శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అహల్య.

అహల్య.

అహల్య బ్రహ్మ మానస పుత్రిక. ఆమెను బ్రహ్మ సభలో చూసిన దేవతలంతా ఆమెను చేపట్టాలనుకున్నారు, ఆమె అతిలోక సౌందర్యానికి ముగ్ధులయి. బ్రహ్మగారీ విషయం గమనించి అక్కడే ఉన్న గౌతముని పిలిచి, అహల్యను అప్పగిస్తూ, ”ఈమె కొంతకాలం, సపర్య చేస్తూ నీ ఆశ్రమం లో ఉంటుంద”ని చెప్పేరు. గౌతముడు ఆమెతో ఆశ్రమానికి వచ్చి తపస్సు చేసుకుంటూ ఉన్నారు. ఈ అతిలోక సుందరి దగ్గర ఉన్నా గౌతముడు చలించలేదు, అహల్యా చలించలేదు, ఇద్దరూ వయసులో ఉన్నా. వీళ్ళని గమనించిన బ్రహ్మగారు వీరికి వివాహం చేశారు. ఇది గాక మరో కథ చెబుతారు అదెలాగంటే,

అహల్యను చేపట్టాలనుకున్న దేవతలతో బ్రహ్మ గారు ”భూప్రదక్షణ ఎవరు ముందుచేసివస్తారో వారికి అహల్యనిచ్చి వివాహం చేస్తా”నన్నారు. దేవతలంతా భూ ప్రదక్షిణానికి బయలు దేరారు. అక్కడే ఉన్న గౌతముడు మాత్రం దూడతో ఉన్న గోవుకి ప్రదక్షిణం చేసి బ్రహ్మగారి దగ్గరకెళ్ళి అహల్యను కోరితే, వారిద్దరికి వివాహం జరిపించారు. ఎలాగైనా అహల్యాగౌతములకు వివాహం జరిగింది. వీరిద్దరూ ఆశ్రమం లో ఉండి సంసారం చేస్తూ తపస్సు చేసుకుంటున్నారు. ఇక్కడిదాకా కథ శ్రుతం. ఇకముందుది మాత్రం వాల్మీకి రామాయణంలోదే….

చాలా సంవత్సరాలు గడిచాయి, తపస్సు చేసుకుంటుండగా, ఈ సందర్భంగా ఒక రోజు, గౌతముడు ఆశ్రమంలో లేని సమయంలో ఇంద్రుడు, గౌతముని వేషంలో ఆశ్రమానికి వచ్చి అహల్యతో ”ఓ సుందరీ! నీతో సంగమించాలనుకుంటున్నాను, కామాతురులు ఋతుకాలం దాకా ఆగరు” అన్నాడు. గౌతముని వేషంలో వచ్చిన వాడు ఇంద్రుడని అహల్య తన తపశ్శక్తితో గుర్తించి, ”ఏమీ దేవతలరాజయిన ఇంద్రుడే ఇలా పలుకుతున్నాడు” అని ఆశ్చర్యపోయి, పెక్కు విధాలుగా ఆలోచించి, చివరగా ”దేవేంద్రా! నా దాంపత్య జీవనంలో నేను సంతుష్టిగానే ఉన్నాను,నీవు వెళ్ళిపో. అలాచేస్తే అది నీకూ నాకూ గౌరవప్రదం” అని చెప్పింది. ఇది విన్న దేవేంద్రుడు నవ్వుతూ,”నీ విశిష్టరీతికి సంతసించాను, వచ్చినట్లే వెళుతున్నాను” అని బయటికి నడచాడు. ఈ లోగా గౌతముడు రానే వచ్చారు, కుశలు దర్భలు చేబూని,. తన రూపంలో ఉన్న దేవేంద్రుని చూశారు. పట్టరాని కోపంతో ”దుర్మార్గుడా! నా రూపం ధరించి వచ్చి, అనుచితంగా ప్రవర్తించావు కనుక వృషణాలు లేకుండా పోతావ”ని శపించారు.ఆ తరవాత అహల్యను ”వేలకొలది సంవత్సరములు అన్నపానములు లేక వాయుభక్షణతో, దుమ్ములోపడి ఉండి, ఎవరికి కనపడకుందువుగాక” అని శపించారు. ”శ్రీరాముడు ఈ ఆశ్రమాన్ని దర్శించినపుడు ఆయనకు అతిది మర్యాదలు జరిపి, నీవు పునీతవై నన్ను చేరుదువుగాక” అని చెప్పి తపస్సుకై హిమాలయాలకు వెళిపోయారు.

1

అహల్యా వృత్తాంతంలో, వచ్చినవాడు గౌతముని వేషంలో ఇంద్రుడని తెలిసి, అహల్య, ”మునివేషం సహస్రాక్షం దేవరాజ కుతూహలాత్” అన్నారు వాల్మీకి. ఏమి దేవేంద్రుడయి ఉండి, గౌతముని వేషంలో వచ్చి ఇలా అసభ్యంగా మాటాడుతున్నాడనే కుతూహలంతో చూసిందే తప్పించి, మరేమీలేదు, ఆమె మనసులో కూడా ఇంద్రునిపై కోరిక లేదు. ఆ తర్వాత కూడా సామాన్య స్త్రీ ఇటువంటి సందర్భం లో ఎలా మాటాడుతుందో అల్లాగే మాటాడింది. నేను నా భర్తతో అసంతుష్టిగా ఉన్నాననుకున్నావు, కాని నేను సంతుష్టి పడుతున్నాను, నువ్వు వచ్చిన దారినే వెళితే ఇద్దరి గౌరవాలూ నిలబడతాయని హెచ్చరించింది. దానికి ఇంద్రుడు కూడా వెనుకంజ వేసి, సుందరీ నీ విశిష్టరీతికి తగినట్టే మాటాడేవని వెనుతిరిగాడు.

ఇంద్రుడు ఈ పని ఎందుకుచేయాల్సివచ్చింది? అహల్యా, గౌతములు తపస్సు చేస్తున్నారు, ఇంద్రుడు పరీక్షాధికారి. సాధారణంగా అందరి మగవారికి పెట్టే పరిక్ష (స్త్రీ లోలత్వం) ఇంద్రియ నిగ్రహం. కాని గౌతముడు అపురూపసౌందర్యవతి ఐన అహల్యతో కాపురం చేస్తూ, తపస్సు చేసుకుంటున్నాడు. ఈయనపై కామాన్ని ప్రయోగించినందువలన ఉపయోగం లేదు. అందుకని అతనిలోని మరో గుణాన్ని ప్రచోదనం చెయ్యాలనుకున్నాడు,అదే క్రోధం. దానికి దారి, అహల్యతో సంగమాన్ని కోరి వచ్చినట్టుగా కనుపింపచేయడానికే గౌతముని వేషం వేసుకువచ్చాడు. కథ నడిచింది,దేంద్రుడు అనుకున్నట్టే. అదేవేషంలో బయటకూ వచ్చాడు, గౌతముని కంటా పడ్డాడు, కాగల కార్యం జరిగింది. ఇది కావాలనుకున్నదే. గౌతముడు సంయమనం కోల్పోయాడు, శాపమిచ్చి తపశ్శక్తిని కోల్పోయాడు. ఇది అహల్యకు కూడా పరీక్షే.

