శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-పొత్తంబొచ్చిందా?

పొత్తంబొచ్చిందా?

మదిలో ఊహని అక్షరబద్ధం చెయ్యడం తేలికైన సంగతేంకాదు 🙂 బిడ్డని ప్రసవించే తల్లి పడేయాతన లాటిదే అది. అనుభవిస్తేకాని తెలియదు. అక్షరబద్ధం చెయ్యడం పద్యమే కావచ్చు,గద్యమే కావచ్చు. కొంతమంది ఇలా విషయం అక్షరబద్ధం చెయ్యక ఉండలేరు, అదో కండూతి,దానినే వ్యసనమనీ అన్నారు (ట). అలా అక్షర బద్ధం చేసినదాన్ని పదిమందికి చేరేందుకు అచ్చు వేయించడం మరో వ్యసనం, తప్పనిదిన్నీ, అదీగాక కవియే దీనికి పూనుకోవలసిరావడమున్నూ ఇబ్బంది కలిగించేది, ఎప్పటినుంచో ఇదే చరిత్ర నడుస్తున్నదిన్నూ…..

నేటి కాలంలో ఈ కండూతిని తీర్చుకునే మార్గమే బ్లాగులు. నా బ్లాగులో రాసిన చాలా టపాలని పుస్తకంగా అచ్చు వేయించమని చాలామంది కోరేరు. కాని నేనే ముందడుగు వెయ్యలేదు. చాలామంది వేయిస్తామన్నవారూ కనపడ్డారుగాని, వారూ సాహసించలేదు. ఒకరిద్దరు మిత్రులు ఇలాగే పుస్తకాలు వేయించి,చేతులు కాల్చుకున్నట్టు తెలిసింది. చేతులు కాల్చుకునే ఆర్ధిక స్తోమత లేకపోవడం అసలు కారణం. ఏమైతేనేమి మంచే జరిగిందనుకున్నా!

మొన్న శ్రావణ శుక్రవారం,వరలక్ష్మీ వ్రతం ముందురోజు, ఇల్లాలి పేరిట ఒక టపా వచ్చింది,చూస్తిని కదా! రెండు పుస్తకాలు. జడకందములు-మాకందములు. మాకందములు అనే మాట మీద శ్లేష చేసినట్టుందే అని అనుకున్నా. ( జడ కందాలు, జడకే అందాలు, జడమీద రాసిన కంద పద్యాలు. మా కందాలు,మా కందపద్యాలు, మాకందాలు, మామిళ్ళు) చూస్తే జడమీద నూటపదారు మంది కవులు రాసిన కంద పద్యాల సంకలనం. పుస్తకం పుచ్చుకున్నచోటే నిలబడి చదవకుండా ఉండలేకపోయా! కందం కట్టలేనుకాని అస్వాదించగలను. ఏంటని ఇల్లాలు కళ్ళతోనే అడిగింది, లోపలికొచ్చాకా. కవితని ఆస్వాదించగల ఆరోగ్య పరిస్థితి లేకున్నా, కొన్ని పద్యాలు వినిపించా! కొద్ది సేపు నవ్వుకుంది, బాధలో కూడా. నిజానికి కవికి కావలసిందిదే! తన కవిత్వంతో తాను రసానుభూతి పొంది ఆనందించడం, ఇతరులూ ఆ రసానుభూతి పొందేలా చేయడం. అది తెలిసి ప్రోత్సహిస్తే….అంబరమంటేదే ఆనందం…ఇద్దరికీ, కవికి పాఠకుడికీ..

ప్రకృతిలో కొచ్చి ఎవరు పంపించారని చూస్తే గ్రంధ సంపాదకులు శ్రీ కంది శంకరయ్యగారని, పరిష్కర్త శ్రీ గుండు మధుసూదన్ గారని చూసి ఆనందం కలిగింది, మా అడ్రస్ ఎలా సంపాదించి ఉంటారనుకున్నా, నన్ను చూడ్డానికి చాలామంది బ్లాగర్లు వచ్చారు, చాలా మంది దగ్గర నా అడ్రస్, ఫోన్ నంబర్లున్నాయి. వీరెవరూ ఇచ్చి ఉండినదికాదు, ఎందుకంటే నా ఇల్లాలి పేరు పూర్తిగా ఎవరికి తెలియదు కనక. మరెలా? ఊహించలేనంత విశేషమేం కాదు, మన భారత దేశం లో ఏదైనా సాధ్యమే!తమతో ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు జరిపినవారి అడ్రస్ లు ( మైలింగ్ లిస్ట్స్) అమ్ముకునే సంస్థలు చాలానే ఉన్నాయి మరి. ఏమైనాగాని జిలేబిగారి పనుపున శ్రీ కందివారు పంపిన పుస్తకాలు చేరాయి, అదే ”పొత్తంబొచ్చిందా” కత.నన్ను గుర్తు పెట్టుకుని పుస్తకం పంపే ఏర్పాటు చేసిన జిలేబిగారికి ధన్యవాదాలు. కవి మిత్రులందరికి అభినందనలు. 

పుస్తకాలంటే పుచ్చుకున్నానుగాని సందేహం మిగిలిపోయింది, ఎందుకంటే రచయిత తనచ్చేయించిన పుస్తకం పంపిస్తే పారితోషికం పంపడం మన నాగరికత, ఇప్పుడు ఈ పారితోషికం ఎక్కడికి పంపాలి. జిలేబిగారికి శంకరయ్యగారిచ్చిన ప్రశంసా పత్రమూ వీటితో ఉంది…. మరి జిలేబి అడ్రస్ ఎక్కడా? జిలేబి అడ్రస్ దొరకబట్టుకునే పనిలో ఉంటా! ఈ సందర్భంగా నా అభిమాన రచయిత తమ పుస్తకం ప్రచురణకుగాను అనుభవించిన ఒక సంఘటన, వారి ”అనుభవాలూ-జ్ఞాపకలూనూ” నుంచి, నా మాటల్లో.. నా మాటల్లో ఎందుకన్నానంటే విషయం మావూళ్ళో జరిగినదీ, దానికి స్థానిక భౌగోళిక స్థితి తెలియడం కొంత అవసరమేమోనన్న అనుమానంతోనే.

మా ఊరు అనపర్తి. దానికి దక్షణంగా మూడు కిలో మీటర్ల దూరంలో చేలకి అడ్డపడితే తుల్యభాగ, దానిని దాటితే పొలమూరు, శ్రీ శ్రీపాదసుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారి ఊరు. మా ఊరు నాలుగు భాగాలుగా ఉంటుంది. పాతఊరు కి ఇరుపక్కలా దక్షిణంగా నల్లకాలవ, ఉత్తరంగా ఎర్ర కాలవ ఉంటాయి, తూర్పుగా ప్రవహిస్తూ. వీటికీ పేళ్ళు రావడానికి కారణం,మా ఊరు మెట్ట,మాగాణీల సరిహద్దు రేఖమీద ఉంటుంది. ఎర్రకాలవ మెట్టకి మాగాణి సరిహద్దులో ఎర్ర నేలని ఉంది కనక, ఎర్రకాలవన్నారు. నల్లకాలవ పూర్తిగా మాగాణిలోనే ఉంటుంది అందుకు నల్లకాలవన్నారు. ఆ రోజుల్నాటికి ఎర్ర కాలవ మీద వంతెన ఉంది, అది దాటితే నేటి వ్యాపార స్థలం, ఒక కిలోమీటర్ దూరంలో ఇనపదారి. దానికి కూత వేటు దూరంలో దక్షిణంగా పెదరెడ్డిగారనే శ్రీ ద్వారంపూడి రామారెడ్డిగారి భవంతి. ( పెద్దరెడ్డిగారి భవంతి నేనెరిగిన కాలంలో ఉంది, అందులో గ్రంధాలయంఉండేది) రెడ్డిగారు పేరుకే పెద్ద రెడ్డిగారు కాదు, చేతికి ఎముకలేని మనిషి,వదాన్యుడు. అంతటివాడే ఆయన తమ్ముడు వేంకట రెడ్డిగారున్నూ! లక్ష్మణుడే! ఇనపదారి దాటితే నేటి ఆధునిక నివాసాలు,కాలేజి వగైరాలున్న మా ప్రదేశం. నల్లకాలవ మీద నాటికి వంతెన లేదు. నల్లకాలవ దాటితే నేడున్నది మహలక్ష్మీపేట, నాటికి లేనిదే! కతలోకొద్దాం.

