శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-కాటికి కాళ్ళు జాపడం.

కాటికి కాళ్ళు జాపడం.

ఎవరి కాళ్ళు వాళ్ళు కాటికేసి జాపి పడుకోరు, చచ్చేటపుడు, మరొకరు జాపుతారు :)

జీవి శరీరంలో ఉన్నంత సేపు శివం,చిలక ఎగిరిపోయిన తరవాత, అదే హంస మంత్రం ఆగిన తరవాత, ఇది శవం. జీవుడు శరీరంలోని తొమ్మిది రంధ్రాలలో ఒక దాని గుండా గుండా బయటికిపోయి అనంతంలో కలుస్తాడు. అవి శరీరంలో ఊర్ధ్వభాగంలో ఏడు అధోభాగంలో రెండు రంధ్రాలు. ఇవి కాక మరో రంధ్రమూ ఉంది, కాని అది మూసుకుపోయి ఉంటుంది, అదే బ్రహ్మ రంధ్రం. అదేమని అనుమానం కదూ! చిన్న పిల్లలని అనగా నెలల పిల్లల్ని చూడండి, పరిశీలించి. తలమీద మధ్యలో ఒక చిన్న గుంటలా ఉంటుంది. అక్కడ చెయ్యి వేసి చూడండి హృదయ స్పందన వినిపిస్తుంది. దీనినే ”మాడు” అనీ అంటారు, అదే బ్రహ్మ రంధ్రం. కొంతమంది పిల్లలలో ఆ హృదయ స్పందన బయటికే కనపడుతుంది కూడా, బ్రహ్మ రంధ్రం మీది చర్మం గుండెతో పాటుగా స్పందిస్తూ. ఇది వయసుతో పాటు గట్టిబడి మూసుకుపోతుంది. ఈ మార్గాన్ని ఛేదించుకుని ఊర్ధ్వంగా జీవుడు శరీరం వదలడమన్నది, చాలా అరుదు, ఎవరో మహానుభావులకుగాని సామాన్యులకు జరుగదు, వారే జ్ఞానులు. సామాన్యులందరికి శరీరాన్ని తగలబెట్టేటప్పుడు ఇది విచ్చుకుంటుంది, దానినే ’కపాల మోక్షం’ అంటారు. దారి తప్పేం కదూ!

ఇప్పుడంటే అందరిని చివరికాలమొస్తే హాస్పిటల్ లో పారేస్తున్నారు,ఒంటరిగా దిక్కులేని చావు చావమని గాని , పూర్వం బంధువులు, మిత్రులు అందరూ చూస్తుండగానే హంస లేచిపోయే సమయం వచ్చినపుడు, మంచం మీంచి భూమి మీదకి దింపేవారు. అలా దింపినవారిని దక్షణానికి అగ్రాలుండేలా వేసిన దర్భల మీద దక్షణంగా తల ఉంచి పడుకోబెట్టి, కొడుకులు తులసి తీర్థం పోసేవారు, ఇంకా ఏమైనా ఆశ ఉండి బతుకుతారేమోనని, తల దక్షణానికి పెట్టేరు కదా అందుచేత కాళ్ళు ఉత్తరానికే చాచుతారు.

మీకీపాటికి ఒక అనుమానం వచ్చే ఉంటుంది, ఉత్తరాన్నే వల్లకాడుంటుందా అని. నిజమే వల్లకాడు ఇదివరలో ఊరికి ఉత్తరానే ఉండేది. అనుమానమా! ఐతే ఈ తత్త్వం వినండి. “ఊరికి ఉత్తరాన సమాధిపురములో కట్టె ఇల్లున్నదే చిలకా!” మరో అనుమానమొచ్చేసింది మీకు దక్షణానికే తలెందు పెట్టాలి అని కదా! దక్షిణం యముని దిక్కు అందుకు అటు తల ఉండేలా పడుకోబెడతారు. ఇక ఉత్తరాన్నే కాడెందుకుంటుందని కదా! మన దేశంలో గాలి ఎక్కువ కాలం దక్షణం నుంచి ఉత్తరానికి వీస్తుంది, అదే యముని దిక్కైన దక్షణాన్ని కాడు ఉంటే ఆ పొగ ఊరి మీదకొచ్చి బతికున్నవారు బాధ పడగూడదని ఈ ఏర్పాటు చేసేరు. ఇప్పుడు ఏ దిక్కులోనైనా కాడు ఏర్పాటు చేయచ్చు, ఎందుకంటే కొన్ని ఊళ్ళలో ఈ శ్మశానాలు కూడా పెద్దలు ఆక్రమించుకున్నారు గనుక, శ్మశానాలు లేవు గనక. కొన్ని ఊళ్ళలో శ్మశానాలూ లేవు, ఉన్నవి కబ్జా అయిపోవడం మూలంగా, పొరుగూరు శ్మశానాలు వాడుకుంటున్నారు..

ఒకప్పుడు ఇలా శ్మశానానికి సాగనంపడానికి కూడా వాయిద్యాలు పెట్టేవారు, ఇప్పుడతే మూడు రోజులుంచి, ఏం ఎందుకని మూడు రోజులుంచుతున్నారని కదా! కొడుకులు కోడళ్ళు అంతా అమెరికాలో ఉంటే వాళ్ళు రావడానికే సమయం పడుతోంది కదా! ఆ తరవాత కోతి చస్తే గోడవతల పారేసినట్టు పట్టుకుపోతున్నారు.

