శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-వడియాలూ పచ్చిపులుసూ.

వడియాలూ పచ్చిపులుసూ.

గుమ్మడి వడియాలు వేయించుకోవాలి. పక్కనపెట్టి ఉంచుకోవాలి. చింతపండు పులుసు పిసికి పల్చగా చేసుకోవాలి, ఉప్పేయాలి, చిటికెడు పసుపేయాలి, అందులో ఒక మిరపకాయ పోపూ పెట్టాలి, దానిలో వేయించి ఉంచుకున్న వడియాలని చిదిపి వేసుకోవాలి, కొన్ని వడియాలలాగానూ వేసుకోవచ్చు. ఇప్పుడు వడియాల పచ్చిపులుసు తయార్. కొద్ది సేపటికే వడియాలు మెత్తబడిపోతాయి, అన్నం లో కలుపుకు తింటే అదుర్స్.దీనికో చిన్న జోడింపు నీరుల్లిపాయ కొరుక్కుతినడం, నీరుల్లిపాయలోనూ బళ్ళారి పాయ కాక చిన్నపాయైతే అబ్బో చెప్పేదా………..

మామిడి పండు, రసం పిడుచుకుని తింటాం, సాధారణం గా భోజనం తో పాటే మామిడి పండూ తింటాం. పాత రోజుల్లో ఐతే పంక్తి మీద మామిడి పండు వేసే అలవాటూ ఉండేది.దీనికోసం ప్రత్యేకంగా కావు కూడా వేయించేవారు. ఇలా పిడుచుకుతినే మామిడి పండు రసాన్ని కంచం లో పిండుకుని, వేడి అన్నం కలుపుకుని తింటే….. ఇలా రసం అన్నంలో కలుపుకు తినేందుకు అనువైన మామిడి రకాలు, పంచదార కలశ, కొత్తపల్లి కొబ్బరి, చిన్న రసాలు మాత్రమే బాగుంటాయి. నేటి కాలం లో మామిడి పండు అంటే ముక్కలు కోసుకు తినడమే అనుకుంటారు, పిడుచుకుని కాయపళంగా రసం లోపలికి పుచ్చుకోవడమో గొప్ప ఆనందం. మరో సంగతి, మామిడిపండు పిడుచుకుని తినేవి ముచిక దగ్గరనుంచి తింటాం, సాధారణంగా, కొన్ని రకాలు ముచిక దగ్గరనుంచి తినకూడదు, వస ఉంటుంది, అదిగో అటువంటి దానిలో మొదటిది పాపయరాజు గోవా రకం.

ఈ సంవత్సరం కూడా పళ్ళకోసం ముగ్గేసేం, పండేయి, బలే బాగున్నాయి, మరి చుట్టు పక్కలవారికి పెట్టడం అలవాటు కదా, పెట్టేం.  ఎవరైతే తినాలని అనుకున్నానో, వాళ్ళకి చేరలేదు, దగ్గర వాళ్ళు, పళ్ళు కావాలో అని గొడవ,ఏ చేస్తాం లేవు మరి :)

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-చేతకానివాళ్ళు.

చేతకానివాళ్ళు.

చెల్లాయ్! కాఫీ అమ్మా అంటూ ప్రతిపక్షంలా అరిచాడు మా సత్తిబాబు వస్తూనే,

రా రా కూచో అంటుండగా,

సంవత్సరం పరిపాలన చేసేరు ఏం ఊడపొడిచారు, ప్రభుత్వం ఖర్చులు తగ్గించేరు, రక్షణ ఖర్చు తగ్గించేరు, ఆయుధాలు కొనడం మానేసి. బొగ్గు క్షేత్రాలు, టుజి వగైరాలు వేలాలేసేరట…ఏం చేసేరు….. ఎందుకు పనికొస్తారు, ఎవరు బాగుపడ్డారు…ఎవర్ని బాగుచేసేరు?

అదేంటయ్యా! రక్షణ శాఖలో టుజి వగైరాలలో, బొగ్గులో ఎక్కువ డబ్బులొచ్చాయట కదా అని అనుమానం వెలిబుచ్చా!

చేతకాని వాళ్ళ కి పరిపాలనొస్తే ఇలాగే ఉంటది, వీళ్ళకి సున్నా మార్కులు కూడా వెయ్యక్కరలేదు అని ఈసడించాడు.

అసలు మార్కులేసేవాళ్ళకి, మార్కులేసేందుకున్న పరిపాలనా అర్హతేంటో అని అనుమానం వెలిబుచ్చా!

యువరాజుకి అనుభవమెందుకండీ! తరతరాల రక్తం లోనే ఉంటేనూ… అసలు మీకేం తెలుసు…ఎండలెందుకు మండిపోతున్నాయో తెలుసా? చంద్రబాబు, మోడీల దుష్పరిపాలన వల్ల కదూ! వాళ్ళ పాపం ప్రజల్ని ఇలా బాధ పెడుతోంది తెలుస్కోండి అంటూ కాఫీ తాగి వెళిపోయాడు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ముమ్మారు.

ముమ్మారు.                                          800 th post

ఒళ్ళు మండిపోతోంది, నిజమే భానుడి ప్రతాపం చాలా జోరుమీదుంది, గత వారంగానూ. పగలు వేడి 43,44,45,46సెం. కి చేరిపోతోంది. లోపల ఉండలేం, బయటకు రాలేం, నిజంగానే ఒళ్ళు మంటలొస్తోంది.. ఈ వేడి ఇంకా ఇలాపెరిగి 52 దాకా వస్తుందట. ముందుంది ముసళ్ళ పండగే, రోహిణీ ఇంకా రానేలేదు గదా. కరంట్ ఉంటోంది అదో గొప్ప విశేషమే. సాధారణంగా పగలు వేడిగా ఉన్నా రాత్రికి చల్లబడటం మామూలు, కాని అలా జరగటం లేదు. రాత్రులూ వేడిగానే ఉంటోంది. ఏ.సి పడదు, ఎలా మరి, డిసర్ట్ కూలర్ పెట్టుకున్నా ఆ గాలీ వేడెక్కిపోతోంది. రాత్రి నిద్రపట్టదు, తెల్లవారు ఝాముకు కొద్దిగా చల్లబడితే, అలవాటు మీద నిద్ర పట్టక లేచి కూచోడం, పోనీ నెట్ లోకి వద్దామంటే, అదేమో వచ్చి పోతోంది,వారంగానూ, చిరాకు, అసహాయత కూడా ఒళ్ళు మండిస్తోంది, ఇదిగో ఈ వేళ నోరు చేసుకుంటే, సాయంత్రానికి ఇలా బాగుపడింది,నిజంగానే నరకం ఎక్కడో లేదు, ఇక్కడే, ఇక్కడే, ఇక్కడే ఉంది. ఏoటీ ముమ్మారంటారా?

మూడు అంటే త్రీ టండి, మూడ్ కాదు. త్రి అన్నది కూడా సంస్కృతం నుంచి పుట్టిన మాటే.మూడు కి మన సంస్కృతిలో చాలా విశేషమే ఉంది.

ఆధ్యాత్మిక, అధి దైవిక, అధి భౌతికమనేవి మూడు రకాల తాపాలు, వీటినే తాపత్రయం అంటాం..శక్తి మూడు రకాలు ఇఛ్ఛాశక్తి,జ్ఞానశక్తి, క్రియాశక్తి… ఈమూడూ కలిగినదే అమ్మ లలిత.  గుణాలు మూడు సత్వ, రజస్, తమో గుణాలు.బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులు ముగ్గురు,జంగమాలైన జీవులు మూడు రకాలు, జరాయుజములు,అండజములు,స్వేదజములు. ముక్కంటి కి మూడు కళ్ళు, త్రి నయన అమ్మ పేరు. మూడు కాలాలు భూత,భవిష్య, వర్తమానాలు,కర్మలు మూడు ప్రారబ్ధం,సంచితం,ఆగామి..ప్రకృతులు మూడు వాత,పిత్త,కఫాలు.. ఈషణాలు మూడు దారేషణ,ధనేషణ, పుత్రేషణ, వేదాలు మూడే అసలు ఆ తరవాత వాటిని న్యాసం చేసి నాలుగు చేసేరు, వ్యాసులు. ఓం కారంలో బీజాక్షరాలు మూడు అ,ఉ, మ. మూడు ముక్కల్లో రామాయణం కట్టే, కొట్టె, తెచ్చె. త్రి సంధ్యలు ప్రాతః, మాధ్యాహ్న, సాయం సంధ్యలు. పెళ్ళంటే మూడు ముళ్ళు.ప్రాణులు జీవించడానికి అత్యవసరమైనవి మూడు గాలి, నీరు, ఆహారం. నేటి కాలానికి కావాలి అని అంటున్నవి రోటీ, కపడా, మకాన్, కాని ప్రజలకి వీటిని మాత్రం ఇవ్వటం లేదు. బలేగా త్రీ హార్స్ మాత్రం విరివిగా దొరుకుతున్నట్టుంది. మనుగుడుపులు( ఇవి మును కుడుపులు మనుగుడుపులు కాదు అది మరో సారి) మూడు రోజులే, మూడు నిద్రలు అంటారు.పెద్ద పండగ మూడు రోజులు.లోకాలు మూడు భూ,భువ,సువర్లోకాలు. ప్రవృత్తి మూడు రకాలు,శారీరికము,వాచికము, మానసికము. దోషం మూడు రకాలు, రాగము,ద్వేషము,మోహము.అవస్థలు మూడు జాగ్రత్,స్వప్న,సుషుప్తి.  దేవునికీ అగ్నికీ మూడే ప్రదక్షిణాలు.కచ్చి కొడితే మూడు సార్లే కచ్చి,కచ్చి, కచ్చి చెప్పాలి. త్రి కరణాలు,మనసు, వాక్కు, కాయకర్మ. మనిషి ఉండవలసినట్టుండకపోతే మూడుతుంది.ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే మూడు కత చాలానే ఉంది.