మరి అహల్యకు శాపమెందుకిచ్చాడు? సామాన్య మానవునిలాగానే ప్రవర్తించాడు. నిజానికి అహల్య కూడా ఇంద్రుని శపించగలదే, అతను అన్న మాటలకి, కాని ఆ పని చేయలేదు, కారణం, ఆమె సంయమనం కోల్పోలేదు,సత్వగుణాన్ని వదులుకోలేదు, ఇంద్రుడు అసభ్యంగా మాటాడినా. ఇంద్రుడు ఆశ్రమాన్నించి బయటకు వస్తూ తన స్వస్వరూపంతో బయటకు వచ్చినా గౌతముడు శపించేవాడు కాదు, అప్పుడు దేవేంద్రుని అవసరమూ తీరేది కాదు. దేవేంద్రుడు గౌతమ రూపంలో వచ్చి అహల్యను ప్రలోభ పెట్టబోయినందుకే శపించాడు. నిజంగానే అహల్య తప్పు చేసిందని భావించినా, ”నిన్ను శాశ్వతంగా వదిలేశాను ఫో” అనలేదు,నేటి కాలపు పురుషులలాగా.తప్పు చేసిందనుకున్నా శిక్షించి ఏలుకోవాలనే అనుకున్నారు. వేల సంవత్సరాలు తపించి, నాయందనురక్తవైనపుడు, శ్రీరామునికి ఆతిథ్యం ఇచ్చినపుడు మరల నన్ను చేరుతావని చెప్పేరు. గౌతముడు ఇంద్రునికి శాపం ఇచ్చిన తరువాత ఏమి జరిగినదీ అహల్యను అడగనూ లేదు, అహల్యా చెప్పలేదు, అసలు అహల్య నోరు విప్పలేదు..గౌతముడు సామాన్య పురుషునిలాగే ప్రవర్తించారు, కోపం ఆయన యొక్క వివేకాన్ని పాడుచేసింది.శాపమిచ్చిన గౌతమునికి ప్రతిశాపం ఇవ్వలేదా అహల్య? ఇవ్వగలదు కాని సత్వగుణాన్ని వదులుకోలేదు, దీనిని మరో రకంగా అనుకోడం సబబు కాదు.

చివరగా మరో మాట, వృషణాలు నేల రాలినప్పుడు దేవతల వద్దకుపోయి ఇలా అంటారు,

కుర్వతా తపసో విఘ్నం గౌతమస్య మహాత్మనః
క్రోధముత్యాద్య హి మయీ సురకార్యమ్ ఇదం కృతమ్

గౌతమునికి కోపం తెప్పించి ఆయన తపశ్శక్తిని వృధా చేసి దేవతల కార్యం నెరవేర్చాను అంటాడు. దీనిని బట్టి కూడా ఇంద్రుడు తనకుతానుగా అహల్యను వ్యభిచరించడానికి పూనుకోలేదని, గౌతమునికి కోపం తెప్పించడానికి చేసిన పని అనీ తెలుస్తోంది.

ఇది ”ఇతిహాసం” అంటే ఇలా జరిగినదీ అని చెప్పడమే, పెద్దలు కూడా వచ్చినవాడు ఇంద్రుడని తెలిసీ అహల్య సంగమించి, తప్పుచేసిందని,అన్నారు. తప్పుచేసిందని ఎలా నిర్ణయానికి వచ్చారో చెప్పలేను. నిజానికి అహల్య న+హల్య= అహల్య,దున్నబడనిదే.

అహల్యా,సీతా,తారా,ద్రౌపది, మందోదరి, వీరు ఐదుగురు పంచకన్యలన్నారు, వీరిని స్మరిస్తే చాలన్నారు, అదీ భారత స్త్రీ వైభవం.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-”నేను” ఎవరు?

”నేను” ఎవరు?

భారతీయులందరిలోనూ ఎంతో కొంత పరతత్వ వివేచన ఉంటుంది,చదువుకోకపోయినా. నాలాటి సామాన్యుని కి ”నేనెవరు?” అన్న ప్రశ్నకి సమాధాన ప్రయత్నమే ఇది…

“ఎవరదీ?” తలుపు కొడితే వచ్చే ప్రశ్న, లోపలి నుండి.
“నేనే” అని, సమాధానం.
“నేనంటే?” ప్రశ్న వేస్తారు, మరలా లోపలనుంచి.
అప్పుడు నేనూ “శర్మని”, ఇది సాధారణ సంభాషణ.
”నేనెవరు?” మనం, మనలోపలనుంచి వేసుకోవలసిన ప్రశ్న,
శరీరభాగాలా?
న+ఇతి=నేతి=ఇది కాదు, ఇది కాదు అని చెప్పుకుంటూ పోతే ఈ శరీరం నేను కాదని తేలిపోయింది.
ఐతే ”మనసే” ”నేనా?”
మెలకువలో మనసుంది,కలలో మనసుంది, సుషుప్తిలోనూ మనసుంది. తెలిసి కొంత, తెలియక కొంత అజ్ఞానంలో పడిపోయి, ఈ శరీరమే నేను అనుకుంటున్నా. కాని మనసు సంకల్ప వికల్పాలలో కొట్టుకుంటూంది. ఈ శరీరం దానితోపాటు ఈ మనసూ నశిస్తోంది. నశించిపోయేది నేనెలా అవుతాను? అసలు నశింపులేని దొకటుంది కదా! అదే ఆత్మ. ఈ శరీరం వదలి మరో శరీరం తీసుకుంటుంది కాని నశించదు కదా!, అందుచేత నశించే మనసూ నేను కాదు.
”ఆత్మ” అదెక్కడుంది? ఎలా ఉంది?
ఈ శరీరం నేను కానపుడు నేను ఈ శరిరం కంటే వేరుగా ఉన్నాను, ఎక్కడున్నాను?
ఈ శరీరంలోనే ఉన్నాను.
శరీరం లో ఉన్నాను,ఎక్కడ? ఎలా ఉన్నాను.

HYNN ON LORD NARAYANA
 (TRANSLATION BY SRI SWAMI KRISHNANANDA)
सहस्र शीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवम् ।
विश्वै नारायणं देवं अक्षरं परमं पदम् ॥

 This universe is the Eternal Being (Narayana), the imperishable,
the supreme, the goal, multi-headed and multi-eyed (i.e.,omnipresent
and omniscient), the resplendent, the source of delight for the whole universe. 
विश्वतः परमान्नित्यं विश्वं नारायणं हरिम् ।
विश्वं एव इदं पुरुषः तद्विश्वं उपजीवति ॥

 This universe is the Supreme Being (Purusha) alone; hence it subsists
on That, the Eternal which transcends it (in every way), -the omnipresent
Absolute which destroys all sins. 
पतिं विश्वस्य आत्मा ईश्वरं शाश्वतं शिवमच्युतम् ।
नारायणं महाज्ञेयं विश्वात्मानं परायणम् ॥

 The protector of the universe, the Lord of all Souls (or Lord over Self), the
perpetual, the auspicious, the indestructible, the Goal of all creation, the
Supreme object worthy of being known, the Soul of all beings, the Refuge
unfailing (is He). 
नारायण परो ज्योतिरात्मा नारायणः परः ।
नारायण परं ब्रह्म तत्त्वं नारायणः परः ।
नारायण परो ध्याता ध्यानं नारायणः परः ॥

 The Lord Narayana is the Supreme Absolute; Narayana is
 the Supreme Reality; Narayana is the Supreme Light; Narayana
is the Supreme Self; Narayana is the Supreme Meditator; Narayana
is the Supreme Meditation. 
यच्च किञ्चित् जगत् सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा ।
अन्तर्बहिश्च तत्सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः ॥

 Whatever all this universe is, -seen or heard of, -pervading all this from
inside and outside alike, stands supreme the Eternal Divine Being (Narayana). 
अनन्तं अव्ययं कविं समुद्रेन्तं विश्वशम्भुवम् ।
पद्म कोश प्रतीकाशं हृदयं च अपि अधोमुखम् ॥

 He is the Limitless, Imperishable, Omniscient, residing in the ocean
of he heart, the Cause of the happiness of the universe, the Supreme end
of all striving, (manifesting Himself) in the ether of the heart which is
comparable to an inverted bud of the lotus flower. 
अधो निष्ठ्या वितस्त्यान्ते नाभ्याम् उपरि तिष्ठति ।
ज्वालामालाकुलं भाती विश्वस्यायतनं महत् ॥

 Below the Adams apple, at a distance of a span, and above the navel
(i.e., the heart which is the relative seat of the manifestation of Pure
Consciousness in the human being), effulges the Great Abode of the universe,
as if adorned with garlands of flames. 
सन्ततं शिलाभिस्तु लम्बत्या कोशसन्निभम् ।
तस्यान्ते सुषिरं सूक्ष्मं तस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥

 Surrounded on all sides by nerve-currents (or arteries), suspends
the lotus-bud of the heart in an inverted position. It is in a subtle space
(a narrow aperture, the Sushumna-Nadi), and therein is to be found the
Substratum of all things. 
तस्य मध्ये महानग्निः विश्वार्चिः विश्वतो मुखः ।
सोऽग्रविभजन्तिष्ठन् आहारं अजरः कविः ॥

 In that space within the heart resides the Great Flaming Fire,
undecaying, all-knowing, with tongues spread out in all directions,
with faces turned everywhere, consuming food presented before it,
and assimilating it unto itself. 
तिर्यगूर्ध्वमधश्शायी रश्मयः तस्य सन्तता ।
सन्तापयति स्वं देहमापादतलमास्तकः ।
तस्य मध्ये वह्निशिखा अणीयोर्ध्वा व्यवस्थिताः ॥

 His rays, spreading all around, side ways as well as above and below,
warm up the whole body from head to foot. In the center of That (Flame)
abides the Tongue of Fire as the topmost of all subtle things.
(Note: Due to the attachments and entanglements of the Jiva in worldly
enjoyment and suffering, the Consciousness is enshrouded in potential
as well as expressed objectivity, and hence it appears like a tiny streak
of flame within the dark clouds of ignorance. But when the Jiva rises above
worldliness the Consciousness is realised as he Infinite.) 
नीलतोयद-मध्यस्थ-द्विद्युल्लेखेव भास्वरा ।
नीवारशूकवत्तन्वी पीता भास्वत्यणूपमा ॥

 Brilliant like a streak of lightning set in the midst of the blue rain-bearing
clouds, slender like the awn of a paddy grain, yellow (like gold) in colour,
in subtlety comparable to the minute atom, (this Tongue of Fire) grows splendid. 
तस्याः शिखाया मध्ये परमात्मा व्यवस्थितः ।
स ब्रह्म स शिवः स हरिः स इन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् ॥

 In the Middle of That Flame, the Supreme Self dwells. This (Self) is
Brahma (the Creator), Siva (the Destroyer), Hari (the Protector), Indra (the Ruler),
the Imperishable, the Absolute, the Autonomous Being. Prostrations again and
again to the Omni-Formed Being, the Truth, the Law, the Supreme Absolute,
the Purusha of blue-decked yellow hue, the Centralised-Force, Power, the All-Seeing One. 
ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्ण पिङ्गलम् ।
ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमो नमः ॥

 Prostrations again and again to the Omni-Formed Being, the Truth, the Law,
the Supreme Absolute, the Purusha of blue-decked yellow hue, the Centralised-Force,
Power, the All-Seeing One. 
ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि ।
तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् ॥

 We commune ourselves with Narayana, and meditate on Vasudeva,
may that Vishnu direct us (to the Great Goal). 
ॐ शान्ति शान्ति शान्तिः ॥

 Om. May there be Peace, Peace, Peace  
(Edited by: अलकनन्दा)

Courtesy:http://sanskritdocuments.org/doc_vishhnu/narayana-sukta.html?lang=sa

అక్కడ పరమాత్మ ఉన్నాడని చెబుతోంటే..
అయ్యో! ఆ పరమాత్మే ”నేను”, నేనే పరమాత్మ సుమా!
అదెలా?
ఒక దీపంతో మరో దీపాన్ని వెలిగిస్తే?
రెండు దీపాలు అదీ తెలీదా?
దీపాలు రెండే కాని వానిలో జ్యోతి ఒకటే కదా!
అదెలా?
బంగారపు వస్తువులని చూసి ఏమంటున్నావు, గాజులు, కంటె, కాసులపేరు వగైరా పేర్లతో చెబుతున్నావు కాని అందులో ఉన్నదేమి?
బంగారం,
అన్ని వస్తువులలోనూ ఉన్న బంగారంలాగే పరమాత్మా అందరిలోనూ అలాగే ఉన్నాడు. నీనుంచి మరొకరు పుడుతున్నారు కదా! వారెవరు?
నా ప్రతిరూపం, నీవే నీప్రతిరూపంగా చెబుతున్నపుడు, నీవు పరమాత్మ ప్రతిరూపంకాదా? నేను పరమాత్మ ఒకటే.
ఉన్నాడని నమ్మకమేమి?
గాలి ఉందా?
ఉంది.
ఎలా తెలిసింది?
అనుభవిస్తున్నాము, శ్వాసిస్తున్నాము కనక.
అలాగే పరమాత్మా నీలో ఉన్నాడు.
కనబడలేదే?
ఎక్కడున్నాడో చెప్పేరు కదా! సామాన్య మాంస నేత్రానికి కనబడడు, ఉన్నాడనడానికి నీలోని చైతన్యమే సాక్షి.
ఆ చైతన్యమే నేనా?
చైతన్యం నువ్వెలా అవుతావు? చైతన్యం నీవు అనేదాని యొక్క ఒక అంగం….
ఇంతకీ నేనెవరు?
అహం బ్రహ్మస్మి….

నేను చదువుకున్నవాడిని కాను, ఇదంతా శ్రుతపాండిత్యమే, తప్పులుంటే మన్నించి సరిచేయకోర్తాను.వేదాంతం తెలుసుకోగోరునపుడు ప్రత్యక్ష ప్రమాణాన్ని కొంత కాలం అనుసరించాలి, ఆ తరవాతే పరోక్ష, అనుమాన ప్రమాణాలు చూడాలి తప్పించి, ముందే వాటిని చెబితే వేదాంతం అంతా తలతిక్క, అబద్దం ఆనుకునే ప్రమాదం ఉంది.అందుకే గురు ముఖతః తెలుసుకోవాలి, ఒక అభిప్రాయానికి రావాలన్నదే నా ఊహ.

శర్మ కాలక్షేపం కబుర్లు-గోరుచుట్టుపై రోకటిపోటు

గోరుచుట్టుపై రోకటిపోటు

“గోరుచుట్టుపై రోకటిపోటు”, “కునికే/మూలిగే నక్కమీద తాటిపండు పడ్డట్టు”, “పుండుకి పుల్ల మొగుడు” అని అన్నీ సమానార్ధకాలుగా వాడతారు. “గోరుచుట్టేంటీ, రోకలిపోటేంటీ?” అడిగాడు మా సత్తిబాబు.

ఇప్పుడంటే మిక్సీలు గ్రయిండర్లు వచ్చేయికాని, నాటిరోజుల్లో రోలు రోకలి వాడేవారు, చాలా వాటిని దంచుకోడానికి. తిరగలి వాడేవారు, విసురుకోడానికి. అదుగో అలా ఉపయోగించేదే రోలు, ఇందులోనూ కుందిరోలు, కర్రరోలు ఉన్నాయి. రోకలి అనేది, ఒక కొయ్యముక్క గుండ్రంగా, ఆరడుగులపొడుగుండేది, గుప్పిట పట్టేలా, చివర ఒక ఇనుప పన్నూ/పొన్నూ ఉండేది. రోట్లో నలుగురు దంచేవారు, ఒకసారి. ఒకసారి ఒకరోకలే పడుతుంది, రోట్లో, కాని నలుగురు ఎలా దంచేవారు? అదొక కళ. ఒకరి రోకలిపోటు మరొకరి రోకలికి తగలకుండా చాలా త్వరగా దంచేవారు. అలా దంచేటపుడు పాటలూ పాడేవారు, ఒక తూగుతో ఉండేవా పాటలు, ఇలా,

అత్తలేని కోడలుత్తమురాలూ ఓయమ్మా… ఆహుం
కోడల్లేని అత్త గుణవంతురాలూ…. ఆహుం.

