About kastephale

A retired telecom engineer.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-వేరు కుంపటి

వేరు కుంపటి

శూరులజన్మంబు,సురల జన్మంబు, ఏరులజన్మంబు..తెలుసుకోకూడదు, వారిని ఉపయోగించుకోవాలే తప్పించీ అన్నారు, మా దుర్యోధన సార్వ భౌములు. ఎక్కడో పుట్టినా, మన దేశంలో, మన వంటింటిల్లు తన పుట్టిల్లుగా చేసుకున్నదే కాఫీ.

images

అరవై ఏళ్ళకితం పైబడిన కాలంలో కాఫీ హోటేళ్ళు లేవు, పూటకూళ్ళ ఇళ్ళే, అక్కడా చద్దన్నమే పెట్టేవారష, ఉదయమే. లేదంటే సత్రవులే గతి. ప్రగతితో కాఫీహోటేళ్ళొచ్చిన కాలం, నేడు. కాఫీ హోటేళ్ళలో కాపీ పేరేగాని, నేడు అన్నీ దొరుకుతున్నాయి, అనుభవాలతో సహా, జేబులో చిన్నమ్మ, ఒంట్లో పులుసు ఉండాలే తప్పించి. కాఫీ వచ్చిన కొత్తల్లో అనగా అరవై సంవత్సరాల కాలంలో కాఫీని మడి కట్టుకుని కాచుకుని తాగేవారంటే వింతపడద్దు. నాటి రోజుల్లో ఈ కాఫీకి వేరుగా కుంపటి, సరంజామా ఉండేవి, అలాగే ఈ ’వేరుకుంపటి’ మాట పుట్టింది. కాఫీ వడపోసుకోడానికి రెండు గుడ్డలు, కాఫీ గిన్నెలు,గ్లాసులు వేరుగా ఉండేవి. వీటిని ఇంట్లో సామానులతో కలిపేవారు కాదు, ఆచారం. ఇప్పటికి మా ఇంట్లో ఉదయమే ఇల్లాలు, ముందుగా వెలిగించేది కాపీ కుంపటే, అది నిరంతరాయంగా తొమ్మిదిదాకా వెలుగుతూనే ఉంటుంది. ఆ తరవాత కాలంలో వచ్చినదే ఫిల్టరు, ఇప్పటికి ఫిల్టర్ కాఫీ అలవాటైనవారు మరోటి తాగలేరు. నేడంటే ఇనిస్టెంట్ కాఫీ అని,కాఫీ పౌచ్ లు వగైరాలొచ్చేయికాని, నాటిరోజుల్లో పచ్చి కాఫీ గింజలు, ఈత గింజల్లా ఉండేవి, తెచ్చుకుని కొద్దిగా నేతితో దోరగా వేయించుకుని రోట్లో పొడుంకొట్టుకుని, మడిగా, పొడిని వస్త్రకాళితం చేసుకునేవారంటే ఆశ్చర్యం లేదు. అలా తయారు చేసుకున్న కాఫీపొడికూడా మడికట్టుకునే చేసుకునేవారు. రోజుకి ఒకసారే తాగేవారు, అప్పుడు మాత్రం తవ్వగ్లాసుతో తాగేవారు, ఇప్పటిలా సిప్పుల లెక్కన కాక. ఆ తరవాత కాలంలో కాఫీ పేకట్లొచ్చాయి, ఈ అవస్థలెవరు పడగలరని పేకట్లు కొనడం మొదలెట్టేరు, పేకట్లు కొంటే కంపెనీ చిన్న స్పూనో, దువ్వెనో లంచం ఇవ్వడం మొదలెట్టింది, అమ్మకాలూ పెంచుకుంది.. ఆ రోజుల్లోనే కాఫీకి అలవాటు పడిపోయి వ్యసనంలా తయారైపోతోందని, తంగేడు పువ్వు తెచ్చుకుని ఎండబెట్టుకుని కషాయం తీసుకుని తాగేవారు కూడా. నిజంగా తెలిసిచేసినా తెలియక చేసినా మంచి పనే చేసేవారు, తంగేడు పూల కషాయంతో కాఫీలా చేసుకుతాగితే ఇప్పుడు కేన్సర్ ని జయించచ్చునని చెబుతున్నారు.హోమియోలూ కాఫీని మందుగా వాడతారు.

 

images

ఉప్పూ నిప్పూలా ఉండే తోడికోడళ్ళు ”ఏమే!లచ్చమ్మా ఇంగువారింట్లో పొద్దుటే కాఫీ తాగుతారుట, ఇదేం అనాచరమంటావ్” అంటే ఆంటే ఆ లచ్చమ్మ, ’’అవును, నేనూ విన్నాను, ఎవరో చెప్పేరు” అని సాగతీసేది. ”నిన్నో మొన్నో మీ ఇంట్లోంచి కాఫీ గింజలు వేయించినవాసనొచ్చిందే” అని ఆరా తీస్తే ”అవును, మీ మరిదిని, పొద్దుటే కాఫీ తాగమన్నారట, డాక్టర్ గారు, అందుకు తెచ్చుకున్నారు, మొన్ననే వేయించి పొడుంకొట్టలేక చచ్చాననుకో” అనేదీ లచ్చమ్మ, ఆ గింజలు తనే మొగుడిచేత పోరి తెప్పించుకున్నా. ఇంకా ”వియ్యాలారింట్లో ఉదయమే కాఫీలు తాగుతారట, మన పిల్ల అక్కడ మనగలదా” అని ప్రశ్న. దానికి ”ఇప్పుడంతా కాఫీలే తాగుతున్నారమ్మా! ఏం భయపడక్కరలేదు” అని సమాధానం. అప్పటి పెళ్ళి కూతురు నేటి బామ్మ, ఇప్పుడు ”వియ్యాలారింట్లో మందు తాగుతారుటే” అంటే ”ఏం మనమ్మాయికేం తక్కువా, తనూ తాగుతుంది” అంటోందానాటి పెళ్ళికూతురు, నేటిబామ్మ. అప్పటి రోజుల్లో పెళ్ళిలో ఐదురోజులూ ఉదయమే ఉపమా,కాఫీ లు అందరికి ఇవ్వాలనేదో షరతూ. ఇలా, ఈ కాఫీ, మన జీవితమనే పడుగులో పేకలా కలిసిపోయింది. ఎవరింటికేనా వెళితే, ముందు అథిది సత్కారం కాఫీతోనే ప్రారంభం. నేను మాత్రం ఈ మధ్య ఆ కాఫీలు తాగలేక చెప్పేస్తున్నా :) ”కొద్దిగా మంచినీళ్ళివ్వండి, లేదా చాలా పల్చగా మజ్జిగేనా ఇవ్వండీ” అని ఎందుకో తెలిసిందా?