ఇలా శ్మశానాలు లేక శవాల్ని తగలపెట్టడం కూడా కష్టమవుతుంటే రాజమహేంద్రవరంలో కైలాసధామం అని ఒక చక్కని ఏర్పాటు చేశారు. ఈ కైలాసధామానికి శవాన్ని చేర్చడం కి కూడా ఏర్పాట్లున్నాయి, వేన్లు తిరుగుతుంటాయి.రాజమహేంద్రవరం చుట్టు పక్కల ముఫై కిలో మీటర్ల దాకా వేన్లు వస్తాయి. ఒకాయన నాకంటే పెద్దవాడొక సారి మాటల సందర్భంగా చెప్పేడు. అప్పుడు 2500 కట్టేను, అని, ఇప్పుడెంతో తెలీదనుకోండి. చాలా మంచి సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చేశారని విన్నాను.మూడు  సార్లు ఉపయోగించుకున్నాం కూడా తెలిసినవారికి అవసరపడితే… దీని ఉపయోగించుకోవాలనుకునేవారు ముందుగా సొమ్ము చెల్లించవచ్చు లేదా అప్పటికప్పుడూ ఉపయోగించుకోవచ్చు. వారికి ఫోన్ చేస్తే చాలు వేన్ పంపుతారు. మిగిలిన ఏర్పాట్లన్నీ అక్కడే అమరి ఉంటాయి. నేటి రోజుల్లో కాటికి కాళ్ళు చాపి పెద్దవాళ్ళని పంపెయ్యడం కూడా సమస్యే అయిపోయింది. ఇదీ కాటికి కాళ్ళు చాపడం కత.

మన కాళ్ళు కాటికి మరొకరు చాపుతారు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-గోదావరి అంత్యపుష్కరాలు

గోదావరి అంత్యపుష్కరాలు

గురుడు సింహరాశి ప్రవేశంతో గోదావరికి పుష్కరాలు ప్రారంభమవుతాయి. నిరుడు పుష్కరాలలో చాలా మంది పాల్గొనలేకపోయీ ఉండచ్చు. గురుడు సింహరాశిలో సంవత్సరం ఉంటారు అనగా ఈ 11.08.2016 వరకు, పుష్కర సంవత్సరం. ఆ రోజువరకు గోదావరిలో ఎక్కడ స్నానం చేసినా పుణ్యప్రదమే. అందుచేత పుష్కరాలలో స్నానం చేయలేకపోయామనుకున్నవారు ఈ రాబోయే మాఘ మాసం ఆదివారం స్నానం చేసి గొల్లలమామిడాడలో ఉన్న సూర్యనారాయణ మూర్తిని దర్శించవచ్చు. పిల్లలు చదువులు ఉన్నవారు ఏప్రిల్ నెలలో చేయచ్చును. మీ వీలు చూచుకోండి, ఒక సారి గుర్తుచేశానంతే…

అంత్య పుష్కరరోజుల్లోనే స్నానం చేయాలనుకునేవారికో సూచన. ఆసమయంలో ఒడిషా, బెంగాల్ లనుంచి జనం వస్తారు. వారొస్తే జనం తక్కువైనా శుభ్రత కొంత కొరవడటానికి సావకాశం ఉంది.

రాజమహేంద్రవరం లోనే స్నానం చేయాలని లేదు, కొవ్వూరు క్షేత్రం, అలాగే మరికొద్ది పైకి వెళితే పట్టిసీమ వీరభద్రేశ్వర క్షేత్రం, ఇవి రెండు పగోజిలో ఉన్నాయి, అఖండ గోదావరి.

Distances from Rjamahendravaram

Kovvuru    less than 10km Good number of buses

Pattiseema                35km less bus frequency

Antarvedi        more than 125km less bus frequency or buses to be changed

Annavaram   80km bus and train servce good number of buses

Biccavolu      35km good number of buses, one bus every 15 minutes Oldest subrahmanyeswara temple of Chaalukya period.  vinayaka temple of the same period, idol found in excavations, the idol will be just like kanipaakam vinaayaka, of that size and look.

Gollalamaamidada just 5km from Biccavolu famous Suya temple

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ఒత్తిడి. (టెన్షన్)

ఒత్తిడి. (టెన్షన్)

ఒత్తిడి అనేక రూపాల్లో ఉంటోంది, నేటి కాలానికి. నేటి కాలంలో ఒత్తిడే ప్రాధానమైనదీ అయిందేమో, anxiety neurosis  కూడా ఇందులో భాగమేననుకుంటా.

జీవితంలో ఒత్తిడి కొంత వరకు అవసరమే, అదెలాగంటే ఒక పని చెయ్యాలనుకుంటే, కొంతమంది రేపు, రేపు అని వాయిదాలేస్తూ ఎప్పటికి మొదలే పెట్టలేరు. ఇటువంటి వారికి విరుగుడుగా కొంత కాలాన్ని కూడ నియమించుకుంటే అదే ఒత్తిడి అవుతుంది. ఇది స్వయంగా నియమించుకున్నదీ కావచ్చు, మరొకరు నియంత్రించేదీ కావచ్చు. కొంత మంది మీద ఈ ఒత్తిడి చాలా అద్భుతమైన ఫలితాలూ ఇస్తుంది, మరి కొందరి పై భయంకర పరిణామాలకీ దారి తీస్తుంది. నేటి కాలంలో ఉద్యోగులందరికి ఈ రోజువారీ ఒత్తిడి అధికమే అయిపోతూ ఉండి, మానసిక సమస్యలెక్కువై పిచ్చి డాక్టర్ల సంఖ్య, పొరబాటు మానసిక నిపుణుల సంఖ్య, మరి వీరిని అందరూ పిచ్చి డాక్టర్లే అంటున్నారు మరి, ఎక్కువైపోయింది. ప్రతివారికి మానసిక సంతులనం తప్పుతో ఉంది :)

యాజమాన్యం లో ఉన్నవారు నిపుణులై ఉండి, ఉద్యోగుల పని తాహతును బట్టి వారికి పని అప్పగించి, సమయమూ ఇచ్చి, వనరులూ సమకూరిస్తే, చేసే పనిలో స్వాతంత్ర్యమిస్తే కొద్ది పాటి ఒత్తిడితో పనులు బాగానే జరుగుతాయి. కొన్నికొన్ని యాజమాన్యాలు కిందివారికి పని అప్పజెప్పడమే తప్పించి మిగిలిన వనరుల గురించి ఆలోచించవు. నాకీ పని కావాలి అంతే. పని అప్పగించిన మరునాటి నుంచే ఒత్తిడి ప్రారంభిస్తారు, ఏమయింది? ఏం చేసేరు అంటూ. ఇది ఒత్తిడిని పెంచడమే. మరో చిన్న మాట కూడా, ఇలా పనిని అప్పగించుకున్నవారు మెతక మనుషులైతే వారి బాధ వర్ణనాతీతం. ఈ ఒత్తిడి కొద్ది మోతాదులో అవసరమే కాని ఎక్కువైతే మాత్రం భయంకరమైన ఫలితాలిస్తుంది. వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాలు కూడా చెడిపోతాయనడం లో సందేహం, అనుమానం లేదు. ఒత్తిడి పెంచితే కొంతమంది మొండివాళ్ళయిపోతారు. సాధారణం గా ఉద్యోగంలో ఉన్న ప్రతి జీవికి ఈ ఒత్తిడి నేటి రోజులలో తప్పటం లేదు, జీవితం లో కూడా ఈ ఒత్తిడి అధికం గానే కనపడుతూంది.

వదినా మీ కోడలు నీళ్ళోసుకోలేదూ! పెళ్ళయి రెండేళ్ళవలా? ఏంటో పిదపకాలం మనుషులు సుమా. మనకీ పాటికో బిడ్డ పుట్టలేదూ! పక్కింటి పనిలేని వదినగారి మాట. నాటి కాలానికి నేటి కాలానికి చాలా మార్పులొచ్చాయని గమనించినా ఎదుటివారి పై ఒక రకమైన ఒత్తిడి తేవడమే ఇది. నీళ్ళోసుకోకపోవడానికి ఆ ఇంటి కోడలిదా తప్పు? ఏమో ఏం కారణాలున్నాయో! అయ్యో మీవాడికి ఉద్యోగమే రాలేదా? అమాయకపు ప్రశ్నలాటి ముల్లు గుచ్చడం. ఈ మాట ఆ ఇంట్లో అగ్గి రాజేయచ్చు, ఒత్తిడీ పెంచేయచ్చు, కావాలని ఆ కుఱ్ఱాడు ఉద్యోగం రాకుండా చేసుకోడు కదా! ఈ ఆలోచనుండదు.

పిల్లలపై ఈ ఒత్తిడి ఇబ్బందులే కలగచేస్తోంది. వాళ్ళమ్మాయి కి ఫస్టొచ్చింది, నువ్వూ ఉన్నావెందుకూ? ఇలా పోలికతో కలిపి పెంచే వత్తిడి మూలంగా పిల్లలు ఒక్కొకచోట ఆత్మహత్యలకూ పాల్పడుతున్నారు. అలాగని పిల్లలపై అసలు ఒత్తిడే తేవద్దనికాదు, దానికి మోతాదు ఉంటుంది, వాళ్ళమ్మాయికి ఫస్ట్ వచ్చింది, నువ్వూ అలాచదివి ఫస్ట్ తెచ్చుకోవాలని ఒత్తిడి తెస్తే తప్పులేదు, లేకపోతే విద్వంసమే జరుగుతుంది. ఇది పెద్దలు తెలిసి తెలియక కూడా చేస్తున్నారు.

రైలందుతుందా? రిసర్వేషన్ లేదు సీటయినా దొరుకుతుందా? మానసిక ఒత్తిడి. ప్రయాణానికి ముందు ఏర్పాటెందుకు చేసుకోలేదు? ఇది చేతులారా చేసుకున్నది. అత్యవసర పరిస్థితులలో మాట వేరు. ఆఫీసుకు సమయానికి చేరగలమా? పంపులో నీళ్ళొస్తాయా? కరంట్ ఉంటుందా? పని చేసుకుంటుండగా పోతుందా? బయటికి వెళ్ళిన వాళ్ళు క్షేమంగా తిరిగొస్తారా? డాక్టర్ అపాయింట్ మెంట్ దొరుకుతుందా? డాక్టర్ చూసి ఈ కురుపు కేన్సర్ అంటాడేమో? బయాప్సీ చేయించడానికి పంపితే ఫలితం ఏమని వస్తుందో? ఇలా ప్రతి విషయమూ ఒత్తిడే అయిపోతూ ఉండి, మనుషులు బాధలకే గురయిపోతున్నారు. ఇదంతా మనసుచేసే మాయ. నేటి కాలంలో ఇవి తప్పవేమో అనీ అనిపిస్తూ ఉంది.

మౌనం కూడా ఒత్తిడిని పెంచుతుంది. భార్యా భర్తల మధ్య, ముఖ్య స్నేహితుల మధ్య, కావలసిన వారి మధ్య మౌనం రాజ్యమేలిందా? చెప్పలేనంత ఒత్తిడి, ఈ మౌనం ఎందుకో తెలియక…. మాటాడకపోవడం భయంకరమైన శిక్ష. ఇదంతా మనసు చేసే చిత్రం, ఎదుటివారేమనుకుంటారో! మనం చేతకాని వాళ్ళం అనుకుంటారేమో,మనల్ని తప్పుగా అర్ధం చేసుకున్నారేమో! మన మనసులో మాట వింటే బాగుణ్ణు,  ఇలా ఆలోచనలు రకరకాలు గా సాగిపోయి, మనసుపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.ఈ ఒత్తిడి చికాకవుతుంది, అది నిస్సహాయతగా మారి, కోపమవుతుంది, చివరికి ద్వేషంగానూ మారచ్చు.

ఒక చిన్న ఉదాహరణ. ఒక మేనేజిమెంట్ మీటింగ్ లో, మీరిన్ని కనక్షన్లు ఇవ్వాలి మీరిన్ని ఇవ్వాలి అని చెబుతూ వస్తున్నారు, అందరూ బుర్రలూపుతున్నారు కాని ఒకరికి అవి జరుగుతాయన్న నమ్మకం మాత్రం లేదు. ఎవరూ నోరు విప్పిన పాపానపోయి ఉన్న సాధకబాధకాలు చెప్పినదీ లేదు. లోపల లోపల సణుక్కుంటున్నారు. ఎవరూ నిర్దేశిత లక్ష్యాని చేరుకోరు,మళ్ళీ మీటింగ్ లో అందరికి పెద్దాయన తలంటు పెట్టడమూ అలవాటే! నేను ఆగలేకపోయా, కొందరునాకేసి అసహనంగా చూశారు, కొందరు నువ్వే మగాడివా అన్నట్టూ చూశారు, ఆ చూపుల్లో ఇవన్నీ ఊహించుకున్నా, వెనుతీయలేదు. ఉన్న ఇబ్బందులు ఏకరువూ పెట్టేశాను, మీరిచ్చిన లక్ష్యం చేరలేను, ఇక్కడున్నవారంతా తలలూపుతున్నారే తప్పించి లక్ష్యం చేరుకోలేరు అని కుండబద్దలు కొట్టేశాను. ఒక్కసారిగా గుసగుసలు పోయారంతా. పెద్దాయన నాకేసి అలా చూస్తూ ఉండిపోయారు, ఏమనుకున్నారో, తెలియదుకాని. ఎంతయినా పెద్దాయన తెలివైనవాడు కదా, నా బాధ కొద్దిగా అర్ధం అయింది కాని, వెంటనే సద్దుకుని, ఇలా ఉన్న విషయం ఉన్నట్టు చెప్పగల ధైర్యం కావాలి, ఇప్పుడు మీరంతా ఇలాగే చెబుతారని తెలుసుకాని, మీ ప్రయత్నం చెయ్యండి, నాకు తెలుసు, ఎవరెలా చేయగలరో, ఎవరి దగ్గర ఏమి ఇబ్బందులున్నాయో!. ఇలా చెప్పేసి శర్మా! నీ ఇబ్బందులు చెప్పేవు కనక, ఆ ఇబ్బందులు అధిగమించడానికి ఉపాయాలు కూడా నువ్వే చెప్పగలవు, వాటిని ఉపయోగించు, అని మీటింగ్ సమాప్తి చేశారు. బయటకొచ్చాకా అందరూ తలోమాటా అన్నారు. నేనైతే నేను చేయగలది త్రికరణ శుద్ధిగా చేశాను. ఇచ్చిన లక్ష్యాన్ని దాటేశాను, అనుకున్న సమయంకంటే ముందుగానే. ఇంక అక్కడినుంచి పెద్దాయన శర్మా, నీకు లక్ష్యం నేను ఇవ్వను నువ్వే చెప్పు అనేవారు, అలా నా మీద ఒత్తిడి తగ్గించి ఆయన అనుకున్నపనికంటే ఎక్కువే చేయించుకున్నారు. ఇదో చిట్కా! అందుచేత ఒత్తిడి మాత్రమే ఫలితాలిస్తుందనుకోడమూ పొరపాటే…..

ఇదెప్పుడో ఒత్తిడిలో రాసిన పాతటపా.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-అమృతలత

అమృతలత

నామృతం న విషం కించి దేకాం ముక్త్వా నితంబినీమ్
నైవామృతలతా యుక్తా వియుక్తా విషవల్లరీ…….భర్తృహరి

పడతినొక్కదాని విడిచి యమృ
తంబు లేదు భువీ విషంబులేదు
అమృతలత లతాంగి యనురాగవతి యైన
గాక మెలగెనేని గరళవల్లి………..లక్ష్మణ కవి

అందమైన స్త్రీ ఒక్కరుతప్ప వేఱొక్క విషముగాని అమృతముగాని లేదు.ప్రేమగల స్త్రీయే అమృతలత. ప్తేమలేని కాంత విషపు తీగ. అనురాగముగల స్త్రీ అమృతలతలా ప్రాణాలిస్తుంది, అనురాగములేని స్త్రీ విషపు తీగలా ప్రాణం తీస్తుంది.

కవి శృంగార శతకంలో చెప్పినది, నేను దాని అర్ధం చెప్పడంలో కొద్దిగా పక్కకి జరిగినమాట వాస్తవం మన్నించండి.

ఒకో సంసారంలో, భార్యా భర్తలు ఉద్దాలకుడు, చండి లలా ఉంటారు. ఆయన అవునంటే ఆవిడ కాదంటుంది, ప్రతి చిన్న విషయానికీ. విషయానికొస్తే కవి ప్రేమగల స్త్రీ అమృతపు తీగ లేకపోతే విషపుతీగ అని రెండు ముక్కల్లో జీవిత సారం చెప్పేసేరు. ”పెనగ పెనగ సతికి ప్రేమబుట్టు” అన్నారు వేమనతాత,భార్యా భర్తలు శారీరకంగా పెనవేసుకుని, మానసికంగా దగ్గరైనప్పుడు, కాలంతో అంటే కష్ట సుఖాల్లో కలసి ఉంటే ఒకరిపై ఒకరికి ప్రేమ కలుగుతుందిట, అది చిక్కబడుతుంది, వయసుతో. జీవిత తొలి దశలో ఇద్దరి మధ్యా ఉండేది శరీరాకర్షణ, దీనినెవరు తప్పించుకోలేరు, తప్పూ కాదు భార్యా భర్తల మధ్య. వెలి చవులకు ఆకర్షింపబడితేనే తప్పు తప్పించి, అదెవరు చేసినా తప్పే. కాని నాడు అహల్యను గౌతముడు మాత్రం తప్పు చేసిందని పొరబడ్డా, వదిలేయలేదు, తప్పు దిద్దుకోడానికి సమయమిచ్చాడు, తపస్సు చేయమన్నాడు, ఆయనపై తన దృష్టి నిలచేదాకా విరాగిలా బతకమన్నాడు. మరల ఆమె తనయందనురక్త అయినపుడు స్వీకరించాడు. అగ్ని సాక్షిగా చేసుకున్న వివాహాన్ని కాదనలేదు, కాలదన్నా లేదు. మరి ఇలా వెలిచవులకు పడిన మగవారిని స్త్రీ కూడా అలాగే శపించచ్చా! తప్పని సరిగా,అహల్య కూడా శపించి ఉండచ్చు, కాని ఆ పని చేయలేదు, చేతకాక అనుకోడం పొరబాటు. కాని స్త్రీ ఆ పని చేయలేదు,చేయటం లేదు, ఆమె మనసు అందుకు అంగీకరించదు, అదండి….అందుచేత జాగ్రతలో ఉండవలసినదెవరూ……..మీరు స్త్రీ పక్షపాతి అంటారా? నిజం తో పాటుగా ఉండాలి కదండీ. ప్రతి విషయానికి కొన్ని కొన్ని సడలింపులుంటాయి కదా!.అందుచేత స్త్రీ పురుషులకు ఒకరిపై మరొకరికి ప్రేమ, అభిమానం ఉన్నపుడే ఆ సంసారం ఉత్తేజకరంగా ఉంటుంది, లేకపొతే నిస్సారం. అలా ఉన్నపుడే ఒకరికొకరు అమృతపు తీగలవుతారు, లేకపోతే……..ఆ సంసారం వీధిలోనే ఉంటుంది. ఒక్కో సంసారంలో భార్యా భర్తా, ఉత్తి పుణ్యానికినికి దెబ్బలాడుకుంటుంటారు. ప్రతి విషయమూ అనుమానమే, ఆమెపై ఆయనకు, ఆయనపై ఆమెకు. నేడు భార్య, భర్త ఒకరికొకరు ముల్లుగఱ్ఱలైపోతున్నారు.ఇది రోజురోజుకు పెరిగిపోయి ఆఖరికి ఇద్దరూ విడిపోతే మేలేమో అనే మానసిక స్థితికొచ్చేసారు. చివరికి మిగిలేది విడాకులు, పిల్లలు అనాథలు. తస్మాత్ జాగ్రత!

భార్యాభర్తలు ప్రతివారి జీవితమూ శరీరాకర్షణతో ప్రారంభమవుతుంది, వయసులో ఉంటారు కనక, అది తప్పుకాదు, కాదు తప్పదు. అప్పుడు ప్రారంభమయిన ఆకర్షణ కాలం గడిచే కొద్దీ తగ్గుతూ వస్తుంది, ఇద్దరి మధ్య ఒక లోటు ఏర్పడుతూ ఉంటుంది ఆకర్షణలో. అదిగో అప్పుడు మేల్కోవాలి, ఇద్దరూ. ఈ ఆకర్షణ కోల్పోయే ముందు మరొకటి ఆ లోటు భర్తీ చెయ్యాలి, అదే మానసిక బంధం, ఇది, ఆసరికి బిగవాలి. దీన్ని సాధించుకోవడం చెప్పినంత తేలిక కాదు. ఒక సారి ఈ ఆకర్షణ బిగియడం ప్రారంభిస్తే ఆ దంపతుల జీవితం నందనవనం లేకుంటే రోజు రోజుకు ఈ లోటు పెరుగుతూ పోతుంది. కొంత కాలానికి పూడ్చలేని అగాధమే ఏర్పడుతుంది. అందుకే శరీరాకర్షణ జారిపోకముందే మానసిక బంధం బిగియాలి.

భిన్న భాషా,సంస్కృతి,ఆచార వ్యవహారాలున్న వారి మధ్య వివాహాలు చాలా ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయి, ఈ మధ్య. దీనిలో తప్పు పట్టేదేంలేదు. కాని ఈ వివాహాలు సాధారణంగా వయసు ఆకర్షణతోనే ఎక్కువ జరుగుతున్నాయి, ఇది పల్చబడితే లోటు పూడేందుకు దారి కనపడటం లేదు. ఒక వేళ అదికూడా దాటినా పిల్ల దగ్గరకొచ్చేటప్పటికి భిన్నమైన ఆలోచనలొస్తున్నాయి. సామాన్యంగా తల్లిని అనుసరించి పిల్లలు పెరుగుతారు, అప్పుడు తల్లిభాషా సంస్కృతి, ఆచార వ్యవహారాలు ప్రభావం పిల్లల మీద ఎక్కువగా ఉండే సావకాశం ఉంది. అప్పుడు మగవాడు తన సంస్కృతి సంప్రదాయం తప్పుతోందని మథనపడే సావకాశం, మనస్పర్ధలకీ తావిస్తోంది. ఇది రెండో వైపునుంచీ ఉండే సావకాశమూ ఉంది. ఇదిగో ఇన్ని ఇబ్బందులు దాటితే …..

అందుకు ఇద్దరిలోనూ కావలసినది మానసిక,భౌతిక సద్దుబాటు, ఇది ఎంత చెప్పినా అర్ధం చేయలేనిదే, భార్యా భర్తలు ఈ సద్దుబాటు సాధించుకోవాలి. అప్పుడే మథురం మథురం ఈ సమయం, ఇక జీవితమే ఆనందమయం.

నువ్వెంత అంటే నువ్వెంత అనుకోడం కాదు కావలసింది. నువ్వు నా అంత నేను నీ అంత అనుకుంటే,ఒకరినొకరు అర్ధం చేసుకుని సద్దుకుని బతికితేనే సంసారం

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-నిత్యం చచ్చేవాడి కోసం…..

నిత్యం చచ్చేవాడి కోసం…..

”నిత్యం చచ్చేవాడికోసం ఏడ్చేవాడెవడు” అని అంటారు. నిజమే, ”నాచేతి మాత్ర వైకుంఠ యాత్ర” అనేవారు అప్పటి వైద్యులని చూసి ఎగతాళిగా, ఇప్పుడు పేరు మోసిన డాక్టర్లు కూడా శవాలకి వైద్యం చేసేస్తున్నారనుకోండి, ఆ తరవాతెప్పుడో, అనగా ఆ శవం దగ్గర వసూలు చేసుకోవలసినంతా వసూలు చేసుకున్న తరవాత చచ్చేడని చెప్పక తప్పదు కదా! ఇలా నిత్యమూ ఎవరో ఒకరుపోతూనే ఉంటారు. కొన్ని హాస్పిటళ్ళలో, కొంతమంది డాక్టర్ల చెయ్యి పడితే ఇంతే సంగతులు. కొన్ని బెడ్ లకి కూడా ఈ పేరుంటుంది. ఆ బెడ్ మీదకొచ్చినవాడు తిరిగి ఇంటికిపోడు, మరలాగని ఆ బెడ్ మరెవరికి ఆ హాస్పిటల్ ఇవ్వకుండా ఉండదుకదా! నిత్యం చచ్చేవాడికి ఏడ్చేవాడెవడు?

పల్లెలలో శ్మశానానికి ఊరికి కొంత దూరమూ ఉంటుంది, కాని పట్నవాసాలలో ఊరికి మధ్యలోనే శ్మశానమూ ఉంటుంది. పల్లెలలో శవం ఊళ్ళో ఉండగా ఎవరూ భోజనం చేయరు. నిత్యమూ శ్మశానం లో ఉండే కాటికాపరి, ఆలు బిడ్డలతో అక్కడే కాపరం ఉంటాడు. అదీగాక ఇలా చనిపోయినవారి కర్మ కాండ చేయించేవారికి ఈ ఇబ్బందులుంటాయి. నాకెప్పుడూ ఈ అనుభవం కాలేదు కాని మా తోడల్లుడు పోయినపుడో అనుభవం అయి ఈ మాట అర్ధమయింది.

తోడల్లుడు కేన్సర్ తో కాలం చేసినట్టు అబ్బాయి కబురు, ఫోన్ లో చెబితే వెంటనే బయలుదేరా ఇల్లాలితో కలిసి, ఇది ఐదేళ్ళ కితం మాట. కాకినాడ చేరేం, నాకంటే పెద్దవారెవరూ లేకపోయారు, నాకు అక్కడ కార్యక్రమం నడిపించవలసిన బాధ్యత తప్పలేదు. ఏర్పాట్లన్నీ కుర్రాళ్ళే చేస్తున్నారు, చేయవలసినదల్లా పైనుండి చూస్తూ వారికి కొద్దిగా మాట సాయం చెయ్యడమే. పన్నెండయిపోయింది, నేనక్కడికి చేరుకునే నాలుగు గంటలు సమయం నడచిపోయింది. శవాన్ని ఎత్తేందుకు ముందుగా కొంత కర్మకాండ చెయ్యాలి, అది జరగాలంటే చేయించేవారు రావాలి, ఆయన ఎక్కడా? అని వాకబు చేస్తే, ఆయనకి ఈ కార్యక్రమం క్యూలో ఉందనీ, ప్రస్థుతం మరొక చోట కార్యక్రమం నడిపిస్తున్నారనీ,  వస్తారనీ తేలింది. అలాగే ఆయన రావడం కార్యక్రమం చేయించడం, ఆ తరవాత ‘మీరు శ్మశానానికి నడవండి, నేను మరో కార్యక్రమం చూసుకు వస్తాన’ని ఆయన వెళ్ళేరు, మేము శవాన్ని ఎత్తి ఏడుపులయ్యకా బయలుదేరేం, శ్మశానానికి చేరుకునేటప్పటికి, అక్కడ ఒక శవం దహనమవుతూ కనపడింది, పక్క షెడ్లోకి ఈ శవాన్ని చేర్చమని కాపరి చెప్పేడు అక్కడకి చేర్చేము, ఈ లోగా కార్యక్రమం ఇక్కడా నడిపించడానికి వారు విచ్చేశారు, కార్యక్రమం నడిపించి చితికి నిప్పు పెట్టేటప్పటికి మూడు దాటింది.

అవతల చితి మీద కాలుతున్న శవం అంటుకున్నట్టులేదు, సరిగా, ఒకడు ‘ఒరే పంచదారట్రారా’ అని కేకేసేడు. ఇదేంటో అర్ధం కాక చూస్తూ ఉండిపోయా. ఓ కుర్రాడు పంచదార ఒక పొట్లంలో తెచ్చాడు, దానిని ఆ తెమ్మన్న వ్యక్తి నిప్పుల మీద జల్లేడు కొద్ది ఎక్కువగానే, దానితో పుల్ల బాగా అంటుకుని మంటలు బాగా వ్యాపించాయి. చూస్తూ నిలబడ్డా,పొగకి ఆవలివైపుగా. అంటుకున్న శవానికి కాళ్ళూ చేతులూ ఊడేయి మొదటగా, వాటిని చితిమీదనుంచి కింద పడకుండా పైకి తోశాడు, కర్రతో, మరికొద్ది సేపటికి శవం లేచి కూచోడం ప్రారంభించింది, ఒకతను కర్రతో దానిని అణిచిపెడుతున్నాడు. ఇవన్నీ చూస్తే ఒక్క సారిగా జీవితం అంటే అదో రకమైన బాధ, విరక్తి కలిగేయి, అదే శ్మశానవైరాగ్యం…..చితి దగ్గర శవంతో పోట్లాడుతున్న వ్యక్తికేసి సాలోచనగా చూస్తే, జీవితం ఇంతే, నిత్యం చచ్చేవాడికి ఏడ్చేవాడెవడు అన్నట్టుగా నవ్వేడు……

అప్పుడు కాపరి ఒక పుస్తకం తెచ్చి వివరాలు నమోదు చేయమన్నాడు, ఒకరెవరో వివరాలు చెప్పేరు, అతను రాస్తున్నాడు, తప్పు రాస్తున్నాడని అనుమానం వచ్చి చూస్తే నిజమే ఇంటిపేరు తప్పుగా రాశాడు, అప్పుడు నేను అదికొట్టేసి వివరాలు సరిగా రాసి ఇచ్చాను, మరొకరెవరో ‘ఎందుకండీ అంత ఛాదస్తం’ అన్నారు. ‘పోయినాయన పేరు తప్పురాసినంతలో నష్టం ఏంటీ’ అన్నారు. ‘పోయినాయనకి బాధ కాదండి, ఇక్కడ పేరు ఎలా రాస్తే అలాగే డెత్ సర్టిఫికటిస్తారు, దాని అవసరం చాలా చోట్ల కావాలి, బతికున్నావిడ చస్తుంది, పేరు సరిచేయించుకోలేక’.

నిత్యమూ ఎవరో ఒకరుపోతూనే ఉంటారు కనక అతనికి అంత బాధ ఉండదు, మనమే ‘జన్మకోశివరాత్రి’ అని ఇక్కడికి వస్తాం కదా! అందుకు మనకి బాధగా ఉంటుందంటే కాపరి నవ్వేడు. భోజనం చేసివస్తానన్నాడు. అప్పుడు పరిశీలించి చూస్తే అక్కడక్కడ కొన్ని మూటలు కనపడ్డాయి, అవేంటని అతనని అడిగితే రెండు మూడు రోజులకితం దహనమైనవారి అస్థికలని చెప్పేడు, ఒక్కసారిగా జీవితం మీద విరక్తి పుట్టింది. ఈలోగా మరొక శవం తీసుకురాబడింది, కార్యక్రమం చేయించేవారు ఆ శవం దగ్గర కార్యక్రమం చేయించి వస్తే ఆయనతో మాట కలిపితే , ఇలా ఒక్కొక్క రోజు మూడు నాలుగు శవాలు తగులుతాయని వృత్తి మొదలుపెట్టిన కొత్తలో భయమూ, బాధా ఉండేవనీ ఇప్పుడన్నీ పోయాయనీ అంటూ నిత్యం చచ్చేవాడికి ఏడ్చేవారెవరండీ అన్నారు, నిజమేకదా!

ఇటువంటివి నిత్యం చూసేది పోలీస్ స్టేషన్లో, దొంగతనం జరిగింది మొర్రో అంటే, చూస్తాం అంటారు, వాళ్ళకి రోజూ ఇటువంటివి వినపడుతూనే ఉంటాయి మరి. మనవారెవరో తప్పిపోయారు హడావుడిగా పరిగెట్టి చెబుతాం పోలీస్ స్టేషన్ లో ఎప్పటిముంచి కనుపించటం లేదు? వెతికారా? ఇంకా నలభై ఎనిమిదిగంటలు కాలేదు, ఇలా చెప్పుకొస్తారు, నిజమే వారికిది నిత్య కృత్యం కనక. ఇది వరలో రైల్వేవారు బండెప్పుడొస్తుందని ఫోన్ చేస్తే మెయిల్ అనగానే గంటలేటు అని ఫోన్ బద్దలయ్యేలా ఫోన్ పెట్టేసేవారు, అసలంటూ ఆన్సర్ చేస్తే సుమా. ఇంక టెలిఫోన్ వాళ్ళం చెప్పిన అబద్ధం చెప్పకుండా చెప్పేవాళ్ళం, ఎందుకనీ, ఆ ట్రంకాల్ ఎప్పుడొస్తుందో మాకూ తెలీదు కనక :)ఆర్.టి.సి వారిని బస్సెప్పుడొస్తుందని అడిగితే ఆర్.టి.సి అనే చెబుతారు ఎందుకనీ? వారికీ బస్సు ఎప్పుడొస్తుందో తెలియక. ఇంతకి ఆర్.టి.సి అంటే ఏంటో తెలుసా? ఆర్ అంటే రాదు,టి అంటే తెలియదు, సి అంటే చెప్పలేం. నిత్యం చచ్చేవాడికి ఏడ్చేవాడెవడు? :)

ఇలా నిత్యం అదే ఉద్యోగం చేసేవారి దగ్గర మానవ స్పందనలు తక్కువగానే ఉన్నట్టు అనిపిస్తాయి, నేటి టి.వి వారిలా :) రోడ్ ప్రమాదం లో చచ్చిపోతున్నవాడి మొహం మీద లైట్ ఫోకస్ చేసి మైక్ నోటి దగ్గరపెట్టి ”చచ్చిపోతుంటే మీ అనుభం ఏంటీ చెప్పండి మా ప్రేక్షకులకి” అని అడిగినట్టు..

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మౌనంగానే ఎదగమని

https://youtu.be/-R1lGmGq4TM

మౌనంగానే ఎదగమని

యధా కన్దుకపాతే నో త్పత త్యార్యః పతన్నపి
తధా త్వనార్యః పతతి మృత్పిణ్డపతనం యధా….భర్తృహరి

కందుకమువోలె సుజనుడు
గ్రిందంబడి మగుడ మీదికి న్నెగయుజుమీ
మందుడు మృత్పిండమువలె
గ్రిందం బడి యడగి యుండు గృపణత్వమునన్…లక్ష్మణకవి

కింద పడిపోయినా మంచివాడు బంతిలా పైకి లేస్తాడు, అదే విధంగా మందుడు కిందబడితే మట్టిముద్దలా నేలకి కరుచుకుపోతాడు.

జీవితం ఒక పరుగు, పడిపోవడం సహజం, సహజమని తెలిసినవాడు లేవగలుగుతాడు, లేస్తాడు, లేచి కాలూ,చెయ్యీ సరిచేసుకుని, దెబ్బలు ఊదుకుని మళ్ళీ పరుగు మొదలెడతాడు, పడిపోయినందుకు సిగ్గు పడడు. పడిపోవడం ఎప్పుడు జరుగుతుంది,తడబడితే, ఎప్పుడు తడబడతాం, తప్పు జరిగినపుడు, అందుచేత తప్పు జరగకుండానే చూసుకోవాలి. తప్పు జరగదా? నేనెప్పుడు తప్పు చెయ్యలేదు అన్నవాళ్ళని నమ్మకండి. తప్పు జరగడం సహజం, దాన్ని దిద్దుకోవడమే దైవత్వం. తెలిసిచేసిన తప్పుకి నిష్కృతి ఉండదు, తెలియకచేసిన తప్పుకి పశ్చాత్తాపం సరి.

పడిపోయిన ప్రతిసారి లేవాలి నేలకి కొట్టిన బంతిలా, పడిలేచే కెరటంలా, దెబ్బలు తగిలేయని పరుగు మానుతామా? మళ్ళీ పరుగు పెట్టడమే తెలివైనవాని, కార్యసాధకుని లక్షణం, తెలివి తక్కువ వాడు పడిపోతే లేవలేడు, అధవా లేచినా మళ్ళీ పరుగుపెట్టలేడు, మట్టి ముద్దని నేలకేసి కొడితే పైకి లేవదు, నేలని బలంగా కరుచుకుపోతుంది. మట్టి, ముద్దెప్పుడవుతుంది? నీరు చేరినపుడే! జీవితంలో అరిషడ్వర్గాలనే నీరు మనసనే మట్టిని తడిపితే, కిందపడితే, నేలకే అంటుకుపోతాం, పైకి లేవలేం. లేవలేకపోతే సిగ్గుపడాలి, పడిపోయినందుకు కాదు. జీవితంలో ఒక ఉదాహరణ…

ఏభై ఏళ్ళ కితం మాట, చిన్న చదువుతో చిన్న ఉద్యోగం, చేతిలో డబ్బు స్వార్జితం. ఒంటిమీద వయసు,స్వతంత్రం, అదేమని అడిగేవారు లేరు, వ్యసనాలూ చేరాయి. కాలంగడిచింది, ఎంత? దశాబ్దం. సంసారం పెరిగింది, నిర్లక్ష్యమూ పెరిగింది. ఒక విషయంలో పడిపోయా, దెబ్బ తగిలింది, మనసుకి, ఉపకారానికి పోతే అపకారం ఎదురొచ్చి. మెరుపుకొట్టినట్టే అయింది, ఆలోచన చేశా, లేచి నిలబడ్డా, పరుగు ప్రారంభించా, పుస్తకాలు పట్టేను,ఒక స్నేహితుడినీ వెంట బెట్టుకున్నా, మొదటి ప్రయత్నంలోనే ఒక ప్రమోషన్ కొట్టేసేం. పరుగు లక్ష్యం తెలిసింది, కొనసాగించా. మూడు సంవత్సరాలు మూడు ప్రయత్నాలు మిగిలాయి, అన్నీపోగా. ఇది పోటీ పరిక్ష, నిజానికి జీవితం లో పరుగు పోటీ. మొదటి ప్రమోషన్తో కొద్దిగా నిర్లక్ష్యం,ఫలితం చేజారిపోయింది. రెండో ప్రయత్నం, ప్రయత్నలోపంలేదు సావాకాశాలే తక్కువ. అదృష్టం ఒక్క మార్క్ అనగా నాలుగు పేపర్లమీద పావు మార్క్ చొప్పున తగ్గి చేజారిపోయింది. చివరి ప్రయత్నం. పట్టు పట్టేశా, ఎలా? పానీయంబులు ద్రావుచున్, కుడుచుచున్,భాషించుచున్, హాస నిద్రాదులు…..ఇలా. మిత్రుడూ నాతో ఉన్నాడు కాని ”మనవల్ల కాదేమో” అనే మాట మొదలెట్టేడు, పిరికిమందు తాగించేలా అనిపించాడు, విన్నాను, భయం వేసింది, ఇందులో, నిరాశలో కూరుకుపోతామా అనిపించింది. కాదు ఈమాటలు వినకూడదనుకున్నా, మిత్రుడిని వదిలేయలేదుగాని ఈ సంభాషణ పై ఆసక్తి చూపేవాడిని కాదు. చదువు పిచ్చిగా మారిపోయిందేమో!

పరిక్షరోజొచ్చింది, మొదటి రోజు రెండు పేపర్లూ ఆడుతూ పాడుతూ రాసేశాను. రెండవరోజు పరిక్షహాల్ కెళ్ళేను, పేపరిచ్చారు, చూశాను, పేలపిండి అంత తేలికనిపించింది. మొదలెట్టా ఐదు నిమిషాల్లో చేసే లెక్క ముప్పావుగంటయింది, తేలలేదు, మెరుపుకొట్టింది, తప్పుచేస్తున్నావూ అని. ఆగా! అప్పటివరకు చేసినది అడ్డంగా కొట్టేశా, పెన్నూ పేపరూ పక్కన బెట్టేశా!, ఒక్క ఐదు నిమిషాలు కళ్ళు మూసుకుకూచున్నా. చూస్తున్న వాచర్, మా డి.యి గారికి ఏం అర్ధంకాలా, ఒక సారి దగ్గరకొచ్చి చూసి వెన్నుతట్టి వెళ్ళేరు, నా గురించి బాగా తెలిసినవాడు. ఆ తరవాత పెన్ను పేపర్ తీసుకున్నా, ముప్పావుగంట కుస్తీ పట్టిన లెక్క ఐదు నిమిషాలలో పూర్తయ్యింది. డి.యి గారు అడిషనల్ షీట్లు ఇవ్వడానికి కష్టపడేటంత వేగంగా మిగిలిన సమయంలో పేపర్ పూర్తి చేసేశా. నాలుగో పేపరూ రాసేశా. అనుమానం, ఇబ్బంది పెట్టింది, ఇబ్బంది పడిన పేపర్ లో ఎన్ని మార్కులొస్తాయి? లెక్కేసుకున్నా తొంభైఐదు రావచ్చు అనిపించింది, మన పేరు లిస్ట్ లో ఉంటుందా? గుంజాటన పడ్డా నాలుగురోజులు, ఆ తరవాత ఆలోచించా! జీవితం నడిచిపోతోంది, ప్రమోషన్ కోసం ప్రయత్నం చేసాం, వస్తే పుష్పం కళ్ళకద్దుకుంటాం రాలేదూ… గాలికొవదిలