ఒకపరి జగముల వెలినిడి ఒకపరి లోపలికి గొనుచు నుభయము తానై” ఒక సారి ఈ సర్వజగత్తునూ నీ నుంచి బహిర్గతం చేస్తావు, చిన్నపిల్లలు ఆడుకునేందుకు లక్కబొమ్మల్ని బుట్టలోంచి బోర్లించినట్టు, మళ్ళీ నీ ఆడుకోడం పూర్తవగానే, చిన్న పిల్లలు బొమ్మల్ని బుట్టలో దాచినట్టు లోపల సద్దేసుకుంటావు. ఇలా కాక ఒకప్పుడు ఈ సద్దుకోడం లో బయట పొరబాటుగా మరచిపోయిన బొమ్మలా మిగిలిపోయానేమో నని భయమయ్యా బాబూ. ఈ బాధ భరించలేనూ అంటున్నాడు…..పరమేశ్వరా! చాలునీయాట, కాని, నీ మాటే నెగ్గుతోంది ప్రతిసారీ..

పొరబాట్లు మన్నించండి…

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-హమ్ తుమ్ ఏక్ కమరేమె బంద్ హో(పెద్దలకు మాత్రమే)

హమ్ తుమ్ ఏక్ కమరేమె బంద్ హో(పెద్దలకు మాత్రమే)

న్యాయాధిపతి భాస్కరుడు గారు, నాకు, నా ఇల్లాలికి గృహ నిర్బంధం శిక్ష ఏ.సి రూం లో వేసేరు కదూ! నిజంగా అది శిక్షా?:) వరమా?

ఉదయం నాలుక్కి లేచి కాలకృత్యాలు, కంప్యూటర్ సేవలు, స్నానాదికాలూ,మొక్కలకి నీళ్ళు, తోటపని పూర్తిచేసుకునే సరికి ఎనిమిదిదాటుతుంది.. గత రెండు నెలలు పైగా వంటింటి ఇంఛార్జి కోడలేగా! టిఫిన్ రెడీ అంటోందా సరికి.

ఇద్దరమూ అప్పటికి తయారైపోయి, ఏ.సి వేసుకుని కూచుని, టిఫిన్ చేయడంతో శిక్షా కాలంలో రోజు మొదలవుతోంది:) ఆవిడకిష్టమైన సీరియళ్ళు చూసేసి ఆవిడతో పాటునవ్వడం, (ఏం వినపడదుగా ఆవిడనవ్వితే నవ్వెయ్యడమే)మధ్య మధ్య పానీయాలు కోడలు తెచ్చివ్వడం, వాటిని సేవించడం. మధ్యలో అబ్బాయి, మనవరాలు వచ్చి బయటికెళుతున్నామనో, వచ్చేమనో చెప్పడం, ఏదో తెచ్చేమని చూపించడం, నాకు నచ్చిన పేపరు విశేషాలు ఇల్లాలితో పంచుకోవడం…ఆవిడకిష్టమైనవి తను చదివి వినిపించడం, తను చెబుతోంటే వినపడకపోతే ”చెముడా అంటే మొగుడా అని” తియ్యగా విసుక్కోవడం…ఇలా కాలం గడచి పన్నెండున్నారా అవుతోంది. కోడలు భోజనాలు అక్కడే పెట్టేసి తినెయ్యమంటూంటే, బయటికొచ్చే పనే లేదు. కరంటు పోవడం లేదు. పోయినా బాధాలేదు, సోలార్ మూలంగా ఫేను, టి.వి నిరంతరాయంగా పని చేస్తూనే ఉంటాయి. డెస్క్ టాప్ అక్కడ పెట్టుకునే వీలు లేకపోయింది… ఉంటేనా:)

భోజనం తరవాత భుక్తాయాసం తీర్చుకోడానికి కొద్దిగా కునకడం, సీరియళ్ళకోసం లేవడం:) మళ్ళీ సీరియళ్ళు చూసి ఖాళీ సమయంలో చిన్నప్పుడు, అనగా ఇల్లాలి పదో ఏట, నా పద్నాలుగో ఏట ప్రారంభమైన మాప్రేమ కధ, జగడాలు, పెళ్ళి,మా పెళ్ళి ఒక పెద్ద కథ, ఏభై ఐదేళ్ళ కితం, ఆరోజులకి అదే ఒక సంచలనం. ఆ తరవాత జీవితం లో అనుభవించిన సుఖాలు, దుఃఖాలు, పిల్లలు,చదువులు,పెద్దలు కాలం చేయడం, పిల్లలు పెళ్ళిళ్ళు,, మనవలు, ఆర్ధిక చిక్కులు, ఒకటా రెండా, జీవిత కధని మరో సారి నెమ్మదిగా జ్ఞాపకానికి తెచ్చుకుంటూ….మధ్యలో కోడలిచ్చిన టీ సేవిస్తూ, కొనసాగుతూ..మా జీవిత కథ సీరియల్ అలా మొదలయింది..:)