images (1)

ఇప్పటికి అక్కడక్కడా కాఫీ తాగనివారున్నారు, కాఫీవాసన కిట్టని వాళ్ళూ ఉన్నారు.ఆశ్చర్యం లేదు. లేచిన వెంటనే కుంపటి వెలిగించి వేణ్ణీళ్ళు పెట్టి ఫిల్టర్ లో పొడేసి, కాపీ పెట్టి పట్టుకొచ్చే ఇల్లాలు ’అమృతం చేత్తో తెచ్చే మోహిని’లాగే కనపడుతుంది, ఉదయమే. ఉదయమే లేచినది మొదలు ఒక సారి లార్జి పెగ్గు కాఫీ పడితే కాని బండి కదలదు,బుర్రా పని చెయ్యదు. ఆ తరవాత ఇక సిప్పులు, రెండూ, ఒకటి చొప్పున నడుస్తూనే ఉంటుంది, కాఫీ సేవనం. ఇల్లాలు తెచ్చి ఇస్తూనే ఉంటుంది. ఉదయం స్నానం అయిపోయిందా మరి కాఫీ తాగబుద్ధికాదు, మరదేం చిత్రమో!.

మన పాడేరు కాఫీ రుచి మరి దేనికీ లేదుట, ప్రపంచంలోనే….కాకినాడలో మెయిన్ రోడ్డు నుంచి శివాలయానికి వెళ్ళే మలుపు దగ్గరలో మేడ మీద, ఒక ఉడిపి హోటలుండేది, ఎప్పటిమాట నలభై ఏళ్ళ కితం , ఇప్పుడుందో లేదో తెలీదు, అందులో అప్పటికే అరవై ఏళ్ళ అయ్యరొకాయన కౌంటర్ లో కూచునుండేవాడు, తేలు మంత్రం వేసేవాడు, తేలుకుట్టి బాధ పడుతూ వచ్చిన వారిని కూచోబెట్టి, మంత్రం వేసి, తనే స్వయంగా చాలా వేడి కాపీ కలిపి, పెద్ద కప్పుతో నిండా తెచ్చి, ఇచ్చి తాగమనేవాడు, తాగేదాకా అక్కడే నిలబడేవాడు. కాఫీ తాగిన తరవాత విషం దిగిపోయేది. ఇది స్వానుభవం కూడా :) అయ్యరుగారు కాఫీకి కూడా డబ్బులు పుచ్చుకునేవాడు కాదు, ఎవరిదగ్గరా కూడా. కాకినాడలో మెయిన్ రోడ్డులోనే టవున్ హాల్ ఎదురుగా మరో ఉడిపి హొటలుండేది, అందులో అయ్యరుగారు మేం టిఫిన్ కి వెళితే తనే స్వయంగా కాఫీ కలిపి తెచ్చేవాడు. అదేమోగాని ఆ కాఫీ ఎంతో రుచిగా ఉండేది.కాకినాడలోనే ఇండియన్ కాఫీ హవుజ్ వుండేది కల్పనాటాకీస్ దగ్గర, పేరుగొప్ప ఊరుదిబ్బలా ఉండేది. రాజమంద్రిలో ఇండియన్ కాఫీ హవుజ్ మెఇన్ రోడ్ లో బాటా పక్కనుండేది, అక్కడ కాఫీ తాగితే అద్భుతం, ఆ రోజుల్లో అక్కడ కాఫీ తాగడం ఒక స్టేటస్ సింబల్ కూడా….. …ఇవేళింకా మోహినీ దేవి ప్రత్యక్షం కాలేదు, బుర్రా పని చెయ్యటం లేదు, ఎందులోంచో ఎందులోకో పోతోంది……మోహినీ దేవీ ప్రత్యక్షం కావా! పాహిమాం………’ఏవండోయ్! మిమ్మల్నే’ లోపల్నించి కేక వినపడుతోంది, వస్తా మోహినీ దేవి అక్కడ ప్రత్యక్షమవుతుందేమో!… వస్తానండిబాబూ…కాఫీ..కాఫీ…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-కర్తరి?-కార్మిక సంక్షేమం.

కర్తరి?-కార్మిక సంక్షేమం.

వేసవి వచ్చేసింది.కర్తరి, కత్తిరి అంటారు, ఏవో పనులూ చెయ్యద్దు,అన్నారుష అంతా ఛాదస్తం …….

మనకు 27 నక్షత్రాలు, పన్నెండు రాశులు తెలుసు! ఒక్కో నక్షత్రానికి నాలుగు పాదాలు.అంటే మొత్తం 27 X 4=108 పాదాలు. 12 రాసులతో భాగిస్తే ఒక్కోరాశికి 9 పాదాలొస్తాయి, ఇప్పుడు వాటిని సమానంగా అన్ని రాశులలో పంచగలం! రాశులలో మొదటి రాశి మేషం, సాధారణం గా ఒక రోజు తేడాలో ఏప్రిల్ 14 వ తేదీని సూర్యుడు ఈ రాశిలో ప్రవేశిస్తాడు. దీనినే సూర్య సంక్రమణం అంటాం. ఇది సంవత్సరారంభం కొందరికి, ఉదాహరణ తమిల్ వారికి ఇది నూతన సంవత్సరారంభం. సూర్యుడు భరణి నక్షత్రంలో 3,4 పాదాలలో ఉన్నపుడు డొల్లు కర్తరి అని, ఆ తరవాత కృత్తిక నక్షత్రం లో ఉండగా అగ్ని కర్తరి అని అంటాం. వీటినే చిన్న కత్తిరి, పెద్ద కత్తిరి అని కూడా అంటాం.