స్నేహితులతో మాటాడాలని మూడ్ లేనప్పుడు, తప్పు చేశారనుకున్నప్పుడు మూడ్ తెచ్చుకునైనా తిట్టనైనా తిట్టాలిగాని, మూతి ముడుచుకు కూచోడం బాగుంటుందా? అసలు కావలసినవాళ్ళ దగ్గర, స్నేహితులదగ్గర, మనసుకు దగ్గరగా వచ్చినవాళ్ళ దగ్గర, మనసు విప్పుకోకపోతే మూడ్ ఎలా బాగుంటుంది? మనసు విప్పండి, నోరు విప్పండి, నోటికి తాళం వేయద్దూ…..’ఎంత చెప్పి ఏంటి ఉపయోగం బెల్లంకొట్టిన రాళ్ళకీ’ అంటారా? ఆశావాదిని, మరో ప్రయత్నం.

వేలం పాడితే మూడోసారి అంటే పాటకొట్టేసినట్టే! ఇదేంటీ మూడో సారి అనే ఎందుకనాలి, రెండో సారికే పాటకొట్టెయ్యచ్చుగా! నాకన్నీ ఇటువంటి అనుమానాలే వస్తాయి. ఏదయినా సరే ముమ్మారు చెబుతాం, మా అమ్మాయికి మీ అబ్బాయికి వివాహం చేయడం నిశ్చయం, నిశ్చయం నిశ్చయం, శ్రీ శ్రీ శ్రీ,ఓం శాంతి,శాంతి, శాంతిః, ఏంటిటా దీని సంగతంటే, ఏపనయినా చేస్తాను అని ఒక సారి చెప్పడం నిశ్చయంకాదు, ముమ్మారు చెబితే అది మనసా,వాచా, కర్మణా నిశ్చయము అని చెప్పడమనమాట. నేడు మల్టీ టాస్కింగ్ కి అలవాటు పడిపోయారు కదూ, అందుకు ఒకమాటంటున్నారు, మరొకటి ఆలోచిస్తున్నారు, మరొకటి చేస్తున్నారు. నోటితో ఆహా అంటూ నొసటితో వెక్కిరించకండి, ఒక రోజు  అదే ఎదురవ్వచ్చు కూడా. అయ్యో పడిపోయారా అని మనసారా పలకరించి చెయ్యిచ్చి లేవతీయండి, ఇష్టం లేదూ ఊరుకోండి, అంతేగాని అయ్యో పడిపోయారా అని నోటితో అంటూ, మా బలేగా జరిగిందని మనసులో చంకలు గుద్దుకుంటూ, పడిపోయినవారిని మరికొంచం పడతోయకండి. ఇది బావోదు జీవితంలో అన్నారు, పెద్దలు. ఆలోచించేది, చెప్పేది, చేసేది ఒకలాగే ఉండాలి సుమా!అదీ ముమ్మారు కత.

స్వస్తి ప్రాజాభ్య పరిపాలయంతాం
న్యాయేణ మార్గేణ మహింమహీశాం
గోబ్రాహ్మణేభ్య శుభమస్తు నితం
లోకాస్సమస్తాః సుఖినోభవంతు.

పరిపాలకులు న్యాయమైన మార్గంలో పరిపాలన చేయాలి, గోవులు బ్రాహ్మణుల కు నిత్యమూ శుభం జరగాలి. లోకంలో  జనులందరూ సుఖంగా బతకాలి.

ఓం శాంతి,శాంతి, శాంతిః

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-రాజధాని ముహూర్తం-ఫలితాలు

Full Amazing Moon in Cable Beach, Broome, WA Australia

Cable beach, Broome,W.Australia. Photo Courtesy:Owner.

రాజధాని ముహూర్తం-ఫలితాలు

ముహుర్తం “స్వస్తిశ్రీ చాంద్రమాన శ్రీ మన్మథనామ సంవత్సర జ్యేష్ట బహుళ చతుర్థీ స్థిరవారం, కర్కాటక లగ్నం ఉదయం 8.46 ని”.ఆ సమయానికున్న గ్రహ సంపుటి

లగ్నం కర్కాటకం.
లగ్నంలో గురు,శుక్రులు,
తృతీయంలో రాహువు,
పంచమంలో శని,
షష్టమంలో చంద్రుడు,
నవమంలో కేతువు,
ఏకాదశం లో రవి,బుధ, కుజులున్నారు.

౧. లగ్నం కర్కాటకం గురు పాలితం.
౨. లగ్నం లో గురువు మిత్రక్షేత్రం, బలంగా ఉన్నారు, శుక్రుడు శత్రు క్షేత్రం లో లగ్నం లో గురునికి లొంగి ఉన్నారు.అందు చేత ప్రతిపక్షం లొంగి ఉంటుంది, ఎప్పుడూ, పాలక పక్షానికి.ఏ ప్రభుత్వమైనా స్థిరంగా ఉండే ప్రభుత్వాలే వస్తాయి.
౩. శని లగ్న పంచమం లో గురునికి కట్టుబడి ఉన్నారు. అది శత్రు క్షేత్రం కూడా.ప్రతిపక్షం మాట చెల్లదు..
౪. అష్టమ ( ఆయుస్థానం ) స్థానం శని పాలితం కనక రాజధానికి దీర్ఘాయువు.
౫. రవి ఏకాదశం లో  ఉండటం మూలంగా ఉద్యోగస్తులది ఆడినది ఆట పాడినది పాట. వీరిని పట్టుకోగలవారుండరు.
౬. నవమ స్థానం లో కేతువు మూలంగా అధ్యాత్మిక చింతన ఉంటుంది.నవమ స్థానాన్ని గురువు చూస్తున్న మూలాన, అది గురుపాలిత క్షేత్రం కనుకా, ప్రతి పక్షానికి మాట చెల్లదు., నిత్య వ్యవహారాలలో కూడా.
౭. చంద్రుడు షష్టమ స్థానం లో ఉండటం మూలంగా అప్పులే ఉంటాయి.
౮. మొత్తానికి చూస్తే గురుని ఆధిపత్యం అన్నిటిలోనూ చెల్లుతుంది.
౯. రాజకీయంగా కూడా ప్రతిపక్షం ఎప్పుడూ పాలక పక్షానికి లొంగి ఉంటుంది, ఇక ముందుకూడా.
౧౦. ప్రజలికి అప్పులు, తిప్పలు తప్పవు.
౧౧. ఇక సైన్యాధిపతి, యువత ప్రతినిధి కుజుడు రవితోనూ బుధునితోనూ కలిసి ఉండటం మూలంగా పరిపాలనా సంబంధమైన చిక్కులే తప్పించి మరేమీ కనపడదు. బుధునితో కలిసి ఉండటం మూలంగా టెక్నికల్ ప్రదర్శన ఎక్కువా, అసలు పని తక్కువా కనపడుతుంది. రక్షణ గాలిలో దీపమే, చేతులడ్డం పెట్టకపోతే.
౧౨.శని తనకు సప్తమస్థానం లో ఉన్న రవి,బుధ, కుజులను చూడటం మూలంగా రక్షణ, పరిపాలన ప్రజలకు చేరువకాదు, మందకొడిగానూ సాగుతుంది.

మిత్రులొకరు రాజధాని గురించిన శంకుస్థాపన ముహూర్తం గురించి రాయమంటే సరదాగా రాసినది, నాకిందులో పెద్ద ప్రవేశం లేదు సుమా.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-పనసపండు పెచ్చు/జీడి మామిడి పండు, పులుసు/కూర.

పనసపండు పెచ్చు/జీడి మామిడి పండు, పులుసు/కూర.

పనసపండు కోసుకుని తొనలు తీసుకున్న తరవాత పెచ్చులు పారేస్తాం, నిజానికి ఈ పెచ్చులు కూర వండుకుంటే చాలా బాగుంటాయి, పులుసు పెట్టుకుంటారు అదింకా బాగుంటుంది..

పనస పండు పెచ్చు తీసుకుని, పీచు, గరి తీసేసి చిన్న ముక్కలుగా చేసుకోవాలి. కొద్దిగా చింతపండు పులుసు పిసుక్కుని అందులో ఈ ముక్కలేసి ఉడకబెట్టాలి, బెల్లం వేసుకుంటే చాలా బాగుంటుంది, కొద్దిగా వరిపిండి వేయాలి,చిటికెడు పసుపు, సన్నటి సెగమీద ఉడకనిచ్చి ఉప్పు చేర్చి పోపు పెట్టుకుంటే పులుసు అదుర్స్…
………………………………………………….

పనసపెచ్చు కూరకి, పెచ్చుని చిన్న ముక్కలుగా తరుక్కోవాలి, మెత్తగా ఉడికిన ముక్కలికి కొద్దిగా చింతపండు పులుసు,చిటికెడు పసుపు, తగిన ఉప్పు చేర్చి ఉడకనిచ్చి ఆ తరవాత పోపుపెట్టుకుంటే బాగుంటుంది. బెల్లం వేసుకుంటే ఇంకాబాగుంటుంది. బెల్లం చింతపండు పులుసు, ఉప్పు చేర్చేటపుడు చేర్చుకోవాలి, కొద్దిగా వరిపిండి కూడా వేసుకుంటే కూర చాలా బాగుంటుంది…..

………………………………………………….

సాధారణంగా పనసతొనలు తిని, గింజలు పారేస్తారు వీటిని చాలా రకాలుగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. వేయించుకుని తినచ్చు. కొద్దిగా నెయ్యి వేసి వేయించి ఉప్పూ కారం జల్లుకుని తినచ్చు.   పై పొరవలిచి గింజలని ఉడకపెట్టి మెత్తగా చేసుకుని కొద్దిగా చింతపండు పులుసు,ఉప్పూ, వరిపిండి చేర్చి పోపు పెట్టుకుంటేకూరగా బాగుంటుంది.

………………………………………………….
గిరిజనుల ప్రధాన ఆహార పదార్ధాలలో ఈ పనస గింజలు కూడా ఒక భాగమే. పనసగింజలను అన్ని కూరలలో ముఖ్యంగా వంకాయ కూరలో వేసుకుంటే బాగుంటుంది.

………………………………………………….

download

అన్ని గింజలూ పండు లోపలుంటాయి కాని జీడి మామిడి గింజ జీడి గింజలు పండు అడుగునకాస్తాయి. ముదిరిన తరవాత పండు కోసి గింజ వేరు చేసి పండు పారేసేవారు. ఈ పండు ఎక్కువ తినరు, కారణం గొంతు నుసపెడుతుంది, దగ్గూ వస్తుంది. ఈ దగ్గు, నుసా కలిగించే వాటిని వేరు చేసి ఈ పండు పానీయం అమ్ముతున్నారట. పండు తీసుకుని ముక్కలుగా కోసుకొని చింతపండు పులుసులో వేసి ఉడకపెట్టి కొద్దిగా, బెల్లం, చిటికెడు పసుపు, తగిన ఉప్పూ చేర్చి, పోపు పెట్టుకుంటే, సన్నటి సెగను కాస్తే ఈ పులుసు బ్రహ్మాండం.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-బోసినోటి టిపిన్ సంబరం

బోసినోటి టిపిన్ సంబరం

”రోజూ ఇడ్లీయేనా?” గునిశాను ఉదయం టిఫిన్ చెయ్యడానికి.
”ఉండండి” అని ఏదో పట్టుకొచ్చి వేసి ”తినండి” అంది.
”ఏంటిదీ” అంటే ”పళ్ళు రాలుతున్నాయి కదా! ( ఇక్కద శ్లేష వాడిందా అని అనుమానమొచ్చిందనుకోండి) మామిడి చెట్టువి, అవి పళ్ళేగాని గట్టిగా ఉంటాయి, ముగ్గుతాయని వదిలేస్తే కుళ్ళిపోతాయి, అందుకుగాను వాటిని ముక్కలుచేసి మిక్సీలో వేసి కొద్దిగా ఉప్పుకల్లు పడేస్తే అదిగో అదే ఇది,రెండవది మొదటిదానికి కొద్దిగా పోపు జేర్చి మిక్సీలో తిప్పినది” అంటే, తింటే అబ్బో ఆనందమే ఆనందం, అంతబాగుంది, ఇడ్లీ లాగించేశా.

మరోరోజు మళ్ళీ ఇటువంటి తగువే ”రోజూ ఇలా టిఫిన్ దగ్గర తగువుతో వేగలేకపోతున్ననమ్మా! ఉండడి ఇప్పుడే వస్తా” అని ఇడ్లీ ప్లేట్ పట్టుకుపోయింది. ”టిఫిన్ పెడుతుందా? పెట్టదా? ఇవేళ ఏదీ గతినాకూ అని పాడుకోవాల్సిందేనా” అని ఆలోచిస్తూ, చిస్తూ ఉండగా ప్లేట్ తో వచ్చేసింది. ”ఏంటీ” అన్నా. ”ఇడ్లీ చిదిపేశాను, కొద్దిగా పోపులో ఉప్పురాయి వేసి కొద్దిగా చింతపండు పులుసు చేర్చి, ఇడ్లీ చిదిపినదానిలో వేసి కలిపేను, బాగుందా” అంది, ”మరికొంచం పెట్టూ” అని లాగించేశా, చప్పరిస్తూ.

ఇలా రోజూ ఏదో ఒక తలనొప్పి పడుతూనే ఉంది, ఒక రోజు పట్టుకొచ్చిన టిఫిన్ పట్టుకెళ్ళిపోయింది, మొహం చిట్లించానని. ఈ రోజు టిఫిన్ యోగం ఉన్నట్టా లేనట్టా అని బొమ్మా బొరుసూ వేద్దామంటే రూపాయి లేకపోయింది, అసలు చొక్కా ఉంటేకదా ఒంటిమీద! రూపాయి కావాలంటే మళ్ళీ ఆవిడ దగ్గరకే వెళ్ళాలి ఓపికలేక కూచున్నా! చిన్నప్పుడు పుస్తకం పుచ్చుకుని పేజీలు తిప్పుతూ ”బొమ్మొస్తుందా రాదా” అని ఆడుకున్నది గుర్తొచ్చి పుస్తకం కోసం చూస్తే అటువంటి పుస్తకమే కనపడలేదు, ఏదీ గతినాకూ అని పాడుకుందామా అనుకుంటుండగా, ఒక గిన్నె తెచ్చింది, ఏమిదీ అని చూస్తూ తినడం మొదలెట్టాను. ”ఇంత తొందరలో ఎలా టిఫిన్ మార్చావూ” అన్నట్టు చూశా. ”వంటింట్లోకెళ్ళి నాలుగు గుప్పిళ్ళ అటుకులు పక్కనే ఉన్న పుల్ల మజ్జిగలో పడేశాను, చిటికెడు పసుపేశాను, ఉప్పూ పడేశాను. పోపులపెట్టిలోంచి ఒక మిరపకాయ నాలుగు ఆవాలు తీసుకుని ఒక గరిటెడు నూనెతో పోపు వేయించి మజ్జిగలో కలిపేశాను, అదిగో అదే మీ టిఫిన్” అంది, మెచ్చుకోలుగా చూశాను, మధ్యాహ్నం టిఫిన్ ఏమిటీ అన్నట్టు.

మధ్యాహ్నానికి ఇలా చేస్తా అని చెప్పింది. కొద్దిగా అటుకులు నేతి చుక్కవేసి వేయిస్తా, వాటిని మిక్సీ పట్టి ఉంచుతా, దానిలో చిటికెడు ఉప్పూ, పంచదార కలుపుతా. కొద్దిగా జీడిపలుకులు కూడా మిక్సీ పట్టేసి కలిపేసి కొద్దిగా నెయ్యేసి ఉండచుట్టేస్తా అని ముగించింది. ”తీపా” అని సాగదీశా.

కాకపోతే మరోటీ అని చెప్పింది ఇలా. అటుకులు వేయించుకుని నేతి చుక్కతో మిక్సి పట్టేస్తా. కొద్దిగా నువుపప్పు, వేరు శనగ గుళ్ళు, గుల్ల శనగపప్పు, జీడి పప్పు విడివిడిగా కొద్ది నేతి చుక్కతో వేయిస్తా, అలాతినలేరు కదూ అందుకు అన్నీ మిక్సీ పట్టేస్తా, అటుకులగుండలో కలిపేసి, కొద్దిగా ఉప్పూ కారం చేర్చి నేతితో ఉండ చేస్తా అంది. అమ్మబాబోయ్ ఎంత కష్టపడుతున్నవని నోటి చివర దాక వచ్చిన మాట చెప్పలేదు, కళ్ళతోనే చెప్పి ఊరుకున్నా. వస్తా పనుంది అని వెళ్ళిందండి, అదండి పళ్ళులేని బోసినోటి టిఫిన్ సంబరం.

మొన్నో రోజు పదిమంది మిత్రులు చూద్దామని వస్తున్నామని కబురు చేశారు, ఒక పావుగంటలో వస్తామన్నారు, నేను కుర్చీలు సద్దుతుంటే ఇల్లాలడిగితే చెప్పాను, వచ్చే వాళ్ళకి ఏమయినా పెడితే బాగోదూ అని, అలాగే వాళ్ళు రావడానికోపావుగంట పడుతుంది కదా! వాళ్ళొస్తే వాళ్ళ బుర్రలు మీరు తింటూ ఉండండి, ఈ లోగా నేను వాళ్ళు తినడానికి పంపుతానంది. ఇంత తొందరలో ఏం చేస్తుందబ్బా అనుకున్నా. వాళ్ళు వచ్చిన ఐదు నిమిషాలకి టిఫిన్ వచ్చేసింది, చూస్తినా అది అటుకుల పులిహోర, లొట్టలేసుకుంటూ తినేసి ఆవిడకి ధన్యవాదాలు చెప్పేసేరు మావాళ్ళు. ఇదండి అటుకులతో తక్కువ సమయంలో చేయగల టిఫిన్లు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మినపసున్ని.

మినపసున్ని.

ఎండలు మండుతున్నాయి, భాస్కరుడి పేరుకి సరిపోయినట్టుగా అన్నీ చప్పరించడమే సరిపోతోంది, పళ్ళింకా కట్టించుకోలేదు, ఏంతినాలన్నా కష్టంగానే ఉంది, ఇది ఆలోచించి ఇల్లాలు మినపసున్ని చేసినట్టుంది, మొన్ననోక రోజు మధ్యాహ్నం పెట్టింది, ఆహా ఏమి రుచి, ఏమి రుచి మళ్ళీ చిన్న తనం లోకి వెళిపోయా.

మినపసున్ని చేయాలంటే మినుగులు వాడుకోవాలి. పప్పు కాదు. మినుగుల్ని వేయించుకోవాలి, అసలు మినపసున్ని రుచి ఈ మినుగులు వేయించడం లోనే ఉంది. మినుగులు వేయిస్తే కమ్మటి వాసనొస్తుంది, అప్పుడు దింపేయాలి. చల్లబడిన మినుగుల్ని విసురుకోవాలి మెత్తగా, పొట్టుతో సహా.ఇలాగైతే చాలా బలుహారం. ఎక్కువమంది, ఒకసారి వేయించిన మినుగుల్ని తిరగలిలో విసురుతారు, కచ్చపచ్చాగా.పొట్టు పోతుంది, చెరిగేస్తే. అప్పుడు మెత్తగా విసురుతారు. కొంతమందయితే చాయ మినపగుళ్ళు  వాడేస్తున్నారు. మినుగులు, ఒక చెంచాడు నెయ్యి వేసి అందులో వేయించుకుంటే ఇంకా బాగుంటాయి. శేరు మినుగులకి ఒక చారెడు బియ్యం కూడా చేర్చి వేయించుకుంటే రుచి బ్రహ్మాండం..తరవాత కావలసినది బెల్లం,మేమయితే బూరుగుపల్లి లేదా తాటిపాక బెల్లం అంటాం, దానిని కోరుకోవాలి, కత్తిపీటని. చితకకొడితే ముక్కలుండిపోతాయి,ఇబ్బందేం కాదుగాని ఉండ విడిపోడానికి కారణం కావచ్చు. ఉండ విడిపోతే బాగోదు. ఈ రోజుల్లో పంచదార వాడేస్తున్నారు కాని, బాగోదు. చివరిగా కావలసినది నెయ్యి. ఇది గేదె నెయ్యి ఐతే మంచిది. ఆవునెయ్యి కుశాగ్రబుద్ధికీ, గేదె నెయ్యి బలానికి పెట్టింది పేరు.

ఇప్పుడు మినపపిండిలో బెల్లంకలిపి ఆ తరవాత కరిగించిన నెయ్యిపోసి దగ్గరగా ఉండ చుట్టి ఉంచుకుంటే చాలా రోజులు నిలవ కూడా ఉంటాయి. తింటే ఆహా ఏమి రుచి అనరా మైమరచి అన్న మా మిత్రుని మాట అక్షరాలా నిజం….

మినపసున్ని అంటే మావూరు జ్ఞాపకానికొచ్చింది.మాదో శుద్ధపల్లెటూరు, తూ.గో.జి.లో. ఊరినిండా ఒక కులం వారే ఎక్కువ, అందరూ వ్యవసాయదార్లు, కలిగినవారు కూడా. వీరింట్లో అమ్మాయి పెళ్ళయితే అల్లుడు మ నుగుడుపులుకి వచ్చేవాడు. ఇవి మనుగుడుపులుకాదు ”మును కుడుపులు” అనగా మొదటిసారి విందులు అని అర్ధం, చక్కటి తెనుగుమాట అలా తయారైపోయింది. సాధారణంగా మునుగుడుపులంటే మూడురోజులు, ఒకప్పుడు వీటిని వేరుగా చేసేవారు. కొంతకాలం తరవాత కార్యం, మునుగుడుపులు కలిపేశారు, మరిప్పుడు మనుగుడుపులకి సమయమే లేదు, పెళ్ళే గంటలో చేసుకుంటూంటే, మిగతా వాటికి సమయమెక్కడా? దారి తప్పేమా?

మావన్నీ వరిభూములు, వరి తరవాత మినుగులు పండించడం అలవాటు, చెరకు పండించడమూ,బెల్లం ఆడటమూ అలవాటే, ఇక పాడి గురించి చెప్పేదే లేదు, మా దగ్గర గౌడు గేదిలని, పూటకి నాలుగు కుంచాల పాలిచ్చే గేదెలుంటాయి, వాటిని అలా మంచి దాణాతో మేపుతారు. మా వూరు దగ్గర గుమ్మిలేరు అనే ఊరుంది, ఆ ఊళ్ళో ఒకతను వేసవిలో పశువులకి వేడి నుంచి రక్షణకి ఫేన్లు పెట్టిస్తాడు,తడిపిన గోనె బరకాలు షెడ్ చుట్టూ కట్టిస్తాడు, షెడ్ మీద నీళ్ళు జల్లే ఏర్పాటూ చేస్తాడు. అంతే కాదు అతని ఇంట కపిలగోవు ఎప్పుడు వచ్చిందో కాని ఆ తరవాత నుంచి కపిలదూడలనే పెడుతుంది, లక్షలిస్తామని అంటారు దూడలకి, కాని అమ్మడు. గోపోషణ అంత శ్రద్ధగా చేస్తాడు. ఏంటో ఈ వేళ శాఖాచంక్రమణం పెరిగింది.

మాకు మినుగులుకి,బెల్లానికి,నేతికి లోటులేదు అన్నీ ఇంటిలోవే,మినుము పప్పులలో రాజు కదా! మరి మినపసున్నికి లోటేమీ? పాతకాలంలో వీశ సున్ని ఉండలు సారి తెచ్చేవారు, వాటిని ఊరిలో పంచేవారు కూడా. ఈ కులంలోవారి అల్లుడు మనుగుడుపులకొస్తే అదో చిత్రంగానే ఉండేది. మునుగుడుపులకొచ్చిన అల్లుడు ఆరునెలలు గాని అమ్మాయి నెలతప్పడం కాని, ఏది ముందయితే అప్పుడు తన ఇంటికి వెళ్ళేవాడు. అమ్మాయి కాపరానికి వెళుతోందంటే అది బిడ్డతోనే….వీరి అల్లుడుకి రోజూ రాత్రిపూట ఒక మినపసున్ని ఉండ తినిపించదం అలవాటు. మునుగుడుపులకి వచ్చినవాడు ఆరునెలలకి ఏనుగులా తయారై ఇంటికెళ్ళేవాడు, నిజానికి ఇది కొంత  ఆశ్చర్యమే కొలిపేది, నాటిరోజులలో. మినపసున్ని అంతటి బలవర్ధక ఆహారం, కేజి ఉండయితే నాలాటి అర్భకులకి ఒక నెల ఫలహారంగా సరిపోతుంది…..