ఇలా సాయంత్రమైతే, బయటకోసారి వచ్చి కాల కృత్యాలు తీర్చుకుని మళ్ళీ లోపలికెళిపోతే, బతుకు సీరియలో, టి.వి సీరియలో చూస్తూ, భోజనం కానిచ్చి నెమ్మదిగా తొమ్మిదికి పక్క ఎక్కేస్తే…. తెల్లారుగట్ల నాలుగు… అమ్మయ్య రోజు గడిచిపోయింది హాయిగా….

ఇలా శిక్షాకాలం గడుస్తోంటే మొదటి వారమూ మరెవరినీ తలుచుకోకపోవడంతో అందరి కి
భయమేసింది, ఏమయ్యమో అని. అదీ సంగతి.

ఈ శిక్షలేకపోతే గడచిన అరవై ఏళ్ళ జీవితాన్ని, జీవిత అనుభవాలను మళ్ళీ ఇల్లాలితో తీరుబడిగా కూచుని జ్ఞాపకం చేసుకోడం జరుగుతుందా?చిన్న తనం లో అచ్చట్లు, వయసులో ముచ్చట్లు, ఎలా జ్ఞాపకానికొస్తాయి? ప్రేమలు,అభిమానాలు….. జీవితంలో పొందిన పురస్కారాలు, సంఘాన్ని ఎదిరించినందుకు జరిగిన తిరస్కారాలు, పడిపోయిన ప్రతిసారి ఒకరినొకరు ఓదార్చుకున్న సంఘటనలు, పంటి బిగువున దాటిన కష్టాలు, కష్టాలలోనూ ఒకరిని ఒకరం ఉత్సాహపరచుకున్న సంఘటనలు,ఎంత కష్టమైనా బయటివారికి తెలియనివ్వకుండా బతికిన రోజులు, దెబ్బలాడుకున్న సంఘటనలు, రోజుల తరబడి అలకలు, బుజ్జగింపులు, కలయికలు,ఆనందాలు ,ఎన్నెన్నో ఒకటా రెండా, చెప్పుకుంటూ పోతే అదే ఒక చాటు భారతం….ఇన్నిటిని తలుచుకోడానికిచ్చిన శిక్షాకాలం తక్కువేమో! పొడిగించమందామనుకుంటున్నాం:)

నేటి కాలంలో ఉమ్మడి కుటుంబాలూ తక్కువే. ఉన్న కుటుంబాలలో కోడళ్ళు అత్తమామలని చూడటమూ తక్కువే. అలా విసుక్కోకుండా చూసిన కోడళ్ళని ఆదరించి,ప్రేమాభిమానాలు పంచిన అత్తమామలూ తక్కువే! మరి ఇన్నిటిని కలగజేసిన భాస్కరునిది శిక్ష కాదు వరమే:)

ఇలా గడిపేస్తూ ఎవరిని పలకరించకపోతే, కొడుకులు, కోడళ్ళు, కూతుళ్ళు, మనవలు, మనవరాళ్ళు ఒకరి తరవాత మరొకరు, ఫోన్లో పలకరిస్తూంటే…ప్రేమాభిమానాలు వ్యక్తం చేస్తుంటే…ఇంతకు మించి ఏమున్నది? ఏమికావాలి ఈ జీవితానికి?

మళ్ళున్నా మాన్యాలున్నా మంచె మీద మనిషుండాలి… పాడి ఉన్నా పంటలు ఉన్నా పంచుకునే మనిషుండాలి…ప్రేమ అభిమానం మనం వ్యక్తం చేయాలి, అది ఇతరులు మనపట్ల వ్యక్తం చేస్తే ఆనందించాలి. మనల్ని అభిమానించేవారిని నిరాదరం చేస్తాం, మనల్ని అభిమానించేవారి దగ్గరే మనం సంతోషంగా ఉండగలం సుమా !

డబ్బు ఉండడం లేకపోవడం కంటే ఉన్న దాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవడం ముఖ్యం, అనుభవించడం చేతనై ఉండాలి:)

  జీవితం లో ప్రేమ,అభిమానం పంచడమే అలవాటయిపోయింది, చాలా మంది, హితులు,మిత్రులు,  బంధువులు, మనసిచ్చిన చిన్నారులు, ఎందరో,ఎందరో… తీరిబడిగా తలుచుకోవడానికిసావకాశం… ఈ శిక్ష వరమే>>>
శిక్ష పొడిగించమని మహజరు పెట్టుకోవాలనుకుంటున్నాం! 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-House arrest

House arrest

”ఏయ్! మిమ్మల్నే ఆగండి!!ఎక్కడికి పొద్దుటే బయల్దేరేరు?నడవండి కోర్ట్ కి’ అన్నారు.

మమ్మల్ని భాస్కరుడి గారి కోర్ట్ లో ప్రవేశపెట్టేరు.

నేను ఉదయమే ఆరుగంటలకే వస్తానని తెలుసుకదా!!! మరేం?” అని గద్దించారు, న్యాయాధిపతి భాస్కరుడు.

”అయ్యా! తప్పదు కదు బాబూ అందుకు బయటకొచ్చాం” అని విన్నవించుకున్నాం.

”ఠాట్! అదే కుదరదు, పొండిలోపలికి, మిమ్మల్ని అరస్ట్ చేస్తున్నా! House arrest ఇంటిలోనే ఉండాలి. అదీ ఏ.సి రూం కే పరిమితం కావాలి, బయటికొచ్చేరో జాగరత నా సంగతి తెలుసుగా”, గుడ్లురిమాడు.

”చిత్తం బాబయ్యా! ఎంత కాలం” అని నసిగాం..

”నీకు మూడు పాతికలు దాటేయి కదా! ముసలమ్మకి డెభ్భై దాటేయి కదా!! అందుచేత మీకు ఈ గృహ నిర్బంధం జూన్ నెల పదిహేను వరకు విధించడమైనది” అని వెళిపోయారు.

అమ్మా!అయ్యా!! గృహ ని ర్బంధం లో ఉన్నాం:)

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-నూటపదార్లు.

నూటపదార్లు.

శుభకార్యాలలో చదివింపులకిగాను నూట పదార్లూ-వెయ్యిన్నూటపదార్లూ ఇస్తుంటారుగదా ఈ నూటపదారుకి ఏమైనా విశిష్ట ఉందంటారా? ప్రశ్నించారు హరిబాబుగారు. అదిగో అందుకే ఈ టపా, అవధరించండి.

భారతీయ సంస్కృతి అంతా ఎప్పుడూ పూర్ణాంకం గురించే చెబుతుంది, శతం,సహస్రం,శత సహస్రం ఇలా, దశాంశంలో. మరీ నూటపాదారెక్కడనుంచి వచ్చి చేరిందన్నదే ఆలోచన, అదీ తెనుగునాటే, ఈ అలవాటూన్నూ.

తెనుగునాడు మూడు భాగాలుగా విడి ఉండేది పాలనలో. ప్రజలు మాత్రం ఒక చోటినుంచి మరోచోటికి రాకపోకలూ, వలసలూ బాగానే ఉండేవి. ఆ ప్రాంతాలకి పేర్లూ ఉన్నాయి., కోస్తా, రాయలసీమ ( దీన్నే సీడెడ్ జిల్లాలు అంటే వదలిపెట్టబడిన జిల్లాలు, అవి కడప, కర్నూలు,బళ్ళారి, అనంతపురం. తరవాత కాలంలో బళ్ళారిజిల్లా కర్నాటకలో జేరిపోయింది) ఇక మూడవది నైజాం రాష్ట్రం.

