శ్రద్ధాంజలి.

శ్రద్ధాంజలి.

భారత మాజీ ప్రధాని శ్రీ అతల్ బిహారీ వాజపాయీ గారు అనారోగ్యం తో ఉన్నారన్న సంగతి తెలుసుగాని కాలగ్రాసీభూతులవుతారనుకోలేదు. వారికలేరన్న వార్త అశనిపాతంలా తాకింది. వారి ఆత్మ పరమాత్మలో లీనం కావాలని కోరుతూ అంజలి ఘటిస్తున్నా!

@ @ @ @ @ @ @ @

”జాతస్య మరణం ధృవమ్” పుట్టినవారంతా చనిపోయేవారే! దానికి దేశంతో నిమిత్తం లేదు, కాలంతో తప్పించి. ప్రతి ప్రాణి కాలంతో ఈ ప్రపంచంలోకి వస్తుంది కాలంతోనే చెల్లిపోతుంది. ఐతే భారతీయ తత్త్వం చెప్పేది ”ఆత్మ నశించనిది, అది ఒక శరీరం విడిచిపెడితే మరొక శరీరం పొందుతుంది” అని. దీనినే ఆది శంకరులు పునరపి జననం, పునరపి మరణం అన్నారు. పుట్టుక లేకపోతే చావు లేదు. ఆత్మ భగవంతుని ప్రతి రూపం, మళ్ళీ మళ్ళీ పుట్టడం,చావడమే సంసారం అనగా చావు పుట్టుకల చక్రనేమి. ఈ చావు పుట్టుకల చక్రనేమిని దాటి భగవంతునిలో లీనం కావడమే ముక్తి, అదే పరమపదం చేరడం.

చివరగా భారతీయ తత్త్వం చెప్పేది ముక్తిపొందాలని, ఈ చావు పుట్టుకల చక్రాన్ని దాటి పరమాత్మలో విలీనం కావాలని. దురదృష్టవశాత్తు మనం శ్రద్ధాంజలి ఘటించే సమయంలో ”వారి ఆత్మకు శాంతి కలగాలని కోరుతున్నా” అంటున్నాం. ఇది మన సంస్కృతి కాదు, ఆత్మ భగవంతుని ప్రతి రూపం, దానికి అశాంతి లేదు. అందుచేత మనం వారి ఆత్మ పరమాత్మలో లీనం కావాలని కోరుతూ శ్రద్ధాం జలి ఘటిస్తున్నామనే అనాలి.అందుకే మన భాషలో మాటలు చూడండి చనిపోయారనడానికి,స్వర్గస్థులయారు, పరమపదించారు, కాలగ్రాసీభూతులయ్యారు,శివైక్యం చెందారు,కాల ధర్మం పొందారు అంటారు, వీటి అర్ధం పై చెప్పినమాటలే సుమా!

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అన్నమో! రామచంద్రా!!

అన్నమో! రామచంద్రా!!

అన్నమో! రామచంద్రా!! అని అలమటిస్తున్నారు. అలో లక్ష్మణా అని ఏడుస్తున్నారు అంటారు. అసలిలా ఎందుకంటారు?

ఆహారం కోసం ప్రజలు బాధపడకుండా చూడవలసిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిది. రాముని పాలనలో ”అన్నమో రామచంద్రా” అని అడిగినవారు లేరు,ఏడ్చినవారు లేరు.

రామాయణం ఇలా చెబుతోంది.

నామృష్టభోజీ నాదాతా నాప్యనరగదనిష్కధృక్
నాహస్తాభరణో నాపి దృశ్యతే నాప్యనాత్మవాన్….రామా…బా.కాం..11

రామరాజ్యంలో ఆకలితో అలమటించువారు లేరు.అందరు తనివితీర భుజించువారే,అతిధి అభ్యాగతులనాదరించువారే,  అర్థులకు దానమిచ్చువారే,బాహుభూషణములు,కంఠాభరణములు,కంకణములు,ఉంగరములు ధరించువారే. అందరును అంతఃకరణ శుద్ధి కలవారే. 

 

మరి నేడు!

పాడైపోయిన ఆహారధాన్యాలను సముద్రంలో పారబోయడానికి టెండర్లు పిలిచింది ప్రభుత్వం, పదేళ్ళ పైబడిన మాట. సుప్రీం కోర్ట్ అడిగింది ప్రభుత్వాన్ని, ఆహారధాన్యాలు ఎందుకు పాడయ్యాయీ అని. ప్రభుత్వం ఆహారధాన్యాలు ఎక్కువ కాలం నిలవుండిపోడం మూలంగా మానవులు,జంతువులకు కూడా వినియోగించడనికి ఉపయోగపడవు, అందుకే సముద్రంలో పారబోయిస్తున్నాం, అందుకే టెండర్లు పిలిచామని. సుప్రీం కోర్ట్ ప్రభుత్వం వారికి తలంటింది, చాలామంది నిరుపేదలు ”అన్నమో! రామచంద్రా!!” అని అలమటిస్తున్నారు, మీరేమో ఆహారధాన్యాలను, చెడిపోయాదాకా నిలవబెట్టి,  సముద్రం పాలు చేస్తున్నారు, ఇలా దుర్వినియోగపరచడం కంటే పేదలకు పంచచ్చుకదా అని. దాంతో ప్రభుత్వం వారు మేల్కొన్నారు ఆహారభద్రతా చట్టం తెచ్చారు. నిజమే పెద్దల ఆహారానికి భద్రత ఏర్పడింది. వారు అన్నమో రామచంద్రా అని అలమటించవలసిన అవసరం పోయింది.ఆర్తులు అన్నమో రామచంద్రా అని అలమటిస్తూనే ఉన్నారు.