ఈ పాటలో ఒక లయ ఉంది,తూగుంది, ఆ లయలో ఒకమాట వచ్చేటప్పటికి ఒకరు రోకలి రోట్లో వేసేవారనమాట, ఇదీ పాట యొక్క ఉద్దేశం కూడా.వీటిని దంపుళ్ళ పాటలనేవారు, దీని మీద కొంత సాహిత్యం కూడాఉంది.

http://www.andhrabharati.com/dEshi/jAnapadagEyamulu/sarAgAlu/sarAgAlu039.html

ఇందులో జీవిత సత్యాలు, హాస్యం, శృంగారం, మానవజీవితం అంతా ఉంది. కొన్ని దంపుళ్ళపాటలు లింక్ లో చదవండి.

ఇక గోరుచుట్టు, దీన్ని ఇంగ్లీష్ లో [vitiligo అంటారట] పైరోనైకియా అంటారు. ఇది కాలి చేతి గోళ్ళ దగ్గర వేసే కురుపులాటిది. ఇదివేస్తే అబ్బో! చాలా బాధ, సలుపు,పోటూ ఉంటాయి. చివరిగా ఒక్కొకప్పుడు గోరు మొత్తం ఊడిపోయి, కొత్త గోరు రావడం కూడా కద్దు. ఈ గోరు చుట్టుకి మందుగా, నిమ్మకాయకు రంధ్రం చేసి, వేలుపట్టేంతగా, అందులో కొద్దిగా నవాసారం వేసి వేలికి తొడిగేస్తారు.ఉత్తి నిమ్మకాయా తొడుగుతారు. ఇదేగాక సున్నం లో పసుపు కలిపితే దానిని ”పారాణి” అంటారు. ఈ పారాణిని ముద్దలా వేలు చివర కురుపుమీద వేసి పచ్చని ఆకు పైన వేసి కట్టు కడతారు. ఇలాగైనా గోరుచుట్టు తగ్గుతుంది. అసలు కురుపు పెరిగేముందు కొద్దిగా వాస్తుంది, దీనిని ఒండ్రు పోయడం అంటాం. కొద్దిగా నువ్వులనూనె వేడి చేసి రెండు చుక్కలు వేస్తుంటే శమనగానూ ఉంటుంది, ఒండ్రూ తగ్గిపోతుంది. ఇంతపోటు ఉన్న గోరుచుట్టు మీద రోకలి పోటు పడితే ఎలా ఉంటుందీ?

రోట్లో దంపుతుంటే ఒకరు గరిట, అట్లకాడ లాటివి తీసుకుని రోట్లో ఉన్నవాటిని కదుపుతుంటారు, పోటుకి పోటుకి మధ్యలో కూడా. ఇది మరీ నైపుణ్యం కావలసిన పని. అలా కదుపుతున్న సమయంలో అసలే బాధగా ఉన్న గోరు చుట్టు మీద రోకలి తగిలితే…….ప్రాణం జిల్లార్చుకుపోతుంది…”మీరిలాచెబితే అర్ధం కాదుగాని ఉపమానం చెప్పనా?” అన్నాడు మా సత్తి బాబు, ”సరే” చెప్పమన్నా. ఇలా మొదలెట్టేడు.

“ఏమండీ కనపట్టం లేద”ంది ఇల్లాలు,
“బలేదానివే, చెట్టంత మనిషిని ఎదురుగా ఉంటే కనపడకపోవడమేంటీ?”శ్రీవారి ఎకసెక్కెం.
“అదికాదు, నల్లపూసలు కనపట్టం లేదు” ఇల్లాలి ఫిర్యాదు.
“బావుంది నల్లపూసలంటేనే చిన్నవి, ఎలాకనపడతాయి, కింద పడితే, అందులోనూ గచ్చు మీద,” అంటే
“మీదో మాలోకం, నల్లపూసలగొలుసు కనపట్టంలేదు,” ఇల్లాలి వేదన.
“ఏదీ నరసాపురం లో చేయించుకున్నది, రెండు పేటలది, నాలుగు కాసులెట్టి చేయించుకున్నది” శ్రీవారి కొనసాగింపు..
“అవును మహాప్రభో అదే కనపట్టం లేదు’’ ఇల్లాలి గోల..
“ఎక్కడెట్టేవో, ఎక్కడ వెతికేవో,” అంటే ఒళ్ళు మండిన ఇల్లాలు,
“ఇదో పెద్ద హవేలీ కదూ! ఎక్కడెట్టోనో తెలియకపోడానికీ, మూడు గదుల కొంప, వారం నుంచి వెతుకుతున్నా, కనపళ్ళా” కొనసాగిన ఇల్లాలి గోల.
ఇలా సాగే సంభాషణలో పాపమా ఇల్లాలు నల్లపూసలగొలుసు పోయిందని బాధ పడుతోంటే ఈయన నవ్వులాట చేస్తున్నాడు.
“అబ్బే కుదరలేదు ఉపమానం” అన్నా.
“సరే ఐతే వినండి, తప్పదు…మరోటి చెబుతున్నా,” అన్నాడు.
“అసలే ఎన్నికల్లో ఓడిపోయి ఎవరూ పట్టించుకోని పార్టీ, ఎక్కడ చూసినా చుక్కెదురే కనపడుతోంది, ఇలా గోరుచుట్టేసి ఉన్న పార్టీ మీద, అబ్బాయిగారు మంచి సమయం లో కనపడకుండా పోవడం, ఎప్పుడొస్తారో,ఎందుకెళ్ళేరో చెప్పలేకున్న సమయంలో రోకటిపోటులాగా ప్రతి పక్షాలు ’అబ్బాయిగారెక్కడా’ అని అడగడం….., తీరా తిరిగొచ్చాకా ఏంచెబుతాడోనని….సరిపోయిందా ఉపమానం” అన్నాడు మా సత్తిబాబు, మీరేమంటారు?

శర్మ కాలక్షేపం కబుర్లు-జీవిత పాఠం.

జీవిత పాఠం.

అన్నిదానములను అన్నదానమె గొప్ప
కన్నతల్లి కంటె ఘనము లేదు
ఎన్న గురునికన్న నెక్కుడులేదయా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

వేమన తాత, అన్నిదానాలకంటే అన్నదానం గొప్పదనీ, తల్లికంటే ఘనమైనదేదీ లేదనీ, గురువుకంటే మరెవరూ గొప్పవారు కాదనీ అంటారు.

అన్నదానానికి మించిన దానం మరొకటి ఉంది కాని అది సద్యోఫలితాన్నివ్వదు. అదే విద్యాదానం. అన్నదానం మనిషిని వెంటనే కోలుకునేలా చేస్తుంది, జీవింపచేస్తుంది, అందుకే గొప్పదయింది.

మొన్న ఒక చోట భోజనానికి వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. అక్కడ భోజనాలు వడ్డించారు,చిప్ప కూడు కాదు, ఆకులో వెయ్యగానే కలబడితినెయ్యాలేదు, మళ్ళీ పూర్వాచారంగా అందరూ ఒక సారి భోజనానికి కూచున్నారు, ఇది ముచ్చటా వేసింది.నేను వడ్డించేటపుడే కొన్ని వద్దని చెప్పేసేను. భోజనం చేయడం మొదలు పెట్టేము. ఒకరు వడ్డిస్తున్నారు, అనుభవజ్ఞుడిలా అనిపించలేదు. వద్దంటుంటే బలవంతంగా వేస్తున్నాడు. చాలా మంది, చివరికి ఆకులలో, చాలా పదార్ధాలు పారేశారు. నేను చివరికొచ్చేశాను. పెరుగు అన్నం ఊడ్చుకుని ఆకులో ఏమాత్రం లేకుండా తింటున్నది పక్కనున్నతను చూసి, ”మరీ అంత ఊడ్చుకుని తినాలా? కావాలంటే వేయించుకోవచ్చుగా” అన్నాడు వ్యంగ్యంగా. నేను నవ్వేను, అది అతనికి మరికొంచం బాధ కలిగించినట్లుంది, నొసలు చిట్లించుకుంటూ చూశాడు. లేవడానికి అతని సాయం తీసుకుంటున్నట్లుగా అతని చెయ్యి పట్టుకుని చేతులు కడుక్కునే దగ్గర దాకా వెళ్ళి చేతులు కడిగిన తరవాత, నెమ్మదిగా చెప్పాను. ”ఆహారం కావలిసినంతకంటే ఎక్కువ ఒకసారి తినలేరు, పొట్ట అందుకు అనుమతివ్వదు. కావలసినది వేయించుకుని తినాలి తప్పించి, ఆకులో వేయించుకుని పారెయ్యడమేలా? అది మంచి పనా? చెప్పండి, ఆకులో వేసినది, వేయించుకున్నది పూర్తిగా తినేయాలి, వడ్డన ముందు వేసిన ఆకు ఎలా ఉందో, భోజనం చేసి లేచిన తరవాతా ఆకు అలాగే ఉండాలి,అంత శుభ్రంగా తినాలి, కూరల్లో వేసిన మిరపకాయ,కొత్తిమీరి,కరివేపాకుతో సహా తినాలి,అంటే ”మనం వదిలేసినవి పేదవారికి పెడతారు కదండీ” అన్నారు. నాకు చాలా కోపమే వచ్చింది, కాని తమాయించుకుని, ”మీరు ఎంగిలి తింటారా?” అంటే ”నేనెందుకు తింటా”నన్నారు. ”మీరు ఎంగిలి తిననపుడు మరొకరు మీ ఎంగిలి ఎందుకు తినాలి, వారు లేనివారైతే మాత్రం. మనం వదిలేసినవే వారికి పెట్టాలా? బాగున్నవే పెట్టచ్చుగా! ఇది అలవాటు చేసుకోవాలి,” అని చెప్పేను. అతను నన్ను వెర్రి వానిలాగే చూశాడు, కక్కుర్తివానిలా కూడా అనుకుని ఉండచ్చు, నేను మాత్రం బాధ పడలేదు.

ఒకప్పుడు పెళ్ళిళ్ళలో తిన్నంత తిని పారేసినంత పారెయ్యడం గొప్పగా అనుకునేవారు. తరవాత కాలం లో దగ్గరగా నలభై ఏళ్ళుగా, ఇందులో మార్పూ వచ్చింది, మళ్ళీ ఈ దరిద్రపు అలవాటు పెరుగుతోంది, ఒకప్పుడు మా కుటుంబాలలో ఆహారం పారెయ్యవద్దని ఉద్యమంగా చెప్పేను. ఆహారం పారెయ్యకండి, ఎక్కువున్నది పది మందికి పెట్టండి, వారు తింటుంటే, చూస్తే ఆ ఆనందం మరి దేనిలోనూ రాదు, ’అన్నదాతా సుఖీభవ’ అనే ఆశీర్వచనం వినండి, దానిని మించిన ఆశీర్వచనం లేదు, లేదు, లేదు,మానవులచేత చాలు అనిపించగలిగినది ఒక అన్నదానమే! ఆకలితో ఉన్నవారికి అన్నం పెట్టండి. ఒకప్పుడు ఆ రోజు వండుకోడానికి తీసుకున్న బియ్యంలో ఒకపిడికెడు వేరుగా ఉంచి నెలకి ఒక సారి అన్నదానానికి ఇచ్చిన రోజులున్నాయి. ఆ తరవాతి కాలం లో ఈ అలవాటుపోయింది.

అసలింతకీ నా అలవాటేమంటే, ఒక సారి, భోజనానికి ముందే కావలసినవి వేయించుకుంటా, ఆ తరవాత మరి మారు వడ్డించుకోను, ఏదీ పారెయ్యను, మితంగానే తింటాను, అది నా నియమం. అదేననుకుంటా నా ఆరోగ్య రహస్యం. ఈ అలవాటుకి వెనక ఒక చిన్న కథ ఉంది. నేనో బీద కుటుంబాన్నుండి వచ్చిన వాడిని కనక నాకు ప్రతి మెతుకు విలువా అది ఆకలి తీర్చే రీతీ పూర్తిగా తెలుసు.

అది ఉద్యోగం వచ్చిన కొత్త, ఏభై సంవత్సరాల కితపు మాట. కొత్తగా పెళ్ళైన సంవత్సరం కూడా. నేను ఉద్యోగం చేస్తున్న ఊళ్ళో కార్తీక వన సంతర్పణ పెట్టేరు, నేనొక మాస్టారింటిలో అద్దె కున్నా. వారు బహుకుటుంబీకులు. నా వయసు వాళ్ళు ఆ ఇంట్లో ఉన్నారు, ఊళ్ళో చాలా మంది నేను కూడా ఆ కుటుంబంలో వాడినే అనుకునేవారు. ఆ కుటుంబం కూడా ”కూటికి పేద కావచ్చు గాని కులానికి కాదని” చాలా మంచి పేరున్న కుటుంబం. భోజనాలికి వెళ్ళేం. భోజనాలవుతున్నాయి, ఇంకా అప్పటికి పాత కాలపు వాసనలు పోలేదు, పూర్తిగానూ. ఎవరెవరో పద్యాలు పాటలు చదువుతున్నారు, నేనూ ఒక పద్యం చదువుతున్నా, ఆ సమయం లో ఒక పెద్దాయన ”పాకంతీబూంది” బుట్టలో తీసుకొచ్చారు. నేను వద్దని నోటితో చెప్పేందుకు సావకాశం లేదు. వద్దని చెయ్యి ఆడిస్తూనే ఉన్నా, కాని ఆయన నా చేతి మీదుగా బూందీ కొంచం ఎక్కువగానే వడ్డించి, ”కుర్రాళ్ళు తినకపోతే ఎవరు తింటారంటూ” వెళ్ళిపోయారు. నాకేం చెయ్యాలో తెలియలేదు. కొద్దిగా కష్టపడి తిన్నాను, ఇంకా తింటే డోకొచ్చేలాగానూ ఉంది,తీపి ఎక్కువగా ఒకసారి తింటే మొహం మొత్తింది, అక్కడికి ఊరగాయ నంచుకుని బూందీ తిన్నాను, పారెయ్యలేక. ఏం చేసినా ఇక నోటికిపోవటమూ లేదు. ఏం తోచక అదే తింటూ మిగిలిన పులుసు,పెరుగు వగైరాలు వేయించుకోనే లేదు. ఐనా కొంత వదిలేయకతప్పలేదు. అందరివి భోజనాలయ్యాయి, లేవడానికి సిద్ధంగా ఉన్న సమయం, ఎక్కువైనది ఆకులో వదిలేశాను. అదిగో అప్పుడొచ్చారు ఆయన, మళ్ళీ, వచ్చిన వాడు ఊరుకున్నాడా? పెద్ద గొంతుతో ”ఓ సర్వ భూతాలలారా, కుక్కల్లారా, నక్కల్లారా రండి, మీకు భూత తృప్తి, ఇక్కడీయన కుప్పగా పోసిపెట్టేడు, కావలసినది వేయించుకుతినాలి, ఇలా పారెయ్యకూడదు…….” ఇంకా ఆపైన ఆయన మాటాడిన మాటలు వినాలేకపోయా. అలా అంటూ నన్ను ఎద్దేవా చేయడం ప్రారంభించారు. నాకు కళ్ళ నీళ్ళు తిరిగాయి, ఉక్రోషం వచ్చేసింది. ఈ లోగా పక్క నున్న వారు ”మాస్టారూ! వీరు జోగారావుగారి ఇంట్లో ఉన్నవారు, నిదానం” అని అంటున్నా వినక ఇంకా ఏవో, ఏవో మాటలూ వదిలేశాడాయన. నేను ఎలా తమాయించుకున్నానో చెప్పలేను, నోరు విప్పలేదు. నిజానికి ఈ సంఘటనను ఎవరూ పట్టించుకోలేదేమో కూడా.అందరూ తాంబూలం వేసుకుంటున్న సమయం, నా పక్కన కూచున్నవారు నాతో మాటాడుతూ, ”మిమ్మల్ని ఆయన సరిగా గుర్తుపట్టినట్టులేదు, మీరు జోగారావుగారి తాలూకు అనుకున్నాడాయన. ఆయనకి జోగారావు గారికి పడదు, అదీ సంగతి, అందుకు మిమ్మల్ని అవమాన పరచాడు, మరేం అనుకోకండి” అని చెప్పి ఊరడించారు. అందరూ తాంబూలం వేసుకుంటూన్నారు, ఇందాకటి మాస్టారు మిగిలినవారూ భోజనాలు చేస్తున్నారు, వారి దగ్గరికి చేరాను. ”మాస్టారూ! నమస్కారం,” అంటే ఆయన కనుబొమలెగరేశాడు, నేను, నా పేరు, చేస్తున్న ఉద్యోగం, ఎవరింటిలో ఉంటున్నదీ, ప్రవర చెప్పుకున్నాను. ఆ తరవాత, ”నేను పద్యం చదువుతున్నాను, వద్దని చెప్పి చెయ్యి ఊపుతున్నా వినక, నా విస్తరిలో బూందీ పోసిపోయి, ఆ తరవాత పది మందిలో నేను ఆత్రగొట్టు మనిషినన్నట్లూ, నన్ను అవమాన పరచేలా మాటాడేరు, ఇది మీకు సభ్యతగా ఉందా? మీరు వయసులో పెద్దవారు, నేను తిరిగి మిమ్మల్ని ఏమీ అనలేదు, అంటే మీ పరువుపోయేది కదా! కక్ష తీర్చుకోవాలనుకుంటే మరో మార్గం చూడండి, ఇది మంచిదికాదు,” అని చెప్పి ఆయన ఏదో చెప్పబోతుంటే కూడా వినక వచ్చేశాను. ఆ తరవాత ఒక సారి ఆయన నన్ను కలవడం జరిగింది, అప్పటికి ఆయన ఇది మరచినట్టులేదు, ”శర్మగారూ, ఆ రోజు సంఘటనతో నాకో పాఠం నేర్పేరు, ఛెళ్ళుమని చెంపమీద కొట్టివున్నా బాధపడి ఉండేవాడిని కాదేమో కాని, మీరు చాలా సంయమనంతో మాటాడిన మాటలు నన్ను సిగ్గుపడేలా చేశాయి, చాలా బాధే కలిగింద”న్నారు.

అదిగో ఆ సంఘటన జీవితంలో పాఠం నేర్పింది నాకూ……అప్పటినుంచి అక్కరలేకపోతే వద్దని గట్టిగా చెప్పడమే అలవాటు చేసుకున్నా. ఆకులో వేయించుకున్నది పారేయపోవడం, మారు వడ్డించుకోకపోవడం నా నియమాలు, నాటినుండి. ఇదో జీవిత పాఠం.

శర్మ కాలక్షేపం కబుర్లు-ఏం చేయాలో చెప్పండి.

ఏం చేయాలో చెప్పండి.

1. వర్షపు చినుకులు పడుతున్నాయి. తక్కువగా తడిసి దగ్గరలో ఉన్న ఇంటి వరండా చేరడానికి,ఏం చేయాలి?
1.పరుగుపెట్టడం.2.నెమ్మదిగా నడవడం.3. పరుగులాటి నడకతో చేరడం.

2.ఒక వీధిలో నడుస్తున్నాం, వెనకనుంచి ఒక దుండగుడు తుపాకితో కాలుస్తున్నాడు. పక్కకిపోయి దాక్కునే సావకాశం లేదు. ఏం చేస్తే ప్రమాదం నుంచి తప్పించుకోడానికి సావకాశాలు ఎక్కువున్నాయి.
1.నేలమీద పడుకోడం.2.ముందుకు తిన్నగా పరుగెట్టడం.3. ముందుకే అడ్డదిడ్డంగా పరుగెట్టడం.

3.ఒకే జాతి పక్షులు ఒక్క చోట చేరతాయన్నట్టు, ఒకే జాతి జంతువులన్నీ ఒక చోటికే చేరతాయి, అడవిలో. వాటి మధ్యకి సింహం వస్తే, అవి దూరంగా పారిపోక సింహంచుట్టూ వలయంలో తిరుగుతాయి. ఎందుకు అలా చేస్తాయి?

పై ప్రశ్నలకి సమాధానాలు సయిన్స్ పరంగా చెప్పండి. చెప్పకపోతే మొండి తేలు కుడుతుందంతే :)
పిల్లలకి పరిక్షలయిపోతున్నాయి, వారికి ఇటువంటి ప్రశ్నలు సంధించండి, వారి బుర్రకి పదును పెట్టండి, మీ బుర్రకీ పదును పెట్టుకోండి, ఒకరినొకరు తిట్టుకుంటే బుర్రలు పదునెక్కవు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-వేరు కుంపటి

వేరు కుంపటి

శూరులజన్మంబు,సురల జన్మంబు, ఏరులజన్మంబు..తెలుసుకోకూడదు, వారిని ఉపయోగించుకోవాలే తప్పించీ అన్నారు, మా దుర్యోధన సార్వ భౌములు. ఎక్కడో పుట్టినా, మన దేశంలో, మన వంటింటిల్లు తన పుట్టిల్లుగా చేసుకున్నదే కాఫీ.

images

అరవై ఏళ్ళకితం పైబడిన కాలంలో కాఫీ హోటేళ్ళు లేవు, పూటకూళ్ళ ఇళ్ళే, అక్కడా చద్దన్నమే పెట్టేవారష, ఉదయమే. లేదంటే సత్రవులే గతి. ప్రగతితో కాఫీహోటేళ్ళొచ్చిన కాలం, నేడు. కాఫీ హోటేళ్ళలో కాపీ పేరేగాని, నేడు అన్నీ దొరుకుతున్నాయి, అనుభవాలతో సహా, జేబులో చిన్నమ్మ, ఒంట్లో పులుసు ఉండాలే తప్పించి. కాఫీ వచ్చిన కొత్తల్లో అనగా అరవై సంవత్సరాల కాలంలో కాఫీని మడి కట్టుకుని కాచుకుని తాగేవారంటే వింతపడద్దు. నాటి రోజుల్లో ఈ కాఫీకి వేరుగా కుంపటి, సరంజామా ఉండేవి, అలాగే ఈ ’వేరుకుంపటి’ మాట పుట్టింది. కాఫీ వడపోసుకోడానికి రెండు గుడ్డలు, కాఫీ గిన్నెలు,గ్లాసులు వేరుగా ఉండేవి. వీటిని ఇంట్లో సామానులతో కలిపేవారు కాదు, ఆచారం. ఇప్పటికి మా ఇంట్లో ఉదయమే ఇల్లాలు, ముందుగా వెలిగించేది కాపీ కుంపటే, అది నిరంతరాయంగా తొమ్మిదిదాకా వెలుగుతూనే ఉంటుంది. ఆ తరవాత కాలంలో వచ్చినదే ఫిల్టరు, ఇప్పటికి ఫిల్టర్ కాఫీ అలవాటైనవారు మరోటి తాగలేరు. నేడంటే ఇనిస్టెంట్ కాఫీ అని,కాఫీ పౌచ్ లు వగైరాలొచ్చేయికాని, నాటిరోజుల్లో పచ్చి కాఫీ గింజలు, ఈత గింజల్లా ఉండేవి, తెచ్చుకుని కొద్దిగా నేతితో దోరగా వేయించుకుని రోట్లో పొడుంకొట్టుకుని, మడిగా, పొడిని వస్త్రకాళితం చేసుకునేవారంటే ఆశ్చర్యం లేదు. అలా తయారు చేసుకున్న కాఫీపొడికూడా మడికట్టుకునే చేసుకునేవారు. రోజుకి ఒకసారే తాగేవారు, అప్పుడు మాత్రం తవ్వగ్లాసుతో తాగేవారు, ఇప్పటిలా సిప్పుల లెక్కన కాక. ఆ తరవాత కాలంలో కాఫీ పేకట్లొచ్చాయి, ఈ అవస్థలెవరు పడగలరని పేకట్లు కొనడం మొదలెట్టేరు, పేకట్లు కొంటే కంపెనీ చిన్న స్పూనో, దువ్వెనో లంచం ఇవ్వడం మొదలెట్టింది, అమ్మకాలూ పెంచుకుంది.. ఆ రోజుల్లోనే కాఫీకి అలవాటు పడిపోయి వ్యసనంలా తయారైపోతోందని, తంగేడు పువ్వు తెచ్చుకుని ఎండబెట్టుకుని కషాయం తీసుకుని తాగేవారు కూడా. నిజంగా తెలిసిచేసినా తెలియక చేసినా మంచి పనే చేసేవారు, తంగేడు పూల కషాయంతో కాఫీలా చేసుకుతాగితే ఇప్పుడు కేన్సర్ ని జయించచ్చునని చెబుతున్నారు.హోమియోలూ కాఫీని మందుగా వాడతారు.

 

images

ఉప్పూ నిప్పూలా ఉండే తోడికోడళ్ళు ”ఏమే!లచ్చమ్మా ఇంగువారింట్లో పొద్దుటే కాఫీ తాగుతారుట, ఇదేం అనాచరమంటావ్” అంటే ఆంటే ఆ లచ్చమ్మ, ’’అవును, నేనూ విన్నాను, ఎవరో చెప్పేరు” అని సాగతీసేది. ”నిన్నో మొన్నో మీ ఇంట్లోంచి కాఫీ గింజలు వేయించినవాసనొచ్చిందే” అని ఆరా తీస్తే ”అవును, మీ మరిదిని, పొద్దుటే కాఫీ తాగమన్నారట, డాక్టర్ గారు, అందుకు తెచ్చుకున్నారు, మొన్ననే వేయించి పొడుంకొట్టలేక చచ్చాననుకో” అనేదీ లచ్చమ్మ, ఆ గింజలు తనే మొగుడిచేత పోరి తెప్పించుకున్నా. ఇంకా ”వియ్యాలారింట్లో ఉదయమే కాఫీలు తాగుతారట, మన పిల్ల అక్కడ మనగలదా” అని ప్రశ్న. దానికి ”ఇప్పుడంతా కాఫీలే తాగుతున్నారమ్మా! ఏం భయపడక్కరలేదు” అని సమాధానం. అప్పటి పెళ్ళి కూతురు నేటి బామ్మ, ఇప్పుడు ”వియ్యాలారింట్లో మందు తాగుతారుటే” అంటే ”ఏం మనమ్మాయికేం తక్కువా, తనూ తాగుతుంది” అంటోందానాటి పెళ్ళికూతురు, నేటిబామ్మ. అప్పటి రోజుల్లో పెళ్ళిలో ఐదురోజులూ ఉదయమే ఉపమా,కాఫీ లు అందరికి ఇవ్వాలనేదో షరతూ. ఇలా, ఈ కాఫీ, మన జీవితమనే పడుగులో పేకలా కలిసిపోయింది. ఎవరింటికేనా వెళితే, ముందు అథిది సత్కారం కాఫీతోనే ప్రారంభం. నేను మాత్రం ఈ మధ్య ఆ కాఫీలు తాగలేక చెప్పేస్తున్నా :) ”కొద్దిగా మంచినీళ్ళివ్వండి, లేదా చాలా పల్చగా మజ్జిగేనా ఇవ్వండీ” అని ఎందుకో తెలిసిందా?

images (1)

ఇప్పటికి అక్కడక్కడా కాఫీ తాగనివారున్నారు, కాఫీవాసన కిట్టని వాళ్ళూ ఉన్నారు.ఆశ్చర్యం లేదు. లేచిన వెంటనే కుంపటి వెలిగించి వేణ్ణీళ్ళు పెట్టి ఫిల్టర్ లో పొడేసి, కాపీ పెట్టి పట్టుకొచ్చే ఇల్లాలు ’అమృతం చేత్తో తెచ్చే మోహిని’లాగే కనపడుతుంది, ఉదయమే. ఉదయమే లేచినది మొదలు ఒక సారి లార్జి పెగ్గు కాఫీ పడితే కాని బండి కదలదు,బుర్రా పని చెయ్యదు. ఆ తరవాత ఇక సిప్పులు, రెండూ, ఒకటి చొప్పున నడుస్తూనే ఉంటుంది, కాఫీ సేవనం. ఇల్లాలు తెచ్చి ఇస్తూనే ఉంటుంది. ఉదయం స్నానం అయిపోయిందా మరి కాఫీ తాగబుద్ధికాదు, మరదేం చిత్రమో!.

మన పాడేరు కాఫీ రుచి మరి దేనికీ లేదుట, ప్రపంచంలోనే….కాకినాడలో మెయిన్ రోడ్డు నుంచి శివాలయానికి వెళ్ళే మలుపు దగ్గరలో మేడ మీద, ఒక ఉడిపి హోటలుండేది, ఎప్పటిమాట నలభై ఏళ్ళ కితం , ఇప్పుడుందో లేదో తెలీదు, అందులో అప్పటికే అరవై ఏళ్ళ అయ్యరొకాయన కౌంటర్ లో కూచునుండేవాడు, తేలు మంత్రం వేసేవాడు, తేలుకుట్టి బాధ పడుతూ వచ్చిన వారిని కూచోబెట్టి, మంత్రం వేసి, తనే స్వయంగా చాలా వేడి కాపీ కలిపి, పెద్ద కప్పుతో నిండా తెచ్చి, ఇచ్చి తాగమనేవాడు, తాగేదాకా అక్కడే నిలబడేవాడు. కాఫీ తాగిన తరవాత విషం దిగిపోయేది. ఇది స్వానుభవం కూడా :) అయ్యరుగారు కాఫీకి కూడా డబ్బులు పుచ్చుకునేవాడు కాదు, ఎవరిదగ్గరా కూడా. కాకినాడలో మెయిన్ రోడ్డులోనే టవున్ హాల్ ఎదురుగా మరో ఉడిపి హొటలుండేది, అందులో అయ్యరుగారు మేం టిఫిన్ కి వెళితే తనే స్వయంగా కాఫీ కలిపి తెచ్చేవాడు. అదేమోగాని ఆ కాఫీ ఎంతో రుచిగా ఉండేది.కాకినాడలోనే ఇండియన్ కాఫీ హవుజ్ వుండేది కల్పనాటాకీస్ దగ్గర, పేరుగొప్ప ఊరుదిబ్బలా ఉండేది. రాజమంద్రిలో ఇండియన్ కాఫీ హవుజ్ మెఇన్ రోడ్ లో బాటా పక్కనుండేది, అక్కడ కాఫీ తాగితే అద్భుతం, ఆ రోజుల్లో అక్కడ కాఫీ తాగడం ఒక స్టేటస్ సింబల్ కూడా….. …ఇవేళింకా మోహినీ దేవి ప్రత్యక్షం కాలేదు, బుర్రా పని చెయ్యటం లేదు, ఎందులోంచో ఎందులోకో పోతోంది……మోహినీ దేవీ ప్రత్యక్షం కావా! పాహిమాం………’ఏవండోయ్! మిమ్మల్నే’ లోపల్నించి కేక వినపడుతోంది, వస్తా మోహినీ దేవి అక్కడ ప్రత్యక్షమవుతుందేమో!… వస్తానండిబాబూ…కాఫీ..కాఫీ…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-కర్తరి?-కార్మిక సంక్షేమం.

కర్తరి?-కార్మిక సంక్షేమం.

వేసవి వచ్చేసింది.కర్తరి, కత్తిరి అంటారు, ఏవో పనులూ చెయ్యద్దు,అన్నారుష అంతా ఛాదస్తం …….