కోస్తా ప్రాంతం నిజంగానే కోస్తా! సముద్రపు ఒడ్డు. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఉండేది. స్వదేశీ సంస్థానాలుండేవి. ఉర్లాం, బొబ్బిలి,విజయనగరం, పిఠాపురం, పెద్దాపురం, నూజివీడు, వేంకటగిరి ప్రముఖమైన సంస్థానాలు. ఇక నైజాంలో కూడా సంస్థానాలున్నా గద్వాల్,కున్నంత పేరు మిగిలినవాటికి లేదు. ఈ సంస్థానాధీశులంతా కవులను పండితులను పోషించేవారు, వార్షికాలూ ఇచ్చేవారు. ఇలా ఇచ్చే వార్షికాలు నూరు రూపాయలుగా ఉండేవి. ఈ మొత్తం నిజాంలో ఉన్న సంస్థానాలవారు పండితులకిస్తే అవి నిజాం హాలీ రూపాయలై ఉండేవి. నైజాం రూపాయల్ని హాలీ రూపాయలనేవారు. కోస్తా రాయలసీమ నుంచి నైజాం వైపు సంస్థానాలకి వెళ్ళిన వారికిచ్చిన నూరు హాలీ రూపాయలు బ్రిటిష్ పరగణాలో కొచ్చేసరికి నూటికి తగ్గేవి, కారణం ఏడు హాలీ రూపాయలు ఆరు బ్రిటిష్ రుపాయలకు మారకం అయేవి కనక. కాలం నడుస్తోంది, అటు సంస్థానాధీశుల లోనూ, ఇటు గ్రహీతలలోనూ నూరు రూపాయలు పూర్ణాంకం చేరటం లేదనే వ్యధ ఉండిపోయింది. మార్గం కనపడలేదు.

252px-1940_Bank_of_Hyderabad_10_Rupees

నిజాం కరన్సీ

https://en.wikipedia.org/wiki/Hyderabadi_rupee

చివరగా తేలినదేమంటే నూట పదారు హాలీ రూపాయలకి నూరు బ్రిటిష్ రూపాయలొస్తాయి గనక ఇటునుంచి వెళ్ళిన పండితులకు సత్కారంగా నూటపదార్లు ఇవ్వడం మొదలయింది. అక్కడ నూట పదార్లు పుచ్చుకోవడం అలవాటైనవారు ఇక్కడా కోస్తాలో, రాయలసీమలో నూటపదార్లు, ఇవ్వడం, పుచ్చుకోవడం అలవాటు చేసుకున్నారు, అప్పటివరకూ ఉన్న అలవాటు పూర్ణాంకానికి బదులుగా. ఇలా నూటపదార్లు-వెయ్యిన్నూటపదార్లూ అలవాటులో మిగిలిపోయాయి. నేటి కాలానికి అర్ధనూటపదార్లు కూడా ఉన్నాయి. పెట్టడం పెద్దలనాటినుంచీ లేదుగాని పుచ్చుకోడం పూర్వీకులనుంచీ అలవాటేనన్న సామెతగా.

శతమానం భవతి, శతాయుః…అశీర్వచనం
నూరు సంవత్సరములు ఆయుస్సు కలుగుగాక.
శతం జీవ శరదో వర్ధమానా… ఆశీర్వచనం.
నూరు శరత్తులు వర్ధిల్లుదువుగాక……ఇలా పూర్ణాకం చెప్పడమే మన అలవాటు.

ఇదీ నూటపదార్ల కత.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-గవళ్ళ గంగమ్మ గారి హస్తోదకం…

గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకమ్…

ముందుమాట:
మొన్న అమావాస్య ముందో రోజు ఓ ముఫ్ఫై ఏళ్ళ అమ్మాయి నాదగ్గరకి, తన ఏడేళ్ళ కొడుకుని మొగుణ్ణి కూడా తీసుకొచ్చి.. ”తాతగారు! కల్లు పొరొచ్చేసింది, మంచిరోజు చెప్పరా” అంది. ”అమ్మాయి! కష్టపడే వాళ్ళకి అన్నిరోజులూ మంచివే, ఐనా అడిగావు కనక చెబుతున్నా” అని చెప్పేను. చెప్పిన రోజు సాయంత్రం మా వీధి చివర కల్లు పాకేసింది, అక్కడ అలికింది, ముగ్గులెట్టింది, పూజ చేసింది, సాయంత్రం కల్లు అమ్మకం మొదలెట్టింది. నాలుగురోజుల తరవాత ఒకరోజు సాయంత్రం అలా వెళ్ళేను, కల్లు అమ్మకం జోరుగా సాగుతోంది, పక్కనే ఏడేళ్ళ కొడుక్కి చదువు చెబుతోంది, కల్లు, చీకులూ అమ్ముతూ ( చీకులేంటని అనుమానం కదూ తమరికి, మాసం చీకులు, కల్లు తాగుతూ నంజుడికి)………. నాకందుకే ఆ అమ్మాయంటే అంత అభిమానం, తను పదోక్లాస్ దాకా చదువుకుంది, పదిహేనేళ్ళుగా ఎరుగుదును, కష్టపడటానికి ఇష్టపడుతుంది. కల్లమ్ముతోంది,కుల వృత్తి, చదువు మీద అభిమానం పోలేదు, కొడుక్కి చదువు చెబుతోంది. అప్పుడు, ఎప్పటిదో మాట గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం అన్నది గుర్తొచ్చి, జిలేబిగారి కామెంట్ కి సమాధానం లో వాడేను, ఇంకేముంది, జిలేబికి ఇటువంటివి పట్టుకోడం స్పెషల్ కదా:) జిలేబి కోరికపై ఈ టపా…