శ్రీపాదవారు ఒక పుస్తకం రాశారు, అప్పటికే కొన్ని పుస్తకాలు ప్రచురించారు కూడా, వడ్లగింజలు వగైరాలు. ఈ పుస్తకం పేరు ”వీరపూజ”. దీనిని ప్రచురించడం కోసం పిఠాపురం రాజావారిని ఆశ్రయించడమూ, అక్కడ పనికాకపోవడమూ జరిగిపోయాయి. అనపర్తిలో వదాన్యులైన పెదరెడ్డిగారికి పుస్తకం చదివి వినిపించి, వారి ఆర్ధిక సాయం కోరేరు, ప్రచురణ నిమిత్తం. రెడ్డిగారున్నూ ఒక వంద రూపాయలిస్తాను, ”మళ్ళీ వారం” అని వాగ్దానమ్మున్నూ చేసారు. మళ్ళీ వారం కలిసారు శాస్త్రిగారు,రెడ్డిగారిని ”మళ్ళీవారం” అన్నారు. కాలం గడుస్తోంది, వారం వాయిదాలు పడుతూనే ఉన్నాయి. వాయిదా వేసినా రెడ్డిగారిలో ప్రసన్నత తగ్గలేదు, ఎందుకు వాయిదా పడుతోందో తెలియదు. ఇక ఇది చూస్తున్నవారు నానా రకాలుగా మాటాడేరు. ఒక రోజు శాస్త్రిగారికీ ఈ అనుమానమొచ్చింది. శ్రీపాదవారి మనసు చదివినట్టే, వెనకనుంచి పెదరెడ్డిగారి తమ్ముడు పిలిచి రహస్యం విప్పేశాడు. పెదరెడ్డిగారి సన్నిధిలో ఉండే ఫలానా వ్యక్తి లేకుండా వస్తే, మీ పనవుతుందీ అని సారాంశం. అలాగే వారం వారం వస్తూనే ఉన్నారు, ఏ సమయంలో రెడ్డిగారిని కలిసినా ఆ సన్నిధానవర్తి లేకుండాపోలేదేనాడూ. ఇంతకీ ఆ సన్నిధానవర్తికి శాస్త్రిగారికి వైరమా? అదీ లేదు. ఇలా జరుగుతుండగానే వీరపూజ శ్రీ కాశీనాథునివారు ప్రచురింపజేయడమూ, ప్రచురించిన పుస్తకాన్ని శ్రీపాదవారు పెద్ద రెడ్డిగారికి ఇవ్వడమున్నూ జరిగిపోయింది. వారం వాయిదాలు పడుతూనే ఉన్నాయి. ప్రతి సమస్యకి పరిష్కారం ఉంటుంది,కాలం రావాలంతే!

ఒకరోజు భోజనంచేసి రెడ్డిగారిదగ్గరికి బయలుదేరారు శ్రీపాదవారు. నల్లకాలవ దక్షణ గట్టుకొచ్చేటప్పటికి సన్నిధానవర్తి కొంతమందితో మాటాడుతూ కనిపించారు. బల్లకట్టూ ఆగట్టునే ఉంది. శ్రీపాదవారు బల్లకట్టెక్కి నడిపే అతన్ని తోసెయ్యమన్నారు.,హడావుడి పడుతూ. అది చూసిన ఒకరు టైమెంతా? అన్నారు. శ్రీపాదవారు చెప్పడం నడిస్తే కుదరదు అన్నారు. ఆ సమయంలో రాజమంద్రికి రైలుందొకటి, నాటికింకా బస్సులు లేవు. పరుగులాటి నడకతో వెనకనే సన్నిధానవర్తి వస్తున్నాడేమోననే సందేహంతో, పెద్దరెడ్డిగారింటికి చేరారు. శ్రీపాదవారిని చూచిన పెద్దరెడ్డిగారు తమ్ముడితో ఎవరిపేరో చెప్పి వంద తెమ్మనడం, తమ్ముడు తేవడం, సొమ్ము శ్రీపాదవారి చేతుల్లో పెట్టి రెడ్డిగారు ఆనందించారు.  వంద రూపాయలు శ్రీపాదవారి చేతిలోపెట్టి రెడ్డిగారనందించారు,శ్రీపాదవారూ ఆనందించారు.

కల్పవృక్షం చుట్టూనే ముళ్ళకంచెలుంటాయి, గంధపుచెట్లనాశ్రయించుకుని విషనాగులున్నట్టు. ఇదే లోకవృత్తి, ఏదీ ఆగదు. ఇప్పుడు చదవండి శ్రీపాదవారి మాటల్లో………

 

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే.

విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే.

స్వగృహే పూజ్యతే మూర్ఖస్స్వ గ్రామే పూజ్యతే ప్రభుః
స్వదేశే పూజ్యతే రాజా, విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే

స్వంత ఇంటిలో మూర్ఖుడు గౌరవింపబడతాడు. అధికారి స్వగ్రామంలో గౌరవింపబడతాడు, రాజు తన దేశంలో గౌరవింపబడతాడు, కాని విద్వాంసుడు అంతటా గౌరవింపబడతాడు.

మూర్ఖుడు తనింటిలో మాత్రమే గౌరవింపబడతాడు, ఇంటిలో వాళ్ళకి తప్పదు కనక గౌరవిస్తారు. అసలు మూర్ఖులెవరు?

”తెలిసియు తెలియని నరుదెల్ప బ్రహ్మదేవుని వశమే” అన్నారు భర్తృహరి మాటకి లక్ష్మణ కవి తెనిగింపుగా! వారెవరో తెలిసిందిగా  🙂  తెలిసి తెలియనివారితో వివాదం కంటే ఊరుకోడం ఉత్తమం కదా! అశుద్ధం మీద రాయేస్తే మొహాన చిందుతుందని నానుడి కదా! వారితో వివాద పడక ఊరుకుంటే అదే గౌరవం అనుకుంటారు వారు,శుభం, నా పాండిత్యానికి భయపడి జారుకున్నారు చూడూ అనుకుంటారు 🙂 . ఊరుకున్నంత ఉత్తమం బోడి గుండంత సుఖం లేదన్నదీ నానుడే, ఇటువంటివారు ఇల్లు దాటితే అందరూ పక్కకి తప్పుకుంటుంటే అదే గొప్పనుకుంటారు వారు, నిజానికి ఎవరూ గౌరవించటం లేదని గుర్తించలేరు వీరు.

కొంతమందితో మాటాడటం తప్పు
కొంతమందితో మాటాడకపోవడం తప్పు
ఎవరితో ఎంతవరకు మాటాడాలో తెలుసుకో లేకపోవడం పెద్ద తప్పు.