మనకు 27 నక్షత్రాలు, పన్నెండు రాశులు తెలుసు! ఒక్కో నక్షత్రానికి నాలుగు పాదాలు.అంటే మొత్తం 27 X 4=108 పాదాలు. 12 రాసులతో భాగిస్తే ఒక్కోరాశికి 9 పాదాలొస్తాయి, ఇప్పుడు వాటిని సమానంగా అన్ని రాశులలో పంచగలం! రాశులలో మొదటి రాశి మేషం, సాధారణం గా ఒక రోజు తేడాలో ఏప్రిల్ 14 వ తేదీని సూర్యుడు ఈ రాశిలో ప్రవేశిస్తాడు. దీనినే సూర్య సంక్రమణం అంటాం. ఇది సంవత్సరారంభం కొందరికి, ఉదాహరణ తమిల్ వారికి ఇది నూతన సంవత్సరారంభం. సూర్యుడు భరణి నక్షత్రంలో 3,4 పాదాలలో ఉన్నపుడు డొల్లు కర్తరి అని, ఆ తరవాత కృత్తిక నక్షత్రం లో ఉండగా అగ్ని కర్తరి అని అంటాం. వీటినే చిన్న కత్తిరి, పెద్ద కత్తిరి అని కూడా అంటాం.

సూర్యుడు ఒక రాశిలో 30 రోజులుంటాడు, ప్రతిరాశి ప్రవేశాన్ని సంక్రమణం అంటారు. రాశికి నక్షత్ర పాదాలు 9, అంటే ఒక్కో నక్షత్ర పాదంలో సుమారుగా 3 రోజుల 8 గంటలుంటాడు, సుమారుగా. భరణి మూడు నాలుగు పాదాలకి ఎప్పటికొస్తాడు? ఏప్రిల్ 14 న అశ్వినిలోకి వస్తాడు కదా. నాలుగు పాదాలూ నడచేటప్పటికి 13 రోజులవుతుంది అనగా ఏప్రిల్ 27 అవుతుంది. ఆ తరవాత భరణిలో ప్రవేశం రెండు పాదాలు నడచేటప్పటికి దగ్గరగా 7 రోజులు గడుస్తాయి అంటే మే 4 వ తారీకు నాటికి డొల్లు కర్తిరిలేదా చిన్న కర్తిరి ప్రారంభం అవుతుంది.అది మే 11 నాటికి ముగుస్తుంది. ఆ తరవాత కృత్తిక నాలుగు పాదాలులో అగ్నిలేకపెద్ద కత్తిరి నడచేటప్పటికి మే 24,25 తారీకులొచ్చేస్తాయి. అదిగో అప్పుడు రోహిణీ కార్తె ప్రాంభమవుతుంది. సాధారణం గా ఒక రోజు ఇటు అటు తేడాలో ఈ కార్తెలు ఈ తారీకులకే వస్తాయి, ఎప్పుడూ.

కర్తరి అంటే కర్త+అరి=కర్తరి అనగా పని చేసేవానికి శత్రువు అని అర్ధం.పని చేసేవానికి శత్రువేంటీ? పని చేసేవానికి శత్రు కాలం. చిన్న కర్తిరి మే 4,5 తారీకుల్లో ప్రారంభం, ఈ సమయంలో పెద్దగా ఇబ్బంది లేదన్నారు, అప్పటికి ఎండలుంటాయిగాని జాగరతలు తీసుకుని పని చేసుకోవచ్చు. ఆ తరవాత పెద్ద కత్తిరి లేదా అగ్ని కర్తిరి అన్నది సుమారుగా మే 11,12 తారీకుల్లో వస్తుంది. అప్పటికి ఎండలు బాగా ముదురుతాయి. ఈ సమయంలో ఏ పనులు చెయ్యద్దన్నారు? చెట్లు నరకద్దు,వ్యవసాయ పనులు ప్రారంభం,నూతులు,బావులు,చెరువులు తవ్వడంమొదలైన పనులు చేయద్దన్నారు. చాదస్తులు కదా! అప్పటికి ఎండ మండుతో ఉంటుంది, వద్దన్న పనులన్నీ ఎండనపడి చేయవలసినవే, అలా ఎండనపడి పని చేయడం మూలంగా పని చేసేవారు శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గి మరణించే, లేదా ప్రమాదం కలిగే సావకాశాలున్నాయి, అందుకు కార్మికుల సంక్షేమం దృష్టిలో పెట్టుకుని పెద్ద కర్తిరిలో ఈ పనులు చేయద్దన్నారు తప్పించి ఛాదస్తం కాదు, ఇది నిజానికి మన పెద్దలు ఏర్పాటు చేసిన కార్మిక సంక్షేమం. ఈ తరవాత మే 25 నాటికి రోహిణీ కార్తె వచ్చేస్తుంది, ఉదయమే 7 గంటలకే సూర్యుడు రయ్ మని వచ్చేస్తాడు, భరించలేని వేడి ఉంటుంది. అందుకు ఈ పదిహేను రోజులూ కూడా పై చెప్పిన పనులు వద్దన్నారు, అందుకే చేయరు. మరో సంగతి పెళ్ళిళ్ళు, గర్భాదానాలు,గృహ ప్రవేశాలు చేసుకోవచ్చన్నారు.

స్వతంత్రం వచ్చి అరవై ఏళ్ళు దాటిన తరవాత కూడా నేటికీ ప్రభుత్వాలు మంచినీళ్ళివ్వలేకపోతున్నాయి, పట్నాలలోనూ పల్లెలలోనూ కూడా, ఎండాకాలం. తాగు నీటిని వ్యాపారం చేసేస్తున్నారు, సొమ్ము సంపాదించుకుంటున్నారు.నాటి రోజుల్లో మంచినీటి వనరు ఏర్పాటు చెయ్యడం పుణ్యం అన్నారు,వేసవిలో చలివేంద్రాలూ వేసి మంచినీరు ఇచ్చేవారు, ఉచితంగా. ఇప్పుడు మంచినీళ్ళు అమ్ముకోడం లాభసాటి వ్యాపారం. ప్రభుత్వాలు వీరినే పెంచి పోషిస్తున్నాయి.

DSCN2955

Courtesy:http://sreeslifeinpictures.blogspot.in/2012/04/wk16dy1106-april-15-taabeti-kaaya.html

పాతరోజుల్లో తాబేటి కాయలని నాలుగైదు లీటర్ల నీరుపట్టేవి మట్టితో చేసినవి ఉండేవి. ఇప్పుడు ఎక్కడా కనపట్టం లేదు. తాబేటి కాయలు నిజంగా తాబేలులాగే ఉంటుంది. పీకి సన్నంగా ఉంటుంది, దానికోతాడు కట్టి, నిండా నీళ్ళుపోసుకుని, మూతికి బిరడాగా కఱ్ఱముక్కపెట్టుకుని, చేపాటి కఱ్ఱ చివర తగిలించుకుని భుజాన కఱ్ఱ వేసుకుని చులాగ్గా నడచేవారు. ఇలా భుజాన కఱ్ఱ వేసుకోడం లో మూడవ తులాదండ సూత్రం మనవారు జీవితంలోకి తెచ్చుకున్నారు. మనవాళ్ళకి సయిన్స్ తెలుసా? తెలియదా? ఇప్పుడు మూడవ తులాదండ సూత్రం ఎవరికేనా గుర్తుందా, చెప్పండి? వాడుకుంటున్నారా? ఈ తాబేటి కాయలో నీళ్ళూ చల్లగా ఉండేవి, రైతు రోజంతా వాడుకునేవాడు, వేసవిలో కూడా. ఇప్పుడు ప్లాస్టిక్ సీసాలో మంచినీళ్ళు పట్టికెళ్తే అవి కాస్తా వేడెక్కిపోయి తాగడానికి పనికిరాని పనయిపోయింది. ఈ రోజునాటికి కూడా చాలా సంస్థలు పనిచేసేచోట మంచినీటి వసతి కూడా ఏర్పాటు చేయటం లేదంటే అబద్ధం కాదు. మరో చిత్రం, బాగా చల్లటినీటిని అనగా ఫ్రిజ్ లో పెట్టిన నీటిని తాగితే ఈ వేసవిలో చాలా ప్రమాదం చేస్తుంది. ఫ్రిజ్ లో నీళ్ళు తాగద్దు, రోగం కొని తెచ్చుకోవద్దు.

మనవాళ్ళుట్టి పిచ్చాళ్ళు, ప్రకృతితో సహజీవనం చేస్తూ,సుఖంగా బతకడమెలాగో కనుగొన్నారు……