కొన్ని విషయాలను తిప్పి చెప్పడం మనవారికి అలవాటు. వినతాసుత వాహనుడు, వినత కుమారుడు, గరుడుడు వాహనంగా కలిగినవాడు, విష్ణువు, జనకరాజసుతాపతి అన్నారు, జనకునుని కూతురు సీత, ఆమె భర్త రాముడు. ఇలా చెప్పడం కవిత్వంలోనే కాక నిత్య వ్యవహారంలోనూ ఉంది. బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తా అంటే కొడతానని కదా! అటువంటిదే ఈ ”గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం” కూడా. అదేదో చూసేముందు మరో చిన్న కత చెప్పుకుందాం బలే పసందుగా ఉంటుంది. ఇది చాలామందికి తెలిసినదే గుర్తుచేస్తున్నానంతే….

ఒకల్లుడు అత్తవారింటికెళ్ళేడు. భోజనమైన తరవాత తాంబూలం సరుకులు ఉయ్యాలబల్ల మీద పెట్టి వెళ్ళింది, భార్య. ఈయన భోజనం చేసొచ్చి అక్కడే ఉన్న సిసింద్రీ,సీమ టపాకాయ మరదలుతో కబుర్లాడుతూ తాంబూల చర్వణం చేస్తున్నాడు. సున్నం నిండుకుంది, అయిపోయిందన కూడదు, నిండుకుందనాలి. భార్యని పిలిస్తే పలికే సావకాశం కనపడలేదు, ఎదురుగా ఉన్న మరదలితో ఇలా అన్నాడు, పద్య రూపంలో, మరదలితో సరసమాడుతున్నానుకుంటూ ….

”పర్వతశ్రేష్ఠ పుత్రికా పతి విరోధి
అన్న యిల్లాలి అత్తను కన్నతండ్రి
ప్రేమ నిండారు ముద్దుల పెద్ద పుత్రి
సున్నమిప్పుడు తేగదే సుందరాంగి.”

పద్యం విన్న సిసింద్రీ మరదలు పిల్ల మెలికలు తిరిగిపోలేదు,బావాగారేదో పొగిడేస్తున్నాడనుకుని, వెంటనే లోపలికిపోయి సున్నం పట్టుకొచ్చి ఇస్తూ ఈ పద్యం చెప్పింది.

శతమఖుసతి యగు శచికిని
సుతుడగు వాని పినతండ్రి సూనుని మామన్
సతతము తలదాల్చెడి దొర
సుతవాహన వైరి వైరి సున్నంబిదిగో.

పద్యం విన్న బావాగారి మొహం మాడిపోయిన పెసరట్టులా నల్లబడిపోయింది, మాడిపోయింది. అసలాయనేమన్నాడు, దానికా సీమటపాకాయ పిల్ల చెప్పిన సమాధానమేంటని కదా అనుమానం, అవధరించండి.

(పర్వత శ్రేష్ఠుడు హిమవంతుడు, హిమవంతుని పుత్రిక పార్వతి, పార్వతి పతి శివుడు, శివుని విరోధి మన్మథుడు, మన్మథుని అన్న బ్రహ్మ, బ్రహ్మ యిల్లాలు సరస్వతి, సరస్వతి అత్త లక్ష్మీదేవి, లక్ష్మీదేవి కన్నతండ్రి సముద్రుడు, సముద్రుని ప్రేమ నిండారు ముద్దుల పెద్దపుత్రి జ్యేష్ఠాదేవి, సున్నమిప్పుడు తేవే సుందరాంగి – అన్నాడు)

పద్యంలో పెద్ద గంభీరంగా ధ్వనించినా నిజానికి ‘ఓ జ్యేష్ఠా (అంటే దరిద్రపు పెద్దమ్మ అన్నమాట)! సున్నం తెచ్చిపెట్టవే!’ అని అన్నాడన్నమాట.ఓసి! జ్యేష్టాదేవీ అని తిట్టేడనమాట

దానికా సిసింద్రీ మరదలిచ్చిన జవాబు పద్యానికి అర్ధం

(నూరు యజ్ఞాలు చేసినవాడు ఇంద్రుడు, ఇంద్రుని భార్య శచీదేవి, శచీదేవి కుమారుడు జయంతుడు, జయంతుని పినతండ్రి ఉపేంద్రుడు, ఉపేంద్రుని కుమారుడు మన్మథుడు, మన్మథుని మామ చంద్రుడు, చంద్రుని సతతము తలమీద ధరించే దొర శివుడు, శివుని కుమారుడు వినాయకుడు, వినాయకుని వాహనము ఎలుక, ఎలుకకు శత్రువు పిల్లి, పిల్లికి శత్రువు కుక్క, సున్నమిదిగో – అని అర్థం) (.పద్యాలు గుర్తులేక గూగుల్ లో వెతికితే దొరికాయి అర్ధాలతో’లక్ష్మి దామరాజు’ గారి వద్ద, వారికి కృతజ్ఞత.)

 ”ఓసి! జ్యేష్టాదేవీ సున్నం తేవే” అంటే ”ఒరే! కుక్కా ఇదిగో సున్నం” అని తెచ్చిఇచ్చిందనమాట.అందుచేత  అతి తెలివి ప్రదర్శిస్తే మూతిపళ్ళు రాలతాయి. మరదలుపిల్ల మెత్తటి చెప్పుతో చెంప ఛెళ్ళు మనిపించింది, బాగుంది కదూ.

ఇదేంటీ గవళ్ళగంగమ్మగారి…చెబుతానన్నారు కదా అంటారా! వస్తున్నా.

తెనుగునాట ’గౌడ’లు కల్లు గీసి అమ్ముతారు. వీరిని పల్లెలలో ’గవడలు’ అనడం వాడుకలో ’గవళ్ళు’ అనడమూ ఉంది. వీరిలో మగవారు కల్లుగీస్తారు, కల్లుదించి తెచ్చి ఒక చిట్టిమట్టాకు కుండలో వేసి భార్యకి అప్పజెపుతారు కల్లు, అమ్మకానికి. ఆమె ఏడుగజాల చీరగట్టి, నుదుట రూపాయిబిళ్ళంత బొట్టుపెట్టి, తలను కొప్పుపెట్టి, కాళ్ళకు అందెలు, కడియాలూ; చేతులకు మురుగులూ తోడాలతో, లక్ష్మీ దేవి అవతారంలా కల్లుకుండ వెనక ’లొట్టి’తో కల్లు కుండలోంచి తీసి మరొక లొట్టిలో పోసేదామె, పాతకాలంలో.  కల్లు పోసే ముంతనీ ’లొట్టి’ అంటారు, తాగే ముంతనీ లొట్టి అనే అంటారు. ఇప్పుడు కల్లు ముంతలులేవు, ప్లాస్టిక్ గ్లాసులే. గంగమ్మ అని ఎందుకన్నారు?, గంగ సర్వాన్నీ పవిత్రం చేస్తుంది కనక గవళ్ళ గంగమ్మ గారన్నారు.

ఇక హస్తోదకం?. ’హస్తోదకం దత్వా’ చాలా చెప్పాలిగాని భోజనానికి ముందు చెయ్యి కడగడమే హస్తోదకమంటే. భోజనం ముందూ తరవాతా చెయ్యికడగాలని చెప్పడం. దీనినుంచే.  ‘మా ఇంట చెయ్యి కడగండి’ అంటే ‘మా ఇంట భోజనం చెయ్యండి’ అని అర్ధం, ఈ మాటా అలా పుట్టేయి. ఇప్పుడు రోజుల్లో ”మీ ఇంట భోంచేసి మా ఇంట చెయ్యి కడగండంటు”న్నారు, నేటి మేధావులు. గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం తీసుకుంటే ఏముంటాయక్కడా? చీకులు, కల్లు కదా! ”ఏరా! చీకులు నమిలి, కల్లు తాగొచ్చావా?” అని అడిగితే మోటుగా ఉంటుందని, తిక్క తిక్కగా వాగేవాళ్ళని ”గవళ్ళ గంగమ్మగారి హస్తోదకం పుచ్చుకున్నావా?” అని సున్నితంగా అడగడం అలవాటు చేసుకున్నారు.

అదండి గవళ్ళగంగమ్మగారి హస్తోదకం కత