సూర్యుడు ఒక రాశిలో 30 రోజులుంటాడు, ప్రతిరాశి ప్రవేశాన్ని సంక్రమణం అంటారు. రాశికి నక్షత్ర పాదాలు 9, అంటే ఒక్కో నక్షత్ర పాదంలో సుమారుగా 3 రోజుల 8 గంటలుంటాడు, సుమారుగా. భరణి మూడు నాలుగు పాదాలకి ఎప్పటికొస్తాడు? ఏప్రిల్ 14 న అశ్వినిలోకి వస్తాడు కదా. నాలుగు పాదాలూ నడచేటప్పటికి 13 రోజులవుతుంది అనగా ఏప్రిల్ 27 అవుతుంది. ఆ తరవాత భరణిలో ప్రవేశం రెండు పాదాలు నడచేటప్పటికి దగ్గరగా 7 రోజులు గడుస్తాయి అంటే మే 4 వ తారీకు నాటికి డొల్లు కర్తిరిలేదా చిన్న కర్తిరి ప్రారంభం అవుతుంది.అది మే 11 నాటికి ముగుస్తుంది. ఆ తరవాత కృత్తిక నాలుగు పాదాలులో అగ్నిలేకపెద్ద కత్తిరి నడచేటప్పటికి మే 24,25 తారీకులొచ్చేస్తాయి. అదిగో అప్పుడు రోహిణీ కార్తె ప్రాంభమవుతుంది. సాధారణం గా ఒక రోజు ఇటు అటు తేడాలో ఈ కార్తెలు ఈ తారీకులకే వస్తాయి, ఎప్పుడూ.

కర్తరి అంటే కర్త+అరి=కర్తరి అనగా పని చేసేవానికి శత్రువు అని అర్ధం.పని చేసేవానికి శత్రువేంటీ? పని చేసేవానికి శత్రు కాలం. చిన్న కర్తిరి మే 4,5 తారీకుల్లో ప్రారంభం, ఈ సమయంలో పెద్దగా ఇబ్బంది లేదన్నారు, అప్పటికి ఎండలుంటాయిగాని జాగరతలు తీసుకుని పని చేసుకోవచ్చు. ఆ తరవాత పెద్ద కత్తిరి లేదా అగ్ని కర్తిరి అన్నది సుమారుగా మే 11,12 తారీకుల్లో వస్తుంది. అప్పటికి ఎండలు బాగా ముదురుతాయి. ఈ సమయంలో ఏ పనులు చెయ్యద్దన్నారు? చెట్లు నరకద్దు,వ్యవసాయ పనులు ప్రారంభం,నూతులు,బావులు,చెరువులు తవ్వడంమొదలైన పనులు చేయద్దన్నారు. చాదస్తులు కదా! అప్పటికి ఎండ మండుతో ఉంటుంది, వద్దన్న పనులన్నీ ఎండనపడి చేయవలసినవే, అలా ఎండనపడి పని చేయడం మూలంగా పని చేసేవారు శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గి మరణించే, లేదా ప్రమాదం కలిగే సావకాశాలున్నాయి, అందుకు కార్మికుల సంక్షేమం దృష్టిలో పెట్టుకుని పెద్ద కర్తిరిలో ఈ పనులు చేయద్దన్నారు తప్పించి ఛాదస్తం కాదు, ఇది నిజానికి మన పెద్దలు ఏర్పాటు చేసిన కార్మిక సంక్షేమం. ఈ తరవాత మే 25 నాటికి రోహిణీ కార్తె వచ్చేస్తుంది, ఉదయమే 7 గంటలకే సూర్యుడు రయ్ మని వచ్చేస్తాడు, భరించలేని వేడి ఉంటుంది. అందుకు ఈ పదిహేను రోజులూ కూడా పై చెప్పిన పనులు వద్దన్నారు, అందుకే చేయరు. మరో సంగతి పెళ్ళిళ్ళు, గర్భాదానాలు,గృహ ప్రవేశాలు చేసుకోవచ్చన్నారు.

స్వతంత్రం వచ్చి అరవై ఏళ్ళు దాటిన తరవాత కూడా నేటికీ ప్రభుత్వాలు మంచినీళ్ళివ్వలేకపోతున్నాయి, పట్నాలలోనూ పల్లెలలోనూ కూడా, ఎండాకాలం. తాగు నీటిని వ్యాపారం చేసేస్తున్నారు, సొమ్ము సంపాదించుకుంటున్నారు.నాటి రోజుల్లో మంచినీటి వనరు ఏర్పాటు చెయ్యడం పుణ్యం అన్నారు,వేసవిలో చలివేంద్రాలూ వేసి మంచినీరు ఇచ్చేవారు, ఉచితంగా. ఇప్పుడు మంచినీళ్ళు అమ్ముకోడం లాభసాటి వ్యాపారం. ప్రభుత్వాలు వీరినే పెంచి పోషిస్తున్నాయి.

DSCN2955

Courtesy:http://sreeslifeinpictures.blogspot.in/2012/04/wk16dy1106-april-15-taabeti-kaaya.html