అధికారిని వారి అధికార పరిధిలో గౌరవిస్తారు, తప్పదు కనక, అధికారి గనుక, వారితో అవసరపడచ్చుననే ఉద్దేశంతో. వీరెదురు పడితే వంక దణ్ణాలెడ్తారు, దాటిపోయిన తరవాత ”ఛీ! దుర్మార్గులు” అని ఉమ్ముతారు. వీరు పరిధిదాటి బయటకు వెళితే గౌరవించేవారే కనపడరు. పలకరించేవారే ఉండరు. అధికారాంతమునందైతే ఇక చెప్పేదే లేదు. ”అధికారాంతమునందు చూడవలె కదా ఆ అయ్య సౌభాగ్యముల్” అన్నారుగా! ఎదురు పడితే చూసి కూడా చూడనట్టే ముందుకు సాగిపోతారు, అప్పటివరకు పిలిచి మరీ నమస్కారాలు చేసినవారు.

రాజును స్వదేశంలోనే గౌరవిస్తారు. విదేశంలో ఎవరికి లెక్క. స్వదేశం వారు కూడా ఇచ్చే గౌరవం భక్తితో ఇచ్చేది కాదు,భయంతో ఇచ్చే గౌరవమే!

ఇక విద్వాన్ అంటే చదువుకున్నవాడు, చదువుకున్నంతలో సరిపోయిందిటండీ! పది మందికి మంచి జరగాలనే ఆలోచన ఉన్నవాడవాలి, ఆచరించేవాడవాలి. ఉన్నంతలో పంచుకునేవాడవాలి,కష్టంలో ఆదుకుని మంచి సలహా చెప్పేవాడవాలి. సాధారణంగా వీరంతా నిర్ధనులే! వీరికి లోకం గౌరవం ఇవ్వలేదు, కాదు ఇవ్వదు. విద్వాంసునికి భయంతో గౌరవం ఇవ్వరు, చిత్రంగా ఉంది కదూ! విద్వాంసుడంటే అందరికి గౌరవమే, కాని దానిని వ్యక్త పరచరు, ఎందుకనీ? బలవంతంగా గౌరవం పొందేవారితో సమానంగానో, ఎక్కువగానో విద్వాంసునికి ప్రజలు గౌరవం ఇచ్చేస్తే, తమ గౌరవం తగ్గిపోతుందని, పైవారిద్దరూ ప్రజల్ని భయపెడతారు, అందుకు విద్వాంసుడంటే గౌరవం ఉన్నా ప్రజలు వ్యక్తపరచరు. అదే మరో చోటైతే……..మన దగ్గరనుంచి ఇటువంటివారు,ఇలా రకరకాల కారణాలతో వీరిని వేధిస్తే వీరంతా రెక్కలు కట్టుకుని విదేశాలకు ఎగిరిపోయారు. అక్కడివారు తెలివి తక్కువ వారా! వీరో రూపాయి తక్కువకి పని చేస్తారు, నమ్మకంగా చేస్తారు, నమ్మించి మోసం చెయ్యరని పనిలో పెట్టుకున్నారు. ఆ తరవాత కాలంలో మీరిక్కడే ఉండిపొండనీ అంటున్నారు. మరి మనమేం చేస్తున్నాం? ఇటువంటివారి దగ్గరికిపోయి, ”నువ్వు చిన్నప్పుడు తిరిగిన ఊరు, పల్లె, అప్పటినుంచి ఇప్పటికీ అలాగే ఉంది, మేం బాగుచేసుకో లేదు,మావల్లకాదు, దీన్ని నీ చెయ్యేసి పైకి తీసుకురా అని బతిమాలుతున్నాం కదూ”…వాళ్ళెవరు? ఒకప్పుడు మనం కాదని, మనచే తరిమి వేయబడ్డవారు, మనం పి.కూలు, పై.కూలు వారి గురించి కూయలేదూ! వారే వీరు కాదూ… వీరెక్కడేనా బతక గలరు, విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే..

ఇక్కడే చిన్నదైన ఒక జరిగిన కథ చెప్పుకుందాం! ఒక వార్త ను చదివానెప్పుడో, గుర్తుండిపోయింది, చెప్పడంలో పొరపాట్లూ ఉండచ్చు.

కేరళ నుంచి ఒక మిత్ర బృందం అస్సాం అందాలు చూడాలని బయలుదేరి వెళ్ళారు. చాలాచోట్ల తిరిగారు. ఒక కొత్త ప్రదేశం చూడాలని అక్కడివారి సాయంతో జీప్ లో బయలుదేరి వెళ్ళారు, చూడవలసినవి చూసి వస్తున్నారు ఘాట్ రోడ్ లో. హటాత్తుగా ఏనుగుల గుంపు కనిపించింది, ఏం చేయడానికి తోచక జీప్ ఆపుకుని కూచున్నారు. కొందరు జీపు దిగారు. ఒక పక్క లోయ, మరో పక్క ఎత్తైన కొండ. లోయ పక్క దట్టమైన చెట్లు. ఒక ఏనుగు జీపుని లోయలోకి తోసేసింది. ఎవరికి తోచింది వారు చేశారు, జీప్ నుంచి దూకినవారు, పరుగెట్టి వెనక్కిపారిపోయినవారు, ఇలా చెట్టుకొకరు పుట్టకొకరు ఐపోయారు. ఒకతను జీప్ లో ఉండిపోయాడు, జీప్ ని తోయడంలో బయటపడి లోయలో పడిపోయాడు, చివరికి జారి లోయ కిందికి చేరిపోయాడు.స్పృహ తప్పిపోయాడు జీపు చెట్లలో చిక్కుకుపోయింది. .

 రాత్రి పడింది, పైవాళ్ళు ఏనుగులు వెళ్ళిన తరవాత ఒక్కొకరూ చేరేరొకచోటికి, అందరూ చేరారు కాని ఈ లోయలో పడినవాడు కనపడలేదు, వెతికినా! లోయలో పడిపోయి ఉంటాడనుకున్నారు, కేకలేశారు, కిందవాడికా కేక అందలేదు,స్పృహ తప్పిపోయాడు. ఉదయం చూద్దామని ముందుకెళ్ళిపోయింది మిత్ర బృందం చాలా సేపు వెతికి వేసారి.  మర్నాడు ప్రమాదం జరిగిన చోట వెతికారు,ప్రయోజనం లేకపోయింది, జీప్ ను పైకి లాక్కుని వెళిపోయారు.. పోలీస్ కి ఫిర్యాదిచ్చి వెనక్కి పోయారు, ఆచూకీ దొరకలేదని.

లోయలో పడినవాడికి కొంతకాలానికి తెలివొచ్చింది. కేకలేశాడు, పైకి ఎక్కడానికి ప్రయత్నమూ చేశాడు, విఫలమయ్యాడు. ఆ దారి ఉపయోగించేవారు తక్కువ కావడంతో ప్రయోజనం లేకపోయింది. ఏంచెయ్యాలి? కడుపులో కాలుతోంది, మరికొంత దూరం కాలు సారిస్తే కొన్ని పళ్ళు దొరికాయి,తిన్నాడు, సెలయేరు కనపడితే నీరుతాగాడు. ఆకలి దప్పికలు తీరాయి, తరవాతకీ భయం లేకపోవడంతో పైకి చేరుకునే మార్గం గురించి ఆలోచన మొదలు పెట్టేడు. ఏం చేయాలో తోచలేదు. అలా తిరుగుతుండగా వెదురుపొద కనపడింది. వెదురు కర్రని సాధ్యం చేసి, ఉన్న రాళ్ళ తో ఒక వేణువును తయారు చేశాడు. ఒకప్పుడు సరదాగా నేర్చుకున్న వేణువును పలికించడం ప్రారంభించాడు. అదే ఒక తపస్సు అయి వేణువును పలికించడమే పరమావధిగా చేసుకున్నాడు.

ఇలా జరుగుతుండగా ఒక రోజు ఒక సైనికాధికారి ఆ రోడ్ న పోతూ వేణుగానాన్ని విన్నాడు, జీప్ ఆపించి పరిశీలించమన్నాడు. ఎవరూ కనపడలేదు, కేకలకి ప్రతి స్పందించలేదు.  అధికారి లాభం లేదనుకుని మరలిపోయాడు. మరునాడు మళ్ళీ వేణుగానం విన్నాడు, ఆచోటిలోనే. ఇదేంటో తెలుసుకోవాలనే కుతూహలం బయలుదేరి, కొంతమంది సైనికులతో, తాళ్ళు తదితర సామగ్రితో వచ్చి లోయలోకి దిగి వేణుగానం వైపుసాగారు. అక్కడ ఇతను కనపడ్డాడు. లోయలో ఉన్నావాని భాష సైనికులకురాదు, సైనికుల భాష లోయలోనివానికి తెలియదు. మొత్తానికి అతన్ని తీసుకుని పైకొచ్చారు. అధికారిదీ అదే వ్యధ, లోయలో పడినవానికి మరో భాష రాదు. విదేశీయుడా? గూఢచారా? అనేక అనుమానాల మధ్య అతన్ని సైనిక కేంద్రానికి తీసుకొస్తే అతను మాటాడుతున్న భాష మలయాలం అని తెలిసి, సైనికులలో మలయాలం తెలిసినవారితో మాటాడించి అతని చరిత్ర తెలుసుకున్నారు.

లోయలో పడినవాని మురళీ వాయిద్యానికి అధికారి ముగ్ధుడయాడు. ఒక సభ చేసి ఇతనిచే వేణుగానం చేయించి విన్నారు. అందరూ ఆనంద పరవశులయ్యారు. ఎవరిమటుకువారు అతనికి కొంత సొమ్మిచ్చారు, అప్పటికప్పుడు, అక్కడికక్కడ. అధికారి ఇతని క్షేమసమాచారం అతని ఇంటికి చేరేశారు, తొందరలో తిరిగొస్తున్నట్టూ టెలిగ్రాం లిచ్చారు. ఇతని చేత మరికొన్ని కచేరీలు చేయించి ఇతోధికంగా సత్కరించి, రైలెక్కించి, తడికళ్ళతో వీడ్కోలు పలికారు. కథ శుభాంతం అయింది.

ఇదెలా సాధ్యం? ఆ వ్యక్తి సరదాగా నేర్చుకున్న వేణువు అతన్ని రక్షించింది, పూజార్హుణ్ణి చేసింది.

విద్యానామ నరస్య రూపమధికం ప్రఛ్ఛన్నగుప్తం ధనం
విద్యాభోగకరీ యశస్సుఖకరీ విద్యా గురూణాం గురుః
విద్యాబన్ధుజనో విదేశగమనే విద్యా పరాదేవతా
విద్యా రాజసుపూజ్యతే నహిధనం విద్యావిహీన పశుః…….భర్తృహరి.

విద్య నిఘూఢగుప్త మగు విత్తము రూపము పూరుషాళికిన్
విద్య యశస్సు భోగకరి విద్య గురుండు విదేశబంధుడున్
విద్య విశిష్టదైవతము విద్యకు సాటి ధనంబు లేదిలన్
విద్య నృపాలపూజితము విద్య నెఱుంగనివాడు మర్త్యుడే?……..లక్ష్మణకవి.

విద్య గూఢంగా దాచబడిన ధనం, విద్య రూపం,విద్య కీర్తి తెస్తుంది, భోగాలనూ అనుభవింపచేస్తుంది, విద్య గురువు, మార్గదర్శనం చేస్తుంది,విదేశంలో కూడా ఏమీ లేకపోయినా బతకడానికి బంధువులా ఆదుకుంటుంది, అసలు విద్య ఒక విశిష్టమైన దైవం, విద్యలాటి ధనం లేదు, మామూలు ధనమైతే దొంగలెత్తుకుపోవచ్చు, విద్యా ధనం ఎత్తుకుపోలేరు. విద్యలాటి ధనం భూమీ మీద మరొకటి లేదు.విద్యను పరిపాలకులు గుర్తిస్తారు, విద్య తెలియనివాడు మనిషా? అన్నారు లక్ష్మణ కవి, కొద్దిగా మొహమాట పడ్డారు, కాని భర్తృహరి మాత్రం ‘విద్యావిహీన పశుః’, అంటే విద్యలేనివాడు పశువు అని నిర్ద్వందంగా చెప్పేరు.

విద్యా దదాతి వినయం వినయాద్యాతి పాత్రతాం
పాత్రత్వా ద్ధన మాప్నోతి ధనా ద్ధర్మం తత స్సుఖం

విద్య యొసగును వినయంబు వినయమునను
బడయు పాత్రత పాత్రత వలన ధనము
ధనము వలనను ధర్మంబు దాని వలన
నైహికాముష్మిక సుఖంబు లందు నరుడు

కవిగారేమంటారూ! విద్య నేర్చుకుంటే వినయాన్నిస్తుంది, విద్య, వినయం తో పాత్రత అర్హత (ఎలిజిబిలిటీ,కేపబిలిటీ)వస్తుంది, దానివల్ల ధనం వస్తుంది దానివలన ధర్మం చేయాలి దానితో మానవుడు ఇహ పర సుఖాలు పొంది తరించాలి.

విద్యతో వివేకంకావాలి.

విద్వాన్ సర్వత్ర పూజ్యతే!

శ్రద్ధాంజలి.

శ్రద్ధాంజలి.

భారత మాజీ ప్రధాని శ్రీ అతల్ బిహారీ వాజపాయీ గారు అనారోగ్యం తో ఉన్నారన్న సంగతి తెలుసుగాని కాలగ్రాసీభూతులవుతారనుకోలేదు. వారికలేరన్న వార్త అశనిపాతంలా తాకింది. వారి ఆత్మ పరమాత్మలో లీనం కావాలని కోరుతూ అంజలి ఘటిస్తున్నా!

@ @ @ @ @ @ @ @

”జాతస్య మరణం ధృవమ్” పుట్టినవారంతా చనిపోయేవారే! దానికి దేశంతో నిమిత్తం లేదు, కాలంతో తప్పించి. ప్రతి ప్రాణి కాలంతో ఈ ప్రపంచంలోకి వస్తుంది కాలంతోనే చెల్లిపోతుంది. ఐతే భారతీయ తత్త్వం చెప్పేది ”ఆత్మ నశించనిది, అది ఒక శరీరం విడిచిపెడితే మరొక శరీరం పొందుతుంది” అని. దీనినే ఆది శంకరులు పునరపి జననం, పునరపి మరణం అన్నారు. పుట్టుక లేకపోతే చావు లేదు. ఆత్మ భగవంతుని ప్రతి రూపం, మళ్ళీ మళ్ళీ పుట్టడం,చావడమే సంసారం అనగా చావు పుట్టుకల చక్రనేమి. ఈ చావు పుట్టుకల చక్రనేమిని దాటి భగవంతునిలో లీనం కావడమే ముక్తి, అదే పరమపదం చేరడం.

చివరగా భారతీయ తత్త్వం చెప్పేది ముక్తిపొందాలని, ఈ చావు పుట్టుకల చక్రాన్ని దాటి పరమాత్మలో విలీనం కావాలని. దురదృష్టవశాత్తు మనం శ్రద్ధాంజలి ఘటించే సమయంలో ”వారి ఆత్మకు శాంతి కలగాలని కోరుతున్నా” అంటున్నాం. ఇది మన సంస్కృతి కాదు, ఆత్మ భగవంతుని ప్రతి రూపం, దానికి అశాంతి లేదు. అందుచేత మనం వారి ఆత్మ పరమాత్మలో లీనం కావాలని కోరుతూ శ్రద్ధాం జలి ఘటిస్తున్నామనే అనాలి.అందుకే మన భాషలో మాటలు చూడండి చనిపోయారనడానికి,స్వర్గస్థులయారు, పరమపదించారు, కాలగ్రాసీభూతులయ్యారు,శివైక్యం చెందారు,కాల ధర్మం పొందారు అంటారు, వీటి అర్ధం పై చెప్పినమాటలే సుమా!

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అన్నమో! రామచంద్రా!!

అన్నమో! రామచంద్రా!!

అన్నమో! రామచంద్రా!! అని అలమటిస్తున్నారు. అలో లక్ష్మణా అని ఏడుస్తున్నారు అంటారు. అసలిలా ఎందుకంటారు?

ఆహారం కోసం ప్రజలు బాధపడకుండా చూడవలసిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిది. రాముని పాలనలో ”అన్నమో రామచంద్రా” అని అడిగినవారు లేరు,ఏడ్చినవారు లేరు.

రామాయణం ఇలా చెబుతోంది.

నామృష్టభోజీ నాదాతా నాప్యనరగదనిష్కధృక్
నాహస్తాభరణో నాపి దృశ్యతే నాప్యనాత్మవాన్….రామా…బా.కాం..11

రామరాజ్యంలో ఆకలితో అలమటించువారు లేరు.అందరు తనివితీర భుజించువారే,అతిధి అభ్యాగతులనాదరించువారే,  అర్థులకు దానమిచ్చువారే,బాహుభూషణములు,కంఠాభరణములు,కంకణములు,ఉంగరములు ధరించువారే. అందరును అంతఃకరణ శుద్ధి కలవారే. 

 

మరి నేడు!

పాడైపోయిన ఆహారధాన్యాలను సముద్రంలో పారబోయడానికి టెండర్లు పిలిచింది ప్రభుత్వం, పదేళ్ళ పైబడిన మాట. సుప్రీం కోర్ట్ అడిగింది ప్రభుత్వాన్ని, ఆహారధాన్యాలు ఎందుకు పాడయ్యాయీ అని. ప్రభుత్వం ఆహారధాన్యాలు ఎక్కువ కాలం నిలవుండిపోడం మూలంగా మానవులు,జంతువులకు కూడా వినియోగించడనికి ఉపయోగపడవు, అందుకే సముద్రంలో పారబోయిస్తున్నాం, అందుకే టెండర్లు పిలిచామని. సుప్రీం కోర్ట్ ప్రభుత్వం వారికి తలంటింది, చాలామంది నిరుపేదలు ”అన్నమో! రామచంద్రా!!” అని అలమటిస్తున్నారు, మీరేమో ఆహారధాన్యాలను, చెడిపోయాదాకా నిలవబెట్టి,  సముద్రం పాలు చేస్తున్నారు, ఇలా దుర్వినియోగపరచడం కంటే పేదలకు పంచచ్చుకదా అని. దాంతో ప్రభుత్వం వారు మేల్కొన్నారు ఆహారభద్రతా చట్టం తెచ్చారు. నిజమే పెద్దల ఆహారానికి భద్రత ఏర్పడింది. వారు అన్నమో రామచంద్రా అని అలమటించవలసిన అవసరం పోయింది.ఆర్తులు అన్నమో రామచంద్రా అని అలమటిస్తూనే ఉన్నారు.

      

అలో లక్ష్మణా..

అలో! లక్ష్మణా అంటూ ఏడుస్తూ పోయారంటారు. అలో అంటే బాధను వ్యక్తం చేసే ఒకమాట. బాధకి లక్ష్మణుడుకి ఏంటీ సంబంధం? రామాయణం దగ్గరకే పోవాలి. బంగారు జింకకోసం రాముడు బయలుదేరాడు. జింక తప్పించుకుపోతుంటే రాముడు బాణం వేశాడు, దానికి తప్పించుకోలేకపోయిన జింక వేషంలో ఉన్న మారీచుడు హా! లక్ష్మణాహా! సీతా అని అరుస్తూ నేల కూలాడు. అదుగో అలా బాధకి లక్ష్మణుడుకి లంకె ఏర్పడింది. ఇప్పటికి మోసం చేసి తప్పించుకుని తరవాత బాధలో చిక్కుకుని ఏడ్చేవారిని అలో! లక్ష్మణా అని ఏదుస్తున్నారు లే అనడం మామూలు. 🙂

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-చిత్రమైన అనుభవం

చిత్రమైన అనుభవం

టెలిపోన్ ఆపరేటర్ ఉద్యోగం అంటే నేటివారికి తెలీదు, నిజానికి నాటివారికీ తెలీదు. అదుగో అటువంటి ఉద్యోగం వచ్చిందినాకు, ఎప్పటిమాటిదీ దగ్గరగా అరవై ఏళ్ళకితం మాట.

ఓ పల్లె పట్నం కాని ఊళ్ళో ఉద్యోగమిచ్చామన్నారు ప్రభుత్వంవారు, అమ్మో! ఆఊళ్ళొ ఉద్యోగమా! ఊరంతా మోతుబరులే! కొడతారు తేడా వస్తే! అని సానుభూతి చూపితే అది నా స్వంత ఊరని బోర విరుచుకుని వచ్చిన కాలం. ఉద్యోగంలో చేరిన కొత్త రోజులు, లోకం తెలియనితనం, కుడుము చేతికిస్తే పండగనుకునే వయసు,రోజులు.

ఆ రోజుల్లో వారానికి నలభై ఎనిమిదిగంటలు ఉద్యోగం, ఒక రోజు శలవు. నా అదృష్టం కనీసం ఐదుగురుండాల్సిన చోట నలుగురమే ఉన్నాము, అందుకు వారాంతపు శలవూ లేదు. ఆరోజు పని చేసినందుకు రోజుకు ఏడు రూపాయలిచ్చేవారు, అంటే గంటకి ఒక రూపాయి కూలి. ఏడున్నగంటల ఉద్యోగం కదా ఏడు రూపాయలే ఇవ్వడమేమని అనుమానం కదా! పూర్తిగా గంటా పని చేస్తేనే అది ఓవర్ టైమ్ కి కలుస్తుంది, అది ఆనాటి రూలూ.

రోజుకి మధ్యలో అరగంట భోజన సమయం, అంటే నలభై ఐదు గంటలు పని, మధ్యలో కాఫీ టీ లకి తిరిగేందుకు వెసులుబాటు లేనిది, ఏమంటే పలుపుతాడులాటిది స్విచ్ బోర్డ్ కి మాకు కలిపి ఉండేది, వదలిపెట్టిపోడానికి లేదు. ఆ తరవాత కాలంలో పది నిమిషాలు ఒకటి రెండు సార్లు, మధ్యలో షార్ట్ రిలీఫ్ అన్నారు. ఇది ఒక సారే ఇచ్చేవారు, అదేమంటే ఒకటి రెండు సార్లన్నారుగాని రెండు సార్లనలేదుగా లా పాయింట్ లాగేరు అధికారులు. ఉదయం ఏడు గంటలకి వచ్చి తలకో కిరీటం, మెడలో బూరాలాటిది వేలాడ దీసుకుని పలుపుతాడు గుంజకి కట్టేసినట్టు ఒక వైర్ల తాడు బోర్డుతో అనుసంధానించుకుని, కొన్ని దీపాలు వెలుగుతుంటే ఏదో ఒక పుల్లలాటిదో చిల్లులో పెట్టి మరేదో నొక్కి మాటాడి దీపాలార్పెయ్యడం ,అమరికొన్ని దీపాలు వెలిగించడం, కనపడనివారితో మాటాడటం, కళ్ళతో చూడ్డం, చెవులతో వినడం ,నోటితో మాటాడటం, చేత్తో రాయడం, మరేదో తిప్పడం ఇలా చిత్ర విచిత్ర విన్యాసాలు చేస్తూ పని చేసేదే టెలిఫోన్ ఆపరేటర్ ఉద్యోగం. ఎవరికే మాత్రం ఆలస్యమైన తిట్లకి లంకించుకునేవారు, ఇది నిత్యం,సత్యం. ఈ ఫోన్ లు ఉన్నవారంతా కొంచం ఒళ్ళు బలిసినవారే ఐ ఉండేవారు, సామాన్యులకి ఫోన్ అవసరం తక్కువే! కాదు లేదు, అదీనాటి కాలం. ఉదయం ఏడు గంటలకి కిరీటం (హెడ్ సెట్) తగిలించుకుంటే మధ్యాహ్నం పన్నెండుకి మరొకరొచ్చి వదిలించేదాకా ఇంతే సంగతులు, మధ్యలో కాఫీ టిఫిన్లకి ఇచ్చే, ఆ తరవాతొచ్చిన పది నిమిషాల సమయం కూడా పల్లెల్లో పని చేసేవారికివ్వడానికి కుదరనిదే! అది కాగితం మీద ఉండిపోయిన ఆదర్శమే, మా పట్ల. ఆ తరవాత కాలం లో పని గంటలు నలభై నాలుక్కి తగ్గించారు, అంతర్జాతీయ ఒడంబడిక కోసం, భోజన సమయం కాకనే సుమా! ఒక్కొకప్పుడనిపించేది వెట్టి చాకిరీ అంటే ఇదేనేమో అని! ఛా! ఈ ఉద్యోగం వదిలేసి కూలి పని చేసుకుంటే మేలనిపించేది, ఏమీ చేయలేని తనానికి ఏడుపూ వచ్చేది, కాని కాలే కడుపు, నాపై ఆధారపడినవారిని గుర్తు తెచ్చుకుంటే, ఇది కూడా లేనివారికంటే నేను మేలు కదూ అని నన్ను నేను ఓదార్చుకునేవాడిని.

సదరు హద్దుల మధ్యస్థమైన ఇటువంటి పని పరిస్థితులలో, అంటే వెట్టి, బానిసత్వానికి భిన్నంకాని పని పరిస్థితులలో, పల్లెలో పని చేస్తున్న నేను ఒక రోజు ఉదయమే ఏడు గంటలకి కిరీట ధారణ చేసేను. తుఫాను ముందు నిశ్చలతలా ఉంది. కిరీటధారణ చేయడంతోనే ఒక ట్రంకాల్ వచ్చిందొకరికి,ఇచ్చేను, అదిగో అది మొదలు తుఫాను ప్రారంభమయింది. వార్తేంటీ ”ద్వారపూడిలో రేకొచ్చించి” వార్త తెలుసుకున్న మిల్లు వారు మరొకరికి మరొకరికి, వారు మరొకరికి అందించేసేరు. ఇలా ఎగుమతి చేసేవన్నీ ఉప్పుడు బియ్యం కేరళాకి.

రేకేంటీ? తెలియనివారికోసమే! రైల్వే వేగన్లు రెండు రకాలు,బాక్స్ వేగన్లు,ఓపెన్ వేగన్లు. బాక్స్ వేగన్ లో ముఫై టన్నులు, ఓపెన్ వేగన్ లో అరవై టన్నులు ఆ పై అనుకుంటా,లోడ్ చేయచ్చు,సరుకు. ఇటువంటి వేగన్లు ఒక అరవై ఉన్న గుడ్స్ రైల్ బండిని రేక్ అంటారు. దగ్గరగా ఇరవై వేల క్వింటాళ్ళ బియ్యం ఎగుమతికి సిద్ధం కావాలి, ఒకటి రెండు రోజుల్లో. లోడింగ్ ఆలస్యమైతే డెమరేజీలు కట్టుకోవాలి, అదన మాట సంగతి. అన్ని రైస్ మిల్లులకి హడవుడే! ఆ ఊళ్ళో నాటికున్న ఏభై ఫోన్లలో సగంపైగా రైసుమిల్లుల వారికి సంబంధించినవే! అందరికి లారీలు కావాలి సరుకు స్టేషనికి తోలడానికి. ఆ రోజుల్లో ఆ వూళ్ళో ఒకటే లారీ బ్రోకరాఫీస్ ఉండేది, మా ఆఫీస్ ఎదురుగానే. అక్కడ మిల్లర్ల తాలూకు లారీలు, మిల్లర్ల బంధువుల లారీలు ఉండేవి. ఊరిలో పెద్దవారంతా ఏదో సమయంలో అక్కడకొచ్చి వెళ్ళేవారే,రోజూ! దానికి తోడు అక్కడ చతుర్ముఖ పారాయణా జరిగేది. లారీలకోసం బ్రోకరాఫిసువాళ్ళు, రైస్ మిల్లర్లు ఎక్కడెక్కడికో కాల్స్ బుక్ చేసేవారు. అదీగాక లోకల్ గా కూడా, సరుకు తక్కువున్నవారు మరొకరి దగ్గర సరుకు కోసం ప్రయత్నాలు, ఇలా చాలా విషయాలకి ఫోన్ అవసరపడేది. అందుకారోజు తుఫానొచ్చినట్టే అయింది నా పని.

ఉదయం ఏడు మొదలుకుని అలా పని చేస్తున్నవాడిని పదిగంటల ప్రాంతంలో మా ఆఫీస్ కు నాలుగు కిలో మీటర్ల దూరాన ఉన్న ఒక మిల్లునుంచి ఓనర్ ఫోన్ ఎత్తి, మాట్లాడటం మొదలెట్టి, విషయం సాగదీసి దాన్ని చర్చకి పెట్టేసేరు. నాకా ఖాళీ లేదు, ఆయానా చెప్పినది వినటం లేదు, ఫోన్ పెట్టటం లేదు. ఆయనకి సమాధానాలిస్తూ మిగిలినపనీ చేస్తూ వచ్చాను. తగువు చిలికి చిలికి గాలివానే అయింది, ఆయనకీ విసుగొచ్చినట్టుంది,పట్టరాని కోపమూ వచ్చేసింది ”వస్తున్నా! నీ సంగతి చూస్తా!! నీ పేరేంటీ?” అన్నారు. ఇది సాధారణంగా ఆ రోజుల్లో టెలిఫోన్ ఆపరేటర్లని అడిగే అతి సామాన్య ప్రశ్న. మాకా పేరు చెప్పకూడదనే ఒక నిబంధన,ప్రభుత్వంవారి ఫర్మానా! నేనైతే ఆయనకి ”మా పేరు చెప్పకూడదని రూలు, అయినా నా పేరు చెబుతున్నాను. నా పేరు శర్మ, తెల్లగా సన్నగా పొడుగ్గా ఉంటాను, ఇప్పుడు ఒక్కడినే ఉన్నాను, ఎప్పుడూ ఒకళ్ళమే ఉంటాం, మా ఆఫీసు మీకు తెలిసే ఉంటుంది, మీ లారీ ఆగే బ్రోకర్ ఆఫీస్ ఎదురుగానే! రండి” అన్నా! సమయం పదకొండు దాటింది. ఆయన ఫోన్ పెట్టేసేడు.