      

అలో లక్ష్మణా..

అలో! లక్ష్మణా అంటూ ఏడుస్తూ పోయారంటారు. అలో అంటే బాధను వ్యక్తం చేసే ఒకమాట. బాధకి లక్ష్మణుడుకి ఏంటీ సంబంధం? రామాయణం దగ్గరకే పోవాలి. బంగారు జింకకోసం రాముడు బయలుదేరాడు. జింక తప్పించుకుపోతుంటే రాముడు బాణం వేశాడు, దానికి తప్పించుకోలేకపోయిన జింక వేషంలో ఉన్న మారీచుడు హా! లక్ష్మణాహా! సీతా అని అరుస్తూ నేల కూలాడు. అదుగో అలా బాధకి లక్ష్మణుడుకి లంకె ఏర్పడింది. ఇప్పటికి మోసం చేసి తప్పించుకుని తరవాత బాధలో చిక్కుకుని ఏడ్చేవారిని అలో! లక్ష్మణా అని ఏదుస్తున్నారు లే అనడం మామూలు. 🙂

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-చిత్రమైన అనుభవం

చిత్రమైన అనుభవం

టెలిపోన్ ఆపరేటర్ ఉద్యోగం అంటే నేటివారికి తెలీదు, నిజానికి నాటివారికీ తెలీదు. అదుగో అటువంటి ఉద్యోగం వచ్చిందినాకు, ఎప్పటిమాటిదీ దగ్గరగా అరవై ఏళ్ళకితం మాట.

ఓ పల్లె పట్నం కాని ఊళ్ళో ఉద్యోగమిచ్చామన్నారు ప్రభుత్వంవారు, అమ్మో! ఆఊళ్ళొ ఉద్యోగమా! ఊరంతా మోతుబరులే! కొడతారు తేడా వస్తే! అని సానుభూతి చూపితే అది నా స్వంత ఊరని బోర విరుచుకుని వచ్చిన కాలం. ఉద్యోగంలో చేరిన కొత్త రోజులు, లోకం తెలియనితనం, కుడుము చేతికిస్తే పండగనుకునే వయసు,రోజులు.

ఆ రోజుల్లో వారానికి నలభై ఎనిమిదిగంటలు ఉద్యోగం, ఒక రోజు శలవు. నా అదృష్టం కనీసం ఐదుగురుండాల్సిన చోట నలుగురమే ఉన్నాము, అందుకు వారాంతపు శలవూ లేదు. ఆరోజు పని చేసినందుకు రోజుకు ఏడు రూపాయలిచ్చేవారు, అంటే గంటకి ఒక రూపాయి కూలి. ఏడున్నగంటల ఉద్యోగం కదా ఏడు రూపాయలే ఇవ్వడమేమని అనుమానం కదా! పూర్తిగా గంటా పని చేస్తేనే అది ఓవర్ టైమ్ కి కలుస్తుంది, అది ఆనాటి రూలూ.

రోజుకి మధ్యలో అరగంట భోజన సమయం, అంటే నలభై ఐదు గంటలు పని, మధ్యలో కాఫీ టీ లకి తిరిగేందుకు వెసులుబాటు లేనిది, ఏమంటే పలుపుతాడులాటిది స్విచ్ బోర్డ్ కి మాకు కలిపి ఉండేది, వదలిపెట్టిపోడానికి లేదు. ఆ తరవాత కాలంలో పది నిమిషాలు ఒకటి రెండు సార్లు, మధ్యలో షార్ట్ రిలీఫ్ అన్నారు. ఇది ఒక సారే ఇచ్చేవారు, అదేమంటే ఒకటి రెండు సార్లన్నారుగాని రెండు సార్లనలేదుగా లా పాయింట్ లాగేరు అధికారులు. ఉదయం ఏడు గంటలకి వచ్చి తలకో కిరీటం, మెడలో బూరాలాటిది వేలాడ దీసుకుని పలుపుతాడు గుంజకి కట్టేసినట్టు ఒక వైర్ల తాడు బోర్డుతో అనుసంధానించుకుని, కొన్ని దీపాలు వెలుగుతుంటే ఏదో ఒక పుల్లలాటిదో చిల్లులో పెట్టి మరేదో నొక్కి మాటాడి దీపాలార్పెయ్యడం ,అమరికొన్ని దీపాలు వెలిగించడం, కనపడనివారితో మాటాడటం, కళ్ళతో చూడ్డం, చెవులతో వినడం ,నోటితో మాటాడటం, చేత్తో రాయడం, మరేదో తిప్పడం ఇలా చిత్ర విచిత్ర విన్యాసాలు చేస్తూ పని చేసేదే టెలిఫోన్ ఆపరేటర్ ఉద్యోగం. ఎవరికే మాత్రం ఆలస్యమైన తిట్లకి లంకించుకునేవారు, ఇది నిత్యం,సత్యం. ఈ ఫోన్ లు ఉన్నవారంతా కొంచం ఒళ్ళు బలిసినవారే ఐ ఉండేవారు, సామాన్యులకి ఫోన్ అవసరం తక్కువే! కాదు లేదు, అదీనాటి కాలం. ఉదయం ఏడు గంటలకి కిరీటం (హెడ్ సెట్) తగిలించుకుంటే మధ్యాహ్నం పన్నెండుకి మరొకరొచ్చి వదిలించేదాకా ఇంతే సంగతులు, మధ్యలో కాఫీ టిఫిన్లకి ఇచ్చే, ఆ తరవాతొచ్చిన పది నిమిషాల సమయం కూడా పల్లెల్లో పని చేసేవారికివ్వడానికి కుదరనిదే! అది కాగితం మీద ఉండిపోయిన ఆదర్శమే, మా పట్ల. ఆ తరవాత కాలం లో పని గంటలు నలభై నాలుక్కి తగ్గించారు, అంతర్జాతీయ ఒడంబడిక కోసం, భోజన సమయం కాకనే సుమా! ఒక్కొకప్పుడనిపించేది వెట్టి చాకిరీ అంటే ఇదేనేమో అని! ఛా! ఈ ఉద్యోగం వదిలేసి కూలి పని చేసుకుంటే మేలనిపించేది, ఏమీ చేయలేని తనానికి ఏడుపూ వచ్చేది, కాని కాలే కడుపు, నాపై ఆధారపడినవారిని గుర్తు తెచ్చుకుంటే, ఇది కూడా లేనివారికంటే నేను మేలు కదూ అని నన్ను నేను ఓదార్చుకునేవాడిని.

సదరు హద్దుల మధ్యస్థమైన ఇటువంటి పని పరిస్థితులలో, అంటే వెట్టి, బానిసత్వానికి భిన్నంకాని పని పరిస్థితులలో, పల్లెలో పని చేస్తున్న నేను ఒక రోజు ఉదయమే ఏడు గంటలకి కిరీట ధారణ చేసేను. తుఫాను ముందు నిశ్చలతలా ఉంది. కిరీటధారణ చేయడంతోనే ఒక ట్రంకాల్ వచ్చిందొకరికి,ఇచ్చేను, అదిగో అది మొదలు తుఫాను ప్రారంభమయింది. వార్తేంటీ ”ద్వారపూడిలో రేకొచ్చించి” వార్త తెలుసుకున్న మిల్లు వారు మరొకరికి మరొకరికి, వారు మరొకరికి అందించేసేరు. ఇలా ఎగుమతి చేసేవన్నీ ఉప్పుడు బియ్యం కేరళాకి.

రేకేంటీ? తెలియనివారికోసమే! రైల్వే వేగన్లు రెండు రకాలు,బాక్స్ వేగన్లు,ఓపెన్ వేగన్లు. బాక్స్ వేగన్ లో ముఫై టన్నులు, ఓపెన్ వేగన్ లో అరవై టన్నులు ఆ పై అనుకుంటా,లోడ్ చేయచ్చు,సరుకు. ఇటువంటి వేగన్లు ఒక అరవై ఉన్న గుడ్స్ రైల్ బండిని రేక్ అంటారు. దగ్గరగా ఇరవై వేల క్వింటాళ్ళ బియ్యం ఎగుమతికి సిద్ధం కావాలి, ఒకటి రెండు రోజుల్లో. లోడింగ్ ఆలస్యమైతే డెమరేజీలు కట్టుకోవాలి, అదన మాట సంగతి. అన్ని రైస్ మిల్లులకి హడవుడే! ఆ ఊళ్ళో నాటికున్న ఏభై ఫోన్లలో సగంపైగా రైసుమిల్లుల వారికి సంబంధించినవే! అందరికి లారీలు కావాలి సరుకు స్టేషనికి తోలడానికి. ఆ రోజుల్లో ఆ వూళ్ళో ఒకటే లారీ బ్రోకరాఫీస్ ఉండేది, మా ఆఫీస్ ఎదురుగానే. అక్కడ మిల్లర్ల తాలూకు లారీలు, మిల్లర్ల బంధువుల లారీలు ఉండేవి. ఊరిలో పెద్దవారంతా ఏదో సమయంలో అక్కడకొచ్చి వెళ్ళేవారే,రోజూ! దానికి తోడు అక్కడ చతుర్ముఖ పారాయణా జరిగేది. లారీలకోసం బ్రోకరాఫిసువాళ్ళు, రైస్ మిల్లర్లు ఎక్కడెక్కడికో కాల్స్ బుక్ చేసేవారు. అదీగాక లోకల్ గా కూడా, సరుకు తక్కువున్నవారు మరొకరి దగ్గర సరుకు కోసం ప్రయత్నాలు, ఇలా చాలా విషయాలకి ఫోన్ అవసరపడేది. అందుకారోజు తుఫానొచ్చినట్టే అయింది నా పని.

ఉదయం ఏడు మొదలుకుని అలా పని చేస్తున్నవాడిని పదిగంటల ప్రాంతంలో మా ఆఫీస్ కు నాలుగు కిలో మీటర్ల దూరాన ఉన్న ఒక మిల్లునుంచి ఓనర్ ఫోన్ ఎత్తి, మాట్లాడటం మొదలెట్టి, విషయం సాగదీసి దాన్ని చర్చకి పెట్టేసేరు. నాకా ఖాళీ లేదు, ఆయానా చెప్పినది వినటం లేదు, ఫోన్ పెట్టటం లేదు. ఆయనకి సమాధానాలిస్తూ మిగిలినపనీ చేస్తూ వచ్చాను. తగువు చిలికి చిలికి గాలివానే అయింది, ఆయనకీ విసుగొచ్చినట్టుంది,పట్టరాని కోపమూ వచ్చేసింది ”వస్తున్నా! నీ సంగతి చూస్తా!! నీ పేరేంటీ?” అన్నారు. ఇది సాధారణంగా ఆ రోజుల్లో టెలిఫోన్ ఆపరేటర్లని అడిగే అతి సామాన్య ప్రశ్న. మాకా పేరు చెప్పకూడదనే ఒక నిబంధన,ప్రభుత్వంవారి ఫర్మానా! నేనైతే ఆయనకి ”మా పేరు చెప్పకూడదని రూలు, అయినా నా పేరు చెబుతున్నాను. నా పేరు శర్మ, తెల్లగా సన్నగా పొడుగ్గా ఉంటాను, ఇప్పుడు ఒక్కడినే ఉన్నాను, ఎప్పుడూ ఒకళ్ళమే ఉంటాం, మా ఆఫీసు మీకు తెలిసే ఉంటుంది, మీ లారీ ఆగే బ్రోకర్ ఆఫీస్ ఎదురుగానే! రండి” అన్నా! సమయం పదకొండు దాటింది. ఆయన ఫోన్ పెట్టేసేడు.

మా ప్రాంతంలో నీ సంగతి చూస్తా అంటే ’చితక్కొడతా’ అని అర్ధం. రండి అనేసేనుగాని ఒక్కసారి ఒళ్ళు ఝల్లుమంది, విషయం తల్చుకుంటే! పోలీస్ కి చెబితే! సరే సంబరం,జరిగేదేమో తెలియదా అంది బుద్ధి. ఎదురుగా ఉన్న బ్రోకర్ ఆఫీస్ వాళ్ళకి చెబితే! అక్కడున్నవాళ్ళంతా ఈ కొడతానన్న ఆయనకి కావలసినవాళ్ళే! ఇక లారీ బ్రోకర్,డ్రైవర్లు,క్లీనర్లు అంతా వాళ్ళ కిందవాళ్ళే. ఉపయోగం లేదు. ఏం చెయ్యాలి, కానున్నది కాకమానదు,రోటిలో తలదూర్చి రోకటిపోటునకు వెరువ నేర్చునా? అన్నది గుర్తుకు తెచ్చుకుని ఊరుకున్నా. సమయం పావుతక్కువ పన్నెండు కావస్తూంది, ఇంతలో ఆఫీస్ ముందో లారీ ఆగిన చప్పుడు బిలబిలా జనం దిగుతున్న చప్పుడు వినపడింది. ఒకాయన ముందురాగా కర్రలు పుచ్చుకుని జనం లోపలికొచ్చేసేరు. వచ్చినాయన్ని పలకరించే సమయం లేదు,బిజీగా ఉన్నాను, కూచో మనడానికి మరో కుర్చీ లేదు, ఒక టేబుల్ ఉంటే దాని మీద కూచోమని సైగ చేశాను. స్విచ్ బోర్డ్ చుట్టూ గదినిండా ఖాళీ లేకుండా కర్రలుచ్చుకుని జట్టు కూలీలు నిలబడి ఉన్నారు, గుసగుసలాడుకుంటున్నారు. నిమిషాలు నడుస్తున్నాయి. అందరూ వింతగా నేను చేస్తున్న పని చూస్తున్నారు. పన్నెండయింది, జనాన్ని చీల్చుకుని నన్ను భోజనానికి పంపవలసిన నా కొలీగ్ వచ్చాడు.

అతనికి బోర్డ్ మీద జరుగుతున్నది చెప్పి, బోర్డ్ అప్పజెప్పి, మనుషుల్ని తప్పించుకుని కొట్టడానికి వచ్చినతని దగ్గరకెళ్ళి ఎదురుగా నిలబడి ”నేనేనండి శర్మ” అన్నా, చుట్టూ ఒక సారి చూశా, కళ్ళు మూసుకున్నా, పడబోయే దెబ్బకోసం ఎదురు చూస్తూ. ఆపదవేళల అలపైన వేళల ఓపినంత హరినామమే దిక్కు మరి లేదన్న అన్నమయ్య మాట గుర్తు చేసుకుంటూ. క్షణాలు గడుస్తున్నాయి, నిశ్శబ్దంగా ఉంది, మా కొలీగ్ మాటలు తప్పించి అంతమంది ఉన్నా మరో మాట లేదు. ఏమయింది తెలియదు రెండు చేతులు నన్ను బలంగా తన కౌగిట్లో బంధించాయి.కళ్ళు తెరిచాను కొట్టడానికి వచ్చినాయన కౌగిలిలో ఉన్నాను ”శర్మగారు రండి” అంటూ కూడా ఉన్నవాళ్ళతో టీ తాగిరండని చెబుతూ మా ఇద్దరికి టిఫిన్ పట్రండి అని కూడా ఉన్న గుమాస్తాకి చెబుతూ, నన్ను కౌగిట్లోనే నడిపించుకునో, ఎత్తుకునో చెప్పలేను, తీసుకుని ఎదురుగా ఉన్న బ్రోకర్ ఆఫీసుకి తీసుకెళితే అక్కడివాళ్ళంతా పెద్దగొడవవుతుందనుకున్నది, నన్నలా కౌగిలిలో తీసుకురావడం చూసి ఆశ్చర్యపోయారు, ఏమయిందో తెలియక తెల్లమోహాలేసేరు. ఆఫీస్ నుంచి బ్రోకర్ ఆఫీస్ కి వచ్చేదాకా ఆయనేమన్నారో నేనేం చెప్పేనోగాని ఒక్క అరగంటలో భోజనం చేసి మళ్ళీ ఉద్యోగానికెళ్ళలన్నది మాత్రం చెప్పిన గుర్తుంది. ఈలోగా టిఫిన్ తేవడం ఇద్దరం కూచుని కబుర్లు చెప్పుకుంటూ టిఫిన్ చెయ్యడం అయింది. అరగంటా అయింది, నన్ను మళ్ళీ తీసుకెళ్ళి ఆఫీస్ లో వదిలేసి వెళ్ళిపోయాడాయన జనంతో సహా లారీ మీద.

ఆ తరవాత అతనో ముఖ్య స్నేహితుడూ అయిపోయాడు. నిజానికి నేటికీ నాకర్ధం కానిది, ఉరుములు మెరుపులు,జోరుగాలి వీచిన సందర్భంలో జడివాన కురుస్తుంది, కాని ఈ సందర్భంలో పిల్లగాలి మలయమారుతంలా వీచి మనసుకు హాయి కలిగించింది. అసలు కొడదామని వచ్చినతను ఇలా ఎందుకు చేశాడో నాకీ రోజుకీ అర్ధం కాలేదు. ఇదో చిత్రమైన అనుభవం.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా!

సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా!

”సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా! ఆ పతకమునకు బట్టె పది వేల వరహాలు రామచంద్రా” అంటూ ఖర్చు లెక్కలు చెప్పేడు రామదాసు అనే గోపన్నగారు. పుచ్చుకున్నాయన మాటాడలేదు, ఏం నేనడిగేనా? నువ్విచ్చావు నేను పుచ్చుకున్నానన్నట్టు, అనుకున్నాడేమో! ఇక్కడేమో తానీషా భటులు విడతల మీద టైమ్ టేబుల్ ప్రకారం తన్నుతూంటే, వీపు చిట్లగొట్టి బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తుంటే, రామచంద్రప్రభువుని తిట్టేడు, అబ్బే ఉలుకు పలుకు లేకపోతే ”ననుబ్రోవమని చెప్పవే సీతమ్మతల్లీ” అని పైరవీ మొదలెట్టేడు, ఎంతవారలైన కాంతదాసులే అనికదా నానుడి, అప్పుడిక రామచంద్రుడు కదలక తప్పలేదు. లక్ష్మణునితో బయలుదేరి తానీషాని అర్ధరాత్రి లేపి లెక్కచూసి వరహాలు చెల్లించి రసీదు పుచ్చుకుని, ( మొన్న సుప్రీం కోర్టు అర్ధరాత్రి విచారణ జరిపించినట్టు) రామదాసు విడుదల పత్రం మీద తానీషా ముద్ర వేయించి తెచ్చి జైలు అధికారులకిచ్చి అంతర్ధానమైపోయారు. ఈయనది ఇదొక లీల, మానవుణ్ణంటూనే. విడుదల తరవాత రామదాసు ఏడ్చాడు అయ్యో! తానీషాకి కోరక దర్శనం ఇచ్చావు, నీ కోసం ఇన్ని చేసి, నీ దర్శనం కోరిన నాకు దర్శనం ఇవ్వలేదే అని. చిత్రమైన విషయం కదూ!

ఈ చింతాకు పతకమూ, కలికి తురాయి, ఇలా రాముని కుటుంబానికి రామదాసు చేయించిన వస్తువులన్నీ దగ్గరగా అరవై ఏళ్ళకితం స్వయంగా చూశా! గుళ్ళోనే ఒక విభాగంలో టిక్కట్టు పెట్టి ప్రదర్శించారు. ఆ తరవాత కాలంలో పరిస్థితులు మారాయి. గుళ్ళోనుంచి నగలు తీసేసి భద్రతకోసం 🙂 ధర్మకర్తల స్వాధీనం చేశారు, కొన్ని చోట్ల బేంక్ లాకర్లలో పెట్టేరు. అక్కడినుంచి ప్రారంభమయ్యాయి దేవుని తిప్పలు. స్వాతంత్ర్యానికి ముందు రోజూ ధరింపచేసే నగలు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరవాత ఉత్సవ సమయం లో మాత్రమే అలంకరించే అలవాటుకొచ్చింది. సంవత్సరానికోసారి వస్తువులు తెచ్చేవారు బయటికి, అలంకారం చేసేవారు. ఎన్ని తెచ్చేరో మళ్ళీ లోపల ఎన్ని పెట్టేరో పరమాత్మకీ తెలీదు. అసలు లోపలున్నవి అసలీయా నకిలీయా అదీ తెలీని వాడీయన. పరమాత్మది మరో లీల ఇది. ఇక నేటికాలానికీ నగలున్నాయా? అసలున్నాయా? అసలువే ఉన్నాయా? అని ఆయనే పాడుకునే రోజులొచ్చేసినట్టున్నాయి! పాపం రామచంద్రుడు.

మరొకాయన ప్రజలంతా ముద్దుగా సింహాద్రి అప్పన్న అంటారు, కాని ఈయన ఆపన్న శరణ్యుడు, ఇంత మాటనలేక,  ప్రజల నోట ఆపన్నుడన్న మాట అప్పన్నగా మారిందేమో నని నా సందేహం. అసలు పేరు శ్రీవరాహ లక్ష్మీ నృసింహుడు. ఈయన లీలలు చెప్పుకోవలసినవే!