పాతరోజుల్లో తాబేటి కాయలని నాలుగైదు లీటర్ల నీరుపట్టేవి మట్టితో చేసినవి ఉండేవి. ఇప్పుడు ఎక్కడా కనపట్టం లేదు. తాబేటి కాయలు నిజంగా తాబేలులాగే ఉంటుంది. పీకి సన్నంగా ఉంటుంది, దానికోతాడు కట్టి, నిండా నీళ్ళుపోసుకుని, మూతికి బిరడాగా కఱ్ఱముక్కపెట్టుకుని, చేపాటి కఱ్ఱ చివర తగిలించుకుని భుజాన కఱ్ఱ వేసుకుని చులాగ్గా నడచేవారు. ఇలా భుజాన కఱ్ఱ వేసుకోడం లో మూడవ తులాదండ సూత్రం మనవారు జీవితంలోకి తెచ్చుకున్నారు. మనవాళ్ళకి సయిన్స్ తెలుసా? తెలియదా? ఇప్పుడు మూడవ తులాదండ సూత్రం ఎవరికేనా గుర్తుందా, చెప్పండి? వాడుకుంటున్నారా? ఈ తాబేటి కాయలో నీళ్ళూ చల్లగా ఉండేవి, రైతు రోజంతా వాడుకునేవాడు, వేసవిలో కూడా. ఇప్పుడు ప్లాస్టిక్ సీసాలో మంచినీళ్ళు పట్టికెళ్తే అవి కాస్తా వేడెక్కిపోయి తాగడానికి పనికిరాని పనయిపోయింది. ఈ రోజునాటికి కూడా చాలా సంస్థలు పనిచేసేచోట మంచినీటి వసతి కూడా ఏర్పాటు చేయటం లేదంటే అబద్ధం కాదు. మరో చిత్రం, బాగా చల్లటినీటిని అనగా ఫ్రిజ్ లో పెట్టిన నీటిని తాగితే ఈ వేసవిలో చాలా ప్రమాదం చేస్తుంది. ఫ్రిజ్ లో నీళ్ళు తాగద్దు, రోగం కొని తెచ్చుకోవద్దు.

మనవాళ్ళుట్టి పిచ్చాళ్ళు, ప్రకృతితో సహజీవనం చేస్తూ,సుఖంగా బతకడమెలాగో కనుగొన్నారు……

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-గుమ్మడి గింజలతో………

DSCN0041

గుమ్మడి గింజలతో………

గుమ్మడి లో రెండు రకాలు, ఒకటి సూరేగుమ్మడి లేదా కూర గుమ్మడి, రెండవది బూడిద గుమ్మడి.ఇప్పుడు సూరే గుమ్మడి గురించి చూదాం.

సూరేగుమ్మడి కాయలు చాలా చిన్నవాటినుంచి పెద్దవాటిదాకా దొరుకుతాయి. మేమయితే ఇదివరలో పెద్ద గుమ్మడి కాయించేవాళ్ళం. ఈ మధ్య చిన్న గుమ్మడి కాయిస్తున్నాం. ఇది శీతకాలపు పంట.

ఒక గుమ్మడి కాయను తీసుకోండి. కొద్ది పొడుగైన పదునైన చాకుతీసుకుని గుమ్మడి కాయ ముచిక చుట్టూ ఒక అంగుళం దూరంగా ముచికచుట్టూ లోపలికంటా కోయండి. ఇప్పుడు ముచికను పట్టుకుని లాగండి. ముచిక ఊడి వస్తుంది. దీనిని జాగ్రత్త పెట్టండి, దీని పనుంది.ముచిక తీసిన గుమ్మడి కాయలోకి చెయ్యిపెట్టి లోపలి గింజలు,గుజ్జులాటిదానిని తీయండి. పారేయక జాగ్రత్త పెట్టండి, వీటి గురించీ చెబుతా. ముచిక తీయబడిన గుమ్మడి కాయలోకి మెత్తగా దంచి ఉంచుకున్న బెల్లంలోకి కొద్దిగా ఏలకులపొడి చేర్చి, గుమ్మడి కాయలో కూరండి, నిండుగా. ఇప్పుడు జాగ్రత్త పెట్టిన ముచికను దాని స్థానం లో ఉంచండి. దీనిని పక్కగా ఉంచి, మెత్తటి నల్లమట్టిని తీసుకోండి, నీళ్ళుపోసి తడిపి చేజారుగా తయారు చేయండి. ఇలా తయారు చేసిన మట్టిని మందంగా బెల్లం కూరివుంచిన గుమ్మడి కాయమీద మేగండి, కిందా,మీదా, పూర్తిగా. ఇప్పుడు దీనిని చలికి వేసే నెగడు లో పెట్టి ఉంచండి, రాత్రి పెట్టినది, ఉదయం తీసి, చల్లారిన తరవాత పై మట్టిని చేతితో తొలగించండి. మట్టి పూర్తిగా తొలగిపోతుంది. ఇంకా ఉందనుకుంటే ఊదేయండి, నీళ్ళు మాత్రం పోయ్యకండి. మట్టి తొలగించిన గుమ్మడి కాయను ముక్కలుగా కోసుకుని కరిగిన నేతిలో ముంచుకుని తింటే……

ఛీ! ఇదేం తిండీ అనద్దు. పల్లెలలో, గిరి జనులకు ధాన్యం,జొన్నలు వగైరా పంట తక్కువ సంవత్సరాలలో ఇలా గుమ్మడిని తయారు చేసుకుని ఆహారంగా తీసుకునే అలవాటుంది. ఇది చాలా పుష్టికరమైన ఆహారం. ఒక సారి ఇది తింటే ఒక రోజు ఆహారం మరి అక్కరలేదు. సావకాశాలు లేవా? నేనేం చెయ్యలేను…. వీలున్నవారు ప్రయత్నించచ్చు.

ఇక ఇందాకా జాగ్రత్త పెట్టిన గుమ్మడి గింజలని కచికల బూడిద లో కలపండి, దీనిని పొలపడం అంటాం. గుమ్మడి గింజలమీదున్న జిగురుకు ఈ బూడిద అంటుకుపోతుంది. కొద్ది సేపు అలా వదిలేయండి. ఆ తరవాత గింజలు తీసుకుని ఒలుచుకు తినచ్చు. కమ్మహా ఉంటాయి. ఇలా ఒలుచుకు తినేప్పుడు ఒక జాగ్రత్త తీసుకోవాలి. గుమ్మడి గింజ ఒలచిన తరవాత ఒక పొర ఉంటుంది, పచ్చగా. ఆ పొరను చేత్తో తీసేసి మాత్రం తినాలి, తెల్లగా ఉన్నది. చిన్న తనంలో గుమ్మడి గింజలు జేబులో పోసుకుని ఒలుచుకుంటూ తింటూ బడికి పోవడం ఒక అనుభూతే! ఇలా ఒలిచిన గింజలను ముదురు బెల్లపు పాకంలో వేసుకుని అచ్చు చేసుకుని నిలవ చేసుకోవచ్చు, బాగుంటుంది.మంచి చిరుతిండే కాక గొప్ప ఔషధం కూడా. స్త్రీ, పురుషుల పునరుత్పత్తి అవయవాలకి మందుగా ఉపయోగిస్తుంది, అందునా ముఖ్యంగా పురుషులకు ఉపయోగపడేదే…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-రోజులు మారాయి

Courtesy: you tube

ఏఱువాకా సాగారోరన్నో చిన్నన్నా
నీ కష్టమంతా తీరునురోరన్నో చిన్నన్నా.