మా ప్రాంతంలో నీ సంగతి చూస్తా అంటే ’చితక్కొడతా’ అని అర్ధం. రండి అనేసేనుగాని ఒక్కసారి ఒళ్ళు ఝల్లుమంది, విషయం తల్చుకుంటే! పోలీస్ కి చెబితే! సరే సంబరం,జరిగేదేమో తెలియదా అంది బుద్ధి. ఎదురుగా ఉన్న బ్రోకర్ ఆఫీస్ వాళ్ళకి చెబితే! అక్కడున్నవాళ్ళంతా ఈ కొడతానన్న ఆయనకి కావలసినవాళ్ళే! ఇక లారీ బ్రోకర్,డ్రైవర్లు,క్లీనర్లు అంతా వాళ్ళ కిందవాళ్ళే. ఉపయోగం లేదు. ఏం చెయ్యాలి, కానున్నది కాకమానదు,రోటిలో తలదూర్చి రోకటిపోటునకు వెరువ నేర్చునా? అన్నది గుర్తుకు తెచ్చుకుని ఊరుకున్నా. సమయం పావుతక్కువ పన్నెండు కావస్తూంది, ఇంతలో ఆఫీస్ ముందో లారీ ఆగిన చప్పుడు బిలబిలా జనం దిగుతున్న చప్పుడు వినపడింది. ఒకాయన ముందురాగా కర్రలు పుచ్చుకుని జనం లోపలికొచ్చేసేరు. వచ్చినాయన్ని పలకరించే సమయం లేదు,బిజీగా ఉన్నాను, కూచో మనడానికి మరో కుర్చీ లేదు, ఒక టేబుల్ ఉంటే దాని మీద కూచోమని సైగ చేశాను. స్విచ్ బోర్డ్ చుట్టూ గదినిండా ఖాళీ లేకుండా కర్రలుచ్చుకుని జట్టు కూలీలు నిలబడి ఉన్నారు, గుసగుసలాడుకుంటున్నారు. నిమిషాలు నడుస్తున్నాయి. అందరూ వింతగా నేను చేస్తున్న పని చూస్తున్నారు. పన్నెండయింది, జనాన్ని చీల్చుకుని నన్ను భోజనానికి పంపవలసిన నా కొలీగ్ వచ్చాడు.

అతనికి బోర్డ్ మీద జరుగుతున్నది చెప్పి, బోర్డ్ అప్పజెప్పి, మనుషుల్ని తప్పించుకుని కొట్టడానికి వచ్చినతని దగ్గరకెళ్ళి ఎదురుగా నిలబడి ”నేనేనండి శర్మ” అన్నా, చుట్టూ ఒక సారి చూశా, కళ్ళు మూసుకున్నా, పడబోయే దెబ్బకోసం ఎదురు చూస్తూ. ఆపదవేళల అలపైన వేళల ఓపినంత హరినామమే దిక్కు మరి లేదన్న అన్నమయ్య మాట గుర్తు చేసుకుంటూ. క్షణాలు గడుస్తున్నాయి, నిశ్శబ్దంగా ఉంది, మా కొలీగ్ మాటలు తప్పించి అంతమంది ఉన్నా మరో మాట లేదు. ఏమయింది తెలియదు రెండు చేతులు నన్ను బలంగా తన కౌగిట్లో బంధించాయి.కళ్ళు తెరిచాను కొట్టడానికి వచ్చినాయన కౌగిలిలో ఉన్నాను ”శర్మగారు రండి” అంటూ కూడా ఉన్నవాళ్ళతో టీ తాగిరండని చెబుతూ మా ఇద్దరికి టిఫిన్ పట్రండి అని కూడా ఉన్న గుమాస్తాకి చెబుతూ, నన్ను కౌగిట్లోనే నడిపించుకునో, ఎత్తుకునో చెప్పలేను, తీసుకుని ఎదురుగా ఉన్న బ్రోకర్ ఆఫీసుకి తీసుకెళితే అక్కడివాళ్ళంతా పెద్దగొడవవుతుందనుకున్నది, నన్నలా కౌగిలిలో తీసుకురావడం చూసి ఆశ్చర్యపోయారు, ఏమయిందో తెలియక తెల్లమోహాలేసేరు. ఆఫీస్ నుంచి బ్రోకర్ ఆఫీస్ కి వచ్చేదాకా ఆయనేమన్నారో నేనేం చెప్పేనోగాని ఒక్క అరగంటలో భోజనం చేసి మళ్ళీ ఉద్యోగానికెళ్ళలన్నది మాత్రం చెప్పిన గుర్తుంది. ఈలోగా టిఫిన్ తేవడం ఇద్దరం కూచుని కబుర్లు చెప్పుకుంటూ టిఫిన్ చెయ్యడం అయింది. అరగంటా అయింది, నన్ను మళ్ళీ తీసుకెళ్ళి ఆఫీస్ లో వదిలేసి వెళ్ళిపోయాడాయన జనంతో సహా లారీ మీద.

ఆ తరవాత అతనో ముఖ్య స్నేహితుడూ అయిపోయాడు. నిజానికి నేటికీ నాకర్ధం కానిది, ఉరుములు మెరుపులు,జోరుగాలి వీచిన సందర్భంలో జడివాన కురుస్తుంది, కాని ఈ సందర్భంలో పిల్లగాలి మలయమారుతంలా వీచి మనసుకు హాయి కలిగించింది. అసలు కొడదామని వచ్చినతను ఇలా ఎందుకు చేశాడో నాకీ రోజుకీ అర్ధం కాలేదు. ఇదో చిత్రమైన అనుభవం.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా!

సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా!

”సీతమ్మకు చేయిస్తి చింతాకు పతకము రామచంద్రా! ఆ పతకమునకు బట్టె పది వేల వరహాలు రామచంద్రా” అంటూ ఖర్చు లెక్కలు చెప్పేడు రామదాసు అనే గోపన్నగారు. పుచ్చుకున్నాయన మాటాడలేదు, ఏం నేనడిగేనా? నువ్విచ్చావు నేను పుచ్చుకున్నానన్నట్టు, అనుకున్నాడేమో! ఇక్కడేమో తానీషా భటులు విడతల మీద టైమ్ టేబుల్ ప్రకారం తన్నుతూంటే, వీపు చిట్లగొట్టి బుర్ర రామకీర్తన పాడిస్తుంటే, రామచంద్రప్రభువుని తిట్టేడు, అబ్బే ఉలుకు పలుకు లేకపోతే ”ననుబ్రోవమని చెప్పవే సీతమ్మతల్లీ” అని పైరవీ మొదలెట్టేడు, ఎంతవారలైన కాంతదాసులే అనికదా నానుడి, అప్పుడిక రామచంద్రుడు కదలక తప్పలేదు. లక్ష్మణునితో బయలుదేరి తానీషాని అర్ధరాత్రి లేపి లెక్కచూసి వరహాలు చెల్లించి రసీదు పుచ్చుకుని, ( మొన్న సుప్రీం కోర్టు అర్ధరాత్రి విచారణ జరిపించినట్టు) రామదాసు విడుదల పత్రం మీద తానీషా ముద్ర వేయించి తెచ్చి జైలు అధికారులకిచ్చి అంతర్ధానమైపోయారు. ఈయనది ఇదొక లీల, మానవుణ్ణంటూనే. విడుదల తరవాత రామదాసు ఏడ్చాడు అయ్యో! తానీషాకి కోరక దర్శనం ఇచ్చావు, నీ కోసం ఇన్ని చేసి, నీ దర్శనం కోరిన నాకు దర్శనం ఇవ్వలేదే అని. చిత్రమైన విషయం కదూ!