పద్దెనిమిదో శతాబ్దంలో అనుకుంటా ఈ గుడిమీదకి ముసల్మాన్లు దండయాత్ర చేసేరు. ఆలయ అర్చకులు ప్రతిఘటించారు. వారి వల్ల కాని సమయం వచ్చేసింది, ఆ సమయంలో ప్రధానార్చకుడు స్వామిని స్తుతిస్తూ నృసింహ కరావలంబ స్తోత్రం పఠించి ”స్వామీ! ఉన్నాడు, ఉన్నాడు,ఉన్నాడని నమ్మి చెప్పిన ప్రహ్లాదుని మాట నిజం చేయడానికి, తమరు హిరణ్య కశిపుడు ఎక్కడ వేలు చూపుతాడో అక్కడనుంచి దర్శనమివ్వడాని సిద్ధంగా ఉన్న, తమరీ రోజు ఉన్నట్టు ఋజువు చేసుకోక తప్పని సమయం, తమ ఉనికిని తమరే ప్రకటించుకుని మీ ఇంటిని రక్షించుకోండి” అని వేడేడు. అంతే జుయ్ జుయ్ మనే శబ్దం వినపడింది, తురుష్క సైనికులు కాలికి బుద్ధి చెప్పాల్సివచ్చింది. ఎక్కడదాకా కొండ దిగిపోయేదాకా! ఏమయింది? తేనెటీగల గుంపు ఆ తురుష్కుల మీద పడి కుట్టిన చోట కుట్టకుండా కుట్టి కుట్టి కొండ మీదనుంచి పారద్రోలాయి. ఇది స్వామి లీల, చరిత్రలో చదువుకున్నది, ఎవరు చూడొచ్చారు? కట్టు కథ, నిజంజరిగిందా? మనకంతా అనుమానమే. మనదైనదేదీ మనకి నచ్చదు కదా! మరో సంఘటన

గజ్జెల ప్రసాద్ గుర్తున్నాడా? మన పేరే మనకి గుర్తుండని రోజులాయె! చిట్టి పేర్లు,పొట్టి పేర్లు తప్పించి. ఈ గజ్జెల ప్రసాదు మరో ఇద్దరితో కలసి సింహాచలం దేవస్థానం లో దొంగతనం చేశాడు. దోచుకున్న సొత్తుతో వస్తూ కొండ మీదనే కూడా పట్టుకెళ్ళిన నాటు బాంబు పేలి ఒకరు పోయారు, మరొకరి చెయ్యి తెగిపోతే హాస్పిటల్ లో చేర్చారు, అతనూ పోయాడు. ఈ ప్రసాద్ దొరికిపోయాడు, కొంత చోరీ సొత్తుతో. ఆ తరవాత ఇతనూ చనిపోయినట్టుంది,వివరాలు తెలియవు. అసలు గ్రంధ కర్తలు బయట పడలేదు.

ఇంతకీ దోచుకున్నదెంత?” ఎనిమిది కేజీల ఆరువందల గ్రాముల బంగారం”, ”పదకొండు కేజిల వెండి.” పోలీసులకి దొరికిందెంత? ”మూడు కేజిల ఏడువందల గ్రాముల బంగారం దగ్గరగా పది కేజిల వెండి”. మిగిలిందేమయింది అడగద్దు. చోరి నవంబరు పది పందొమ్మిది వందల డెబ్బై ఎనిమిది. దొరికిన సొత్తు మరల దేవునికి చేరిన రోజు ఫిబ్రవరి పదొమ్మివందల ఎనభై ఐదు. ఈ గజ్జెల ప్రసాదు, మరో ఇద్దరు దొంగలే కావచ్చుగాని దేవస్థానం లో దోచుకునేటంతవారు కాదని నా నమ్మకం. ఎవరో పెద్దల తలలో మెదిలిన పురుగుకి వీరు బలైపోయారంతే. చోరీ కాబడిందంతా పూర్తి బంగారమే కాదు. ఈ ఆభరణాలలో ఉన్న వజ్రాలు,పచ్చలు వగైరా విలువైన రాళ్ళు తో సహా! ఇందులో పచ్చల పతకం బాగా విలువైనది. ఇది పూర్తి రూపుతో కాక భిన్నమై దొరికింది.

సింహాద్రి అప్పన్న నేరానికి శిక్ష విధించేశాడు, అమలూ చేసేశాడు. వెనక ఉండి దొంగతనానికి ఉసిగొల్పిన వారికేం శిక్ష వేశాడో మాత్రం తెలియదు. ఇంతకీ ఈ నగలిప్పుడేక్కడున్నయని కదా! ప్రభుత్వ ట్రజరీలో! ఆ తరవాత ఉన్నాయో లేదో తెలియదు, ఉన్నాయా? అసలువే ఉన్నాయా? అని పాడుకోవడమే మిగిలింది శ్రీవారికి.

ఇది శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నృసింహుని లీల.

టపా పెద్దదైపోయింది, మరికొన్ని తరవాత

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శిఖండి-5

https://kastephale.wordpress.com/2018/07/26/

తరువాయి భాగం.

సలహా.

అంబ, తపస్సు చేసి భీష్ముని సాధిస్తానని తపస్సు చేసుకునేవారి దగ్గరకుపోతే వారీమె వివరాలడిగితే తన గోడు వెళ్ళబోసుకుంది.

అదంతా విన్న వారు ”అమ్మాయి! నీవా సుకుమారివి, తపస్సు అంటే కష్టమైనది, కుదురుతుందా? తపస్సు చేయలేవు. నీవు తిన్నగా నీ తండ్రి దగ్గరకు పోయి విషయం చెప్పుకోమని” సలహా ఇచ్చారు. విన్న అంబ ”ఎవరికి తెలియకుండా ఇక్కడ తపస్సు చేసుకోవాలనే నిర్ణయించుకున్నా” అని ప్రకటించింది. ఈలోగా అక్కడికి హోత్రవాహనుడు అనే రాజర్షి దయచేశారు. వారికి తాపసులు స్వాగత సత్కారాలు నడిపి కుశల ప్రశ్నలానంతరం, అంబను చూసిన హోత్రవాహనుడు ”ఈమె ఎవరు అలా దీనంగా ఉండటానికి కారణమేమని” అడిగితే, అంబ గురించిన విషయం తాపసులు హోత్ర వాహనుడికి చెప్పేరు.

విషయం విన్న హోత్రవాహనుడు అంబను తన మనుమరాలు ( కూతురు కూతురు) గా గుర్తించి ఆమెను చేరదీసి విషయం ఆమె నోటి వెంట మరోసారి విని,శోకించి, ”దీనికి తపస్సెందుకమ్మా! విషయం నేను చక్కబెడతాకదా!! పరశురామునికి చెప్పి సరిజేయిస్తా” అని ఊరడించారు. దానికి అంబ ”ఎక్కడ పరశురాముడు! ఆయన్ని కలవడం ఎక్కడ, ఆయన దయసేయడం ఎక్కడ? జరిగేనా?” అని శంకించింది. దానికి హోత్రవాహనుడు ”పరశురాముడుకి నేనంటే చాలా గౌరవం నువ్వు నా మనవరాలివని చెబితే నిన్ను రక్షిస్తాడు, ఆయన దగ్గరకు వెళ్ళమని” సలహా ఇచ్చారు. ఈ లోగా పరశురాముని మిత్రుడైన అకృతవ్రణుడు అనే తాపసి రావడంతో వారికి సపర్యలు చేశారు,తాపసులు.

వచ్చిన అకృతవ్రణుని చూసి ”పరశురాముడు ఎక్కడున్నారని” వాకబు చేశారు, హోత్రవాహనుడు. దానికాయన ”పరశురాముడు హోత్రవాహనుడు నా ప్రియ మిత్రుడని మునిలోకానికి చెబుతుంటారు, రేపే ఆయన ఇక్కడికే వస్తున్నారు” అని చెప్పేరు.

మరునాడు పరశురాముడు విచ్చేశారు, స్వాగత సత్కారాలనంతరం హోత్రవాహనుడు పరశురామునితో సరససల్లాపాలు నడిపి అంబను చూపించి,”ఇది నా దౌహిత్రి, దీని విషయం వినమని” కోరాడు. అంబ పరశురాముని పాదాభివందనం చేసింది. పరశురాముడు ”నీకు హోత్రవాహనుడెంతో నేనూ అంతే! నీకు రక్ష ఇస్తా”నని జరిందేమిటో చెప్పమన్నారు. అంబ విషయం చెప్పి నాకు జరిగిన పరాభవంతీర్చి నన్ను రక్షించమని కోరింది. దానికి పరశురాముడు, ”నీకు పరాభవం రెండు రకాలుగా జరిగింది, సాళ్వుణ్ణి శిక్షించమంటావా? భీష్ముడిని శిక్షించమంటావా? నీకేది ఇష్టమో చెప్పు” అన్నారు.

అంతట అంబ ”సాళ్వుడు ఇంక నన్ను పెళ్ళి చేసుకోడు, అంచేత ఆ విషయం చాలించుకున్నా! భీష్ముని మీదనే నా కు కోపం ఉంది, అతడిని వధించడానికే తపస్సు చేయాలనుకున్నాను, ఇక్కడికొచ్చాను,తమ శరణు జొచ్చాను” అని చెప్పింది.

నేను చెప్పినట్టు భీష్ముడు చేస్తాడు, చేయకపోతే, బాణాలతో అణిచేస్తా! నువ్వు తపస్సు చెయ్యక్కరలేదని భరోసా ఇచ్చారు.

పరశురాముడు అంబతో కలసి వెళ్ళి సరస్వతీ నదీ తీరంలో విడిది చేసి భీష్మునికి కబురంపేరు.

అంబకి తాపసులు చెప్పిన సలహా, పుట్టినింటికి వెళ్ళమన్నది నచ్చలేదు. ఎవరికి తెలియకుండా తపస్సు చేసుకోవాలనుకుంటున్నానని అంటే, పుట్టినింటికీ వార్త తెలియ కూడదనేగా! అంబ సాళ్వుని వద్దకు వెళ్ళేవరకూ భీష్మునిపై సద్భావమే ఉంది. సాళ్వుడు తిరస్కరించి, అవమానించి,పరాభవించినందుకు శోకం కలిగింది. ఈ శోకం కోపంగా మారింది. ఆ పై అది అశక్త దుర్జనత్వంగా పరిణమించింది. తన అసహాయతపై కోపమొచ్చింది. సహజంగా సాళ్వునిపైన కోపం కలగాలి కాని అంబ ఈ కోపాన్ని భీష్ముని వైపు తిప్పింది, ఈ ముప్పుకి కారణం భీష్ముడేనని. సాళ్వుడు పరాభవించినా అతనిపై కోపం కలగలేదంటే……కాని భీష్ముడు తీసుకు రావడానికి కారణమైన తన స్వయంవరంరాలంకారం గురించి మాత్రం విస్మరించింది. ఆ తరవాత పరశురామునికి, సాళ్వుడు తిరస్కరించిన మాట చెప్పింది తప్పించి, తాను భీష్ముని తప్పేం లేదని సాళ్వునితో వాదించినది చెప్పలేదు. భీష్ముని పై అకారణ క్రోధం పెంచుకుని అతని మరణాన్ని కోరింది. పరశురాముడు ధర్మ సూక్ష్మం గ్రహించి కూడా ఆడపిల్ల మాట వైపు మొగ్గు చూపి, ఎవరిని శిక్షించమన్నావని అడిగారు తప్పించి సాళ్వునితో వివాహం పొత్తు పరచడానికి ప్రయత్నించలేదు, హోత్ర వాహనుడూ ప్రయత్నించలేదు, ప్రేమికుల్ని కలిపే ప్రయత్నం చెయ్యలేదు. అంబ భీష్ముని శిక్షించమని, సాళ్వునితో తన వివాహ ప్రస్తావన చాలించుకున్నాననడంతో సాళ్వుడు చేసిన ద్రోహం,మోసం, అవమానం,పరాభవం అన్నీ మరుగున పడిపోయాయి.

అంబతో సహా, ఏ ఒక్కరూ సాళ్వుడు చేసిన ద్రోహాన్ని మాట వరసకు ప్రస్తావించలేదు. సాళ్వుడు చేసిన పరాభవం,మోసం, అలా మరుగున పడిపోయాయి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శిఖండి-4

తరువాయి భాగం

ఆలోచన

సాళ్వుని చేత తిరస్కరింపబడిన తరవాత అంబ ఆలోచన చేసిందిలా! ”సాళ్వునిచే తిరస్కరింపబడ్డ తరవాత, ఇక నాకు వివాహయోగ్యతే లేకపోయింది, మళ్ళీ భీష్ముని దగ్గరకేమనిపోను? ఈ పుట్టి ములకంతా భీష్ముని వలన కలిగినదే! భీష్ముని జయించగలవారు లేరు అందుచే తపస్సుచేసి తపశ్శక్తితో భీష్ముని సాధిస్తా”నని నిర్ణయించుకుని, కొంతమంది తపస్సు చేసుకుంటున్నవారి దగ్గరకు చేరింది.

నామాట:- ఈ పెద్ద కథలో ఇక్కడికో అంకం పూర్తయింది. అందుకనే ఈ పరిశీలన.

కాశీ రాజు స్వయంవరం ప్రకటించినపుడు ముగ్గురు కూతుళ్ళకీ స్వయంవరాలంకారం చేయించాడు. ఈ మాట అంబ చెప్పినదే! అంబ సాళ్వుని ప్రేమిస్తున్నదన్న మాట కాశీరాజుకి తెలిసి ఉంటే స్వయంవరాలంకారం అంబకు చేయించడు కదా! స్వయంవరాలంకారం చేయించినా ఆమె సాళ్వుని ప్రేమించిందని ప్రకటించి ఉండేవాడు కదా! ప్రేమించుకోడం నేరమే కాదు కదా! అంబ సాళ్వుల ప్రేమ కథ కాశీ రాజుకి తెలిసి ఉండకపోవచ్చు, తెలిసినా ఇష్టపడి ఉండకపోవచ్చు. ఇష్టపడి ఉండకపోవచ్చనడానికే ఎక్కువ సావకాశం కనపడుతోంది, ఆ తరవాత అంబ ప్రవర్తనతో. కష్టం వచ్చినపుడు పుట్టింటి వైపు సాయం కోసం చూడటం సహజం, కాని అంబ ఆ పని చేయ లేదంటే, ఈ ప్రేమ వ్యవహారం కాశీ రాజుకి ఇష్టం లేనిదనే అన్పిస్తుంది.

అంబ తాను సాళ్వుని ప్రేమిస్తున్నానని భీష్మునికి చెప్పినపుడు భీష్ముని సాయం తీసుకోలేదు, తన పుట్టింటి సాయమూ తీసుకోలేదు, ఒంటిగా సాళ్వుఇని దగ్గరకుపోయింది, తిరస్కరింపబడింది. ”వనిత తనంతతా వలచి వచ్చిన చుల్కనగాదె ఏరికిన్” అన్న మాట నిజమేననిపించింది. నేటికీ ఇదేకదా నిజం. స్త్రీ కి స్వాతంత్ర్యం ఉంది, కాని ఎప్పుడు స్వతంత్రంగా నిర్ణయం తీసుకోవాలి,ఎప్పుడు ఇతరుల సాయం ఆలోచనా తీసుకోవాలన్నది సరిగా నిర్ణయైంచుకోలేకనే అంబ వెతలపాలయింది.

కొసమాట: చిత్రమైన సంగతి, ప్రేమించినవాడు దారుణంగా అవమానించి,తిరస్కరించి తరిమేసినా అతనిపై కోపం రాలేదు అంబకు! తాను సాళ్వుని ప్రేమించిన సంగతి తెలియక తీసుకొచ్చినా, చెప్పిన వెంటనే సాళ్వుని వద్దకు పంపిన భీష్ముని సాధించాలనుకుంది కదా!