నవధాన్యాలను గంపకెత్తుకుని
చద్ది అన్నము మూటగట్టుకుని
ముల్లుకఱ్ఱను చేతబట్టుకుని
ఇల్లాలుని నీ వెంటబెట్టుకుని ఏరువాకా సాగారో!

అమ్మయ్య గుర్తొచ్చిందనమాట. రచన కొసరాజు రాఘవయ్యగారిదే కదూ! ఎక్కడా రచయిత పేరు కనపళ్ళా, పాడినవారు, ఆడినవారి పేరు తప్పించి, ఇదండీ లోకం. అదండి ముల్లుగఱ్ఱంటే. అదేం అదోలా పెట్టేరు మొహం. ఓహో! ముల్లుగఱ్ఱ తెలీదు కదూ, చెబుతా. పొన్నుకఱ్ఱ తెలుసా మొన్ననో సారి కిఱ్ఱుచెప్పులు పొన్ను కఱ్ఱ గురించి చెప్పేను కదా! ఆ అదీ సంగతి, ఈ ముల్లు కఱ్ఱ కూడా పొన్ను కఱ్ఱలాగే ఉంటుంది. కఱ్ఱ చివర పొన్నుంటుంది, చివరలో ఒక చిన్న మేకుకొద్దిగా సూదిగా ఉన్నది దిగేసి ఉంటుంది. దీనిని ఎడ్లను తోలడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇదేమన్యాయమండీ అంటారా! ఈ ముల్లు కఱ్ఱని ఆనిస్తారు, పశువు మీద తప్పించి ముల్లుతో పొడవరు. పొడిస్తే ఎద్దుకి పుండు కాదా! రైతు అది భరించలేడు. కొన్ని పశువులు అదిలించినా కదలవండి,కొన్ని నర పశువులూ అంతేనండి, ముల్లుకఱ్ఱలుచ్చుకుని పొడిచినా కదలవండి. వాటి కోసం ఈ ముల్లుగఱ్ఱ అవసరమే.నేడు వ్యవసాయానికి పశువులేవండి? ఒక్క ఆవును పెంచుకుంటే ఇరవై ఎకరాల వ్యవసాయం ఎరువులు, పురుగు మందులకి పెట్టుబడి అక్కరలేకుండా వ్యవసాయం చేసుకోవచ్చంటే, రైతు వినేలా లేడు. కృత్రిమ పురుగు మందులు చల్లుతున్నాడు, పురుగులు చావక తను ఛస్తున్నాడు. మందులో ములిగిపోతున్నాడు,.పల్లెల్లో చేలకి నీళ్ళు లేకపోయినా మందు మాత్రం సమృద్ధిగా దొరుకుతోంది…

Glass

Photo credit:Owner

కవిగారేమన్నరూ? పాటలో, చద్దెన్నం మూట కట్టుకోమన్నారు, ‘తిండి కలిగిన కండ కలదోయ్, కండ గలవాడేను మనిషియోయ్’ అన్నారు కదండి, చద్దెన్నం తిన్నవారెవరండి ఇప్పుడు? లేచీ లేవడం తోనే, పుల్ల నీళ్ళతో మొహం కడుగుతున్నాడు రైతు. ఆ తరవాత పశువుల్ని అదిలించేందుకు ముల్లు కఱ్ఱ పట్టుకోమన్నారు, ఆ తరవాత ఇల్లాలిని వెంట బెట్టుకోమన్నారు. అంటే ఇల్లాలు లేకుండా ఏపనీ కాదోయ్ వెఱ్ఱివాజెమ్మా! భార్య/భర్త ఒకరికొకరు తోడుండి, ఆడుతుపాడుతు పని చేస్తుంటే…. అదనమాట కవి హృదయం. మరో మాట, భార్యకి భర్త, భర్త కి భార్య ఒకరికొకరు సుఖస్థానమూ, సంతోషస్థానమూ కూడా. అదే కావాలి కూడా, మరొకరెవరూ కాలేరు, అందుకే ఇల్లాలు కూడా ఉండాలోయ్ ప్రతి విషయంలో అన్నారు. ఇది ఒప్పుకోమండి, ఇదంతా పురుషాహంకారమంటారా? బాబూ! పురుషుడి గురించి చెబితే స్త్రీ గురించి కూడా చెప్పినట్టేనండీ, వేరుగా చెప్పక్కరలేదు. అయ్యో! మనది శివుడు పార్వతికి సగభాగం శరీరం ఇచ్చిన సంస్కృతి కలవాళ్ళం, అదిగో మళ్ళీ శివుడు ఇచ్చేడంటున్నారు, ఇది కూడా పురుషాహంకారంకాదా? వామ్మో! మీరు చాలా మేథావులండీ, అమ్మ సగం శరీరం అయ్యకిస్తే, అయ్య సగం శరీరం అమ్మకిచ్చినట్టు కాదాండీ! అదండి సంగతి, ఇంకా వివరించనా? బాగోదు. ముతక సామెతై పోతుంది.

చివరకొచ్చేటప్పటికి కవిగారు, పల్లెలలో పొలాలమ్మి టవునుల్లో ఇళ్ళు కట్టేవాళ్ళు,బేంకుల్లో డబ్బు దాచుకునేవాళ్ళు, పల్లెలలో పని దొంగలు రాజకీయనాయకులవుతారు, పాపం వీళ్ళు ప్రజా సేవ అనే అరుస్తారు, అన్నారు. ఇది మాత్రం నూటికి నూరుపాళ్ళు సరిగా ఊహించారు, అరవై ఏళ్ళకితమే. పాపం ఆయన ఆశాజీవి, రైతుని గుర్తిస్తారన్నాడు,అందరూ రైతు పేరు చెప్పి మొసలికన్నీళ్ళు పెట్టుకుంటున్నారు. రోజులు మారాయా? అవే సంవత్సరాలు, నెలలు,రోజులు,గంటలు,నిమిషాలు.

మరి మారిందేంటి? మనిషి బుద్ధులు. కుళ్ళు, కుచోద్యం,ఈర్ష్య,అసూయ,ద్వేషం పెరిగిపోయాయి..నిజమే రోజులు మారాయి, మందు పెరిగింది,కొట్లాటలు పెరిగాయి, పోలీస్ స్టేషన్లు, కోర్టులు, వకీళ్ళు పెరిగారు, డబ్బు కోసం శవానికి వైద్యం చేసేవాళ్ళు పెరిగారు.ప్రాణావసరాలయిన తాగునీరు, మందులు అధిక ధరలకు అమ్ముకునే వారు పెరిగారు. పాత రోజుల్లో, ‘పరోపకార పుణ్యాయ పాపాయ పరపీడనమ్’ అనేవారు, ఇప్పుడో ‘పరాపకార పుణ్యాయ, పుణ్యాయ పరపీడనం’ అని అనుకునేవాళ్ళు పెరిగారు.ఇంగ్లీష్ వాళ్ళొచ్చాకానే మనకి సభ్యత సంస్కారం వచ్చాయి, అంతకు ముందు మనకు చదువులేదు, సంస్కారం లేదు,బతకడం తెలియదు, వ్యవసాయం తెలియదు, వైద్యం అసలే తెలియదు,మనమంతా అడవి మనుషులం, పాములు పట్టుకుని ఆడించుకునేవాళ్ళం అనే  కుహనా మేధావులు పెరిగారు.

లేని పిచ్చి జనాలకి ఎక్కించేవాళ్ళూ పెరిగారు. ఆడ మగ వాళ్ళలో చదువు’కొన్న’వాళ్ళు పెరిగారు. , సంస్కారం తరిగింది. స్త్రీ, పురుష సంవాదం పెరిగింది, సంయమనం చచ్చింది. అభివృద్ధి కలిగింది, న్యాయం చచ్చింది. ‘ఇదే అభివృద్ధి అంటే’ అని వాగేవాళ్ళూ పెరిగారు.అసహనం పెరిగింది. పెద్దలు చెబితే వినేదీ పోయింది, ‘ఎవరి మగ్గానికి వారేసేనాపతి’. తల్లి తండ్రుల మాటలు విషమయ్యాయి. ‘నైతిక పతనమే పురోభివృద్ధి’ అని భావించే,వాదించే స్త్రీ పురుషులు పెరిగారు. నోటితో పొగడుతూ నొసటితో వెక్కిరించేవారు పెరిగారు.ఆహారం, నిద్ర, భయం, మైధునం, సర్వ జీవులకి సమానం అంటున్నారు కదా! ఈ మైధునానికే ఆంక్షలెందుకు? ఆకలేస్తే అన్నం తిన్నట్టు, కోరికను ఎవరితోనైనా, ఎక్కడైనా తీర్చుకోవడం తప్పేంటీ? అని వాదించే వారు, కాదు కాదు ఆచరించేవారు పెరిగారు. ఉదయం పెళ్ళిచూపులు, మధ్యాహ్నం పెళ్ళి,రాత్రికి శోభనం,మర్నాడుఉదయమే విడాకులకి కోర్టుకి పరుగు పెట్టడం పెరిగాయి.

’రోజులు మారాయి,మారాయి,రోజులు మారాయి…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ఏకం సత్

ఏకం సత్

ఏకం సత్ విప్రా బహుధా వదంతి. భగవంతుడొక్కడే కాని బుధులు వివిధరకాలుగా చెబుతారు. ఎందుకు? భగవంతుని దర్శించడానికి ఒక్కొకరికి ఒకో మార్గం ఇష్టం కావచ్చు, అందుకు. అందరకి ఒకే మార్గం ఉండాలనడం ఇచ్చగించదగినదా?

శివశక్తుల కలయికే భగవంతుడు అందాం. మనకు ఒక ఆలంబం కావాలి కనక. నిరాకారుణ్ణి ఊహించడం అంత తేలిక కాదు కనక. నిజానికి ఆయన /ఆమె/అది నిరాకారమైన అనంత శక్తి. మనకోసం శివశక్తుల కలయికగా, అర్ధ నారీశ్వరులుగా భావిద్దాం. [ ఇదే (శివ+శక్తి) ;(+veఽ-వve); (Potential Energy+Kinetic Energy); (అణువులోని రెండు భాగాలు Proton+Nutron)].

ఈ అనంత శక్తి నుంచి పుట్టినవే త్రిగుణాలు, సత్వరజస్తమో గుణాలు, వాటి ప్రతినిధులే బ్రహ్మ,విష్ణు, మహేశ్వరుడు. ( వీరి గతి శక్తి సరస్వతి,లక్ష్మి,పార్వతి ).  వీరు మువ్వురు సృష్టి,స్థితి, లయాలకి కారకులు. వీరి అంశ అవతారాలు, పూర్ణావతారాలే మిగిలినవారు. భాగవతం ఈ అవతారాలు 21  అంటోంది( దశావతారాలతో కలిపి).

ఇక దేవతలు అనేవారు ముప్పది మూడు సమూహాలవారు. ఇవన్నీ పదవులు. పుణ్యం ఆచరించినవారు ఈ పదవులలో చేరుతారు, వారి పుణ్యం పూర్తయిన తరవాత ఆ పదవి నుంచి స్వర్గం నుంచి మరల భూమికి పంపబడతారు. మానవుల కోర్కెలను తీర్చేది దేవతలే.

చివరిగా మళ్ళీ మొదలుకొస్తే భగవల్లక్షణాలు నిరాకార, నిర్గుణ, అనంత. ఈ స్వరూపాలు స్వభావాలు అన్నీ మనకోసం సగుణాకారంగా దృష్టి నిలపడానికి చేసుకున్న ఏర్పాట్లు. భగవంతుడు సగుణుడు, నిర్గుణుడు కూడా….

ఇంకా చాలా ప్రశ్నలూ మిగిలిపోతాయి……అది తెలిస్తే……

మాధవరావుగారి ప్రశ్నకు సమాధానంగా నాకు అనిపించినవరకు…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-నెల తక్కువైనా…

నెల తక్కువైనా…

నెల తక్కువ వెధవా అని తిట్టడం తెనుగునాట అలవాటే. నెల తక్కువేంటీ?

శిశువు జన్మించాలంటే తల్లి గర్భం లో తొమ్మిది నెలలు అనగా 270 రోజులుండాలి. మడతని పుట్టడమంటారు, అదేమంటే ఒక సారి గర్భం ధరించి బిడ్డను కన్న తరవాత మరలా నెల వారీ ఋతువు వస్తేగాని రెండవ సారి గర్భం రాదు, కాని కొంతమందికి ఈ నెలవారీ ఋతువు రాకుండానే మరల గర్భవతులవడం జరుగుతుంది, దీనినే తెనుగులో మడతన కడుపున పడటం అంటారు. అలా పుట్టినవాళ్ళు కూడా కొంతమంది నెల తక్కువవాళ్ళుంటారు. కాని కొంత మంది 240రోజులకే పుడతారు. వీరినే నెల తక్కువ వాళ్ళు అని అంటారు. ప్రి మెచూర్ బేబీ. వీళ్ళలో రెండు రకాలు ఎనిమిదో నెలని పుట్టినవాళ్ళు, ఏడవ నెలనే పుట్టినవాళ్ళూ ఉంటారు. ఎనిమిదో నెలలో పుట్టినవారిని నెల తక్కువ వాళ్ళు అని అంటారనుకున్నాం కదా! అంటే తెలివి తక్కువ వాళ్ళు అని అర్ధం. కాని ఏడో నెలని పుట్టిన వాళ్ళకి తెలివితేటలు చాలా ఎక్కువుంటాయి :) ఎందుకంటే అవసరం,ప్రకృతి, బతకాలనే కాంక్ష వీరికి తెలివి తేట్లనిస్తాయి. ఇప్పుడంటే ఇంక్యుబేటర్లు లో పడుకోబెడుతున్నారు కాని, పాత రోజుల్లో ఆ సావకాశాలు లేక ఎనిమిదవ నెలని పుట్టినవాళ్ళు బతికినా, ఏడవ నెలని పుట్టినవాళ్ళు ఎక్కువగా చనిపొయేవారు. బతికి బట్టకట్టినవాళ్ళు మాత్రం చాలా తెలివిగలవారై ఉంటారు, అనుమానం లేదు. మరో సామెత కూడా ఉంది ”నెలతక్కువైనా కోమటింట పుట్టాల”ని. నిజానికి నాటిరోజులలో కోమట్లు మాత్రమే ధనవంతులై ఉండేవారు, నెల తక్కువగా పుట్టినా ఆ బిడ్డని సాకే అవకాశాలు ఎక్కువ ఉండేవి. అదీ ఈ సామెత సంగతి.

నాటి రోజుల్లో సామెత నెల తక్కువైనా కోమటింట పుట్టాలని కాని నేడు సామెతని మార్చుకోవాలనుకుంటా, అనుకుంటూ కునుకులోకి జారిపోయా, కలొచ్చింది. కలలో దేవుడు కనపడ్డాడు,వరమడగమంటే, బతికినంత కాలం ఎలాగూ బతకబోం కనక, మళ్ళీ జన్మకైనా సుఖంగా బతకాలనిపించింది, అందుకిలా వేడుకున్నా, ”స్వామీ! మళ్ళీ జన్మలో భారత దేశం లోనే రాజకీయనాయకుల ఇంట పుట్టించు, లేదంటే కనీసం రాజకీయ నాయకుల కుటుంబంలో అల్లునిగానైనా చెయ్యి స్వామీ, దింపుడు కళ్ళం ఆశ కోడలుగానైనా చెయ్యి …..”
ఇంతా విని దేవుడు ”ఎందుకూ?” అన్నాడు…
”అయ్యో! పిచ్చి దేవుడా!! నీకేం తెలుసు భారత దేశం సంగతి, అందునా రాజకీయ నాయకుల సంగతి…నువ్వు పుట్టించు తరవాత సంగతి నేను చూసుకుంటా” అన్నా.
నేను చూసుకుంటా అంటున్నారు ఎవరినీ అని ఇల్లాలు అంటే మెలుకువొచ్చేసింది.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- ఉభయ భ్రష్టత్వం, ఉపరి సన్యాసం.

ఉభయ భ్రష్టత్వం ఉపరి సన్యాసం.

ఉభయ భ్రష్టత్వం ఉప్పరి సన్యాసం, అంటారు గాని, అసలు మాట ఉభయ భ్రష్టత్వం ఉపరి సన్యాసమే. ఒక చిన్న కథ చెప్పుకుందాం, దీని గురించి….

ఒక పల్లెలో ఒక బ్రహ్మచారి, చదువు సంధ్య అంటలేదు. తల్లి తండ్రులు పోరినా వీడు మారలేదు. తండ్రి ఉన్నంతకాలం పోషించాడు, కాలం చేశాడు. ఆ తరవాత తల్లీ, ’కన్నందుకు కర్మ’ అనుకుని కష్టపడి వీడిని పోషించింది. వయసుపెరిగింది, ఒళ్ళు పెరిగిందికాని బుద్ధి పెరగలేదు. ఏదైనా పని చేసి పొట్టపోసుకోవాలనే ఆలోచనేలేదు. తల్లీ కాలం చేసింది.అప్పటికి బుద్ధి రాలేదు. ఇప్పటికి వీడికి పిల్లనిచ్చేవాడే కనపడలేదు. వీణ్ణి చూస్తేనే ఆడపిల్లలు జడుసుకునే పని అయిపోయింది. తల్లిపోయిన తరవాత తిండి గడవడమే కష్టమూ అయిపోయి, ఏమి చేయాలో తెలియని స్థితిలో ఉండగా, ఒక రోజు ఒక స్వాములవారు ఆ ఊరురావడం జరిగింది.

స్వాములవారిని శిష్యులు పల్లకి పై తీసుకు వచ్చారు. స్వామి మౌనంగా ఉన్నారు, ఊరివారంతా స్వామికి శిష్యులకు ఆదర గౌరవాలు నెరపుతున్నారు. పాద పూజలు జరుగుతున్నాయి, విందులూ జరుగుతున్నాయి. స్వామీజీ శిష్యులకు కూడా ఊరివారు గౌరవం ఇస్తున్నారు. ఇది చూసిన బ్రహ్మచారికి తానుకూడా సన్యాసం తీసుకుంటే ఇలా జరుగుతుంది కదా! స్వామీజీ మాటాడింది లేదు, మౌనంగా ఉన్నారు కదా! సన్యాసం బాగున్నట్టే ఉందనుకుని,సంన్యాసం అంటే ఇంతే అనుకుని, స్వామీజీ దగ్గరకు చేరి ”స్వామి, నేను బ్రహ్మచారిని,తల్లి తండ్రులు గతించారు, వారి మరణం చూసి నాకు విరక్తి కలిగిందని, సన్యాసం ఇప్పించ”మని కోరేడు. ఇది విన్న స్వామి ”సన్యాసం అంత తేలికైనది కాద”ని చెబుతూనే కొంత కాలం శిష్యునిగా ఉండమన్నారు. ఇదే బాగుందనుకుని, ఆకలి బాధ తీరుతుందని, శిష్య వర్గం లో చేరిపోయాడు. స్వామి మకాం ఎత్తేశారు. స్వామీ జీ ఎవరైనా మూడవ రోజు రాత్రికి ఒక ఊరిలో ఉండకూడదన్న నియమం బ్రహ్మచారికి తెలియదు. స్వామీజి మకాం లు మార్చేస్తూ ముందుకుపోతున్నారు. ఎక్కడకెళ్ళినా భోజనానికి లోటు లేకుండా జరిగిపోతూ ఉంది.కొంత కాలానికి మఠం చేరేరు. అక్కడికి చేరినది మొదలు, స్వామీజీ దగ్గరున్న పెద్ద శిష్యులు, ఇతనికి పని చెప్పడం మొదలెట్టేరు. ఏడుస్తూనో మొత్తుకుంటూనో పని చేస్తున్నాడు,తప్పదు కనక, కాలం గడుస్తోంది. తిండి గొడవ లేకపోవడంతో కాలం సుఖంగానే నడుస్తోంది. తిండి పుష్థ్టిగా నడుస్తోందేమో బ్రహ్మచారికి వాంఛలు మొదలయ్యాయి. సన్యాసులకు స్త్రీ సంగమం కూడదు కదా! స్త్రీలతో మాటాడే సావకాశమే లేకపోయింది. స్త్రీవాంఛ పెరిగి, ’పోనీ, సన్యాసం వదిలేసి, వివాహం చేసుకుని సంసారి అయితేనో’ అనే ఆలోచనొచ్చింది. సంన్యాసం వదిలేస్తే…పిల్లనిచ్చేవారూ కనపడటం లేదు,ఎలాగూ గృహస్థుగా ఉండే యోగం లేకపోయింది, ఇక పెళ్ళీ కాదు. కాని మనసులో పెళ్ళి చేసుకోవాలనే కోరికా చావలేదు, స్త్రీ సంగమ వాంఛ ఉండిపోయింది. అప్పటికే సన్యాసం తీసుకుని ఉండటం చేత పైన సన్యాసి వేషం మాత్రం మిగిలిపోయింది. ఇలా ఈ బ్రహ్మచారి అటు గృహస్థు ఆశ్రమానికీ చెడ్డాడు, ఇటు సన్యాసి ఆశ్రమానికీ చెడ్డాడు, దీనినే ఇహ పరాలకి చెడటం అని అంటారు. అందుకే దీనిని ఉభయ బ్రష్టత్వం ఉపరి సన్యాసం అన్నారు,.

సనాతన ధర్మం అంతా ఘోరమే అన్నారొకరు, పాపం వీరు ఆ ధర్మం లో పుట్టేరు పెరిగారు కాని ఆ ధర్మం లో ఏముందో పూర్తిగా తెలుసుకోనూ లేకపోయారు. ఎవరో చెప్పిన మాటతో మరో ధర్మంలో చేరేరు, పోనీ అక్కడేనా పూర్తిగా తెలుసుకు చేరేరా? లేదు, ఏదో ఒక అవసరం కోసం చేరేరు, ఆ తర్వాత అదీ బాగా అనిపించలేదు.

శ్రేయాన్ స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్ స్వనుష్టితాత్
స్వధర్మే నిధనం శ్రేయః పరధర్మో భయాపహః…..భవద్గీత

పరధర్మమునందు ఎన్నో సుగుణములు ఉన్ననూ స్వధర్మమందు అంతగా సుగుణములు లేకున్ననూ చక్కగా అనుష్టింపబడు పరధర్మము కంటే స్వధర్మాచరణమునందు మరణమే శ్రేయస్కరము. పరధర్మాచరణము భయావహము.
ఎంత చెడ్డదయినా స్వధర్మం అనగా స్వయం ప్రవృత్తిని వదలుకుని పర ప్రవృత్తిని ఆశ్రయిస్తే చివరికి ఆ ప్రవృత్తీ అంటక, జన్మ పరవృత్తీ చెడి రెండిటికీ చెడ్డ రేవడి అయిపోతారంతే….

అదే యతో భ్రష్టః తతో భ్రష్టః అంటే…చేసే పని ఏదయినా త్రికరణ శుద్ధిగా ఉండకపోతే ఇలాగే జరుగుతుంది…