ఈ చింతాకు పతకమూ, కలికి తురాయి, ఇలా రాముని కుటుంబానికి రామదాసు చేయించిన వస్తువులన్నీ దగ్గరగా అరవై ఏళ్ళకితం స్వయంగా చూశా! గుళ్ళోనే ఒక విభాగంలో టిక్కట్టు పెట్టి ప్రదర్శించారు. ఆ తరవాత కాలంలో పరిస్థితులు మారాయి. గుళ్ళోనుంచి నగలు తీసేసి భద్రతకోసం 🙂 ధర్మకర్తల స్వాధీనం చేశారు, కొన్ని చోట్ల బేంక్ లాకర్లలో పెట్టేరు. అక్కడినుంచి ప్రారంభమయ్యాయి దేవుని తిప్పలు. స్వాతంత్ర్యానికి ముందు రోజూ ధరింపచేసే నగలు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరవాత ఉత్సవ సమయం లో మాత్రమే అలంకరించే అలవాటుకొచ్చింది. సంవత్సరానికోసారి వస్తువులు తెచ్చేవారు బయటికి, అలంకారం చేసేవారు. ఎన్ని తెచ్చేరో మళ్ళీ లోపల ఎన్ని పెట్టేరో పరమాత్మకీ తెలీదు. అసలు లోపలున్నవి అసలీయా నకిలీయా అదీ తెలీని వాడీయన. పరమాత్మది మరో లీల ఇది. ఇక నేటికాలానికీ నగలున్నాయా? అసలున్నాయా? అసలువే ఉన్నాయా? అని ఆయనే పాడుకునే రోజులొచ్చేసినట్టున్నాయి! పాపం రామచంద్రుడు.

మరొకాయన ప్రజలంతా ముద్దుగా సింహాద్రి అప్పన్న అంటారు, కాని ఈయన ఆపన్న శరణ్యుడు, ఇంత మాటనలేక,  ప్రజల నోట ఆపన్నుడన్న మాట అప్పన్నగా మారిందేమో నని నా సందేహం. అసలు పేరు శ్రీవరాహ లక్ష్మీ నృసింహుడు. ఈయన లీలలు చెప్పుకోవలసినవే!

పద్దెనిమిదో శతాబ్దంలో అనుకుంటా ఈ గుడిమీదకి ముసల్మాన్లు దండయాత్ర చేసేరు. ఆలయ అర్చకులు ప్రతిఘటించారు. వారి వల్ల కాని సమయం వచ్చేసింది, ఆ సమయంలో ప్రధానార్చకుడు స్వామిని స్తుతిస్తూ నృసింహ కరావలంబ స్తోత్రం పఠించి ”స్వామీ! ఉన్నాడు, ఉన్నాడు,ఉన్నాడని నమ్మి చెప్పిన ప్రహ్లాదుని మాట నిజం చేయడానికి, తమరు హిరణ్య కశిపుడు ఎక్కడ వేలు చూపుతాడో అక్కడనుంచి దర్శనమివ్వడాని సిద్ధంగా ఉన్న, తమరీ రోజు ఉన్నట్టు ఋజువు చేసుకోక తప్పని సమయం, తమ ఉనికిని తమరే ప్రకటించుకుని మీ ఇంటిని రక్షించుకోండి” అని వేడేడు. అంతే జుయ్ జుయ్ మనే శబ్దం వినపడింది, తురుష్క సైనికులు కాలికి బుద్ధి చెప్పాల్సివచ్చింది. ఎక్కడదాకా కొండ దిగిపోయేదాకా! ఏమయింది? తేనెటీగల గుంపు ఆ తురుష్కుల మీద పడి కుట్టిన చోట కుట్టకుండా కుట్టి కుట్టి కొండ మీదనుంచి పారద్రోలాయి. ఇది స్వామి లీల, చరిత్రలో చదువుకున్నది, ఎవరు చూడొచ్చారు? కట్టు కథ, నిజంజరిగిందా? మనకంతా అనుమానమే. మనదైనదేదీ మనకి నచ్చదు కదా! మరో సంఘటన

గజ్జెల ప్రసాద్ గుర్తున్నాడా? మన పేరే మనకి గుర్తుండని రోజులాయె! చిట్టి పేర్లు,పొట్టి పేర్లు తప్పించి. ఈ గజ్జెల ప్రసాదు మరో ఇద్దరితో కలసి సింహాచలం దేవస్థానం లో దొంగతనం చేశాడు. దోచుకున్న సొత్తుతో వస్తూ కొండ మీదనే కూడా పట్టుకెళ్ళిన నాటు బాంబు పేలి ఒకరు పోయారు, మరొకరి చెయ్యి తెగిపోతే హాస్పిటల్ లో చేర్చారు, అతనూ పోయాడు. ఈ ప్రసాద్ దొరికిపోయాడు, కొంత చోరీ సొత్తుతో. ఆ తరవాత ఇతనూ చనిపోయినట్టుంది,వివరాలు తెలియవు. అసలు గ్రంధ కర్తలు బయట పడలేదు.

ఇంతకీ దోచుకున్నదెంత?” ఎనిమిది కేజీల ఆరువందల గ్రాముల బంగారం”, ”పదకొండు కేజిల వెండి.” పోలీసులకి దొరికిందెంత? ”మూడు కేజిల ఏడువందల గ్రాముల బంగారం దగ్గరగా పది కేజిల వెండి”. మిగిలిందేమయింది అడగద్దు. చోరి నవంబరు పది పందొమ్మిది వందల డెబ్బై ఎనిమిది. దొరికిన సొత్తు మరల దేవునికి చేరిన రోజు ఫిబ్రవరి పదొమ్మివందల ఎనభై ఐదు. ఈ గజ్జెల ప్రసాదు, మరో ఇద్దరు దొంగలే కావచ్చుగాని దేవస్థానం లో దోచుకునేటంతవారు కాదని నా నమ్మకం. ఎవరో పెద్దల తలలో మెదిలిన పురుగుకి వీరు బలైపోయారంతే. చోరీ కాబడిందంతా పూర్తి బంగారమే కాదు. ఈ ఆభరణాలలో ఉన్న వజ్రాలు,పచ్చలు వగైరా విలువైన రాళ్ళు తో సహా! ఇందులో పచ్చల పతకం బాగా విలువైనది. ఇది పూర్తి రూపుతో కాక భిన్నమై దొరికింది.

సింహాద్రి అప్పన్న నేరానికి శిక్ష విధించేశాడు, అమలూ చేసేశాడు. వెనక ఉండి దొంగతనానికి ఉసిగొల్పిన వారికేం శిక్ష వేశాడో మాత్రం తెలియదు. ఇంతకీ ఈ నగలిప్పుడేక్కడున్నయని కదా! ప్రభుత్వ ట్రజరీలో! ఆ తరవాత ఉన్నాయో లేదో తెలియదు, ఉన్నాయా? అసలువే ఉన్నాయా? అని పాడుకోవడమే మిగిలింది శ్రీవారికి.

ఇది శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నృసింహుని లీల.

టపా పెద్దదైపోయింది, మరికొన్ని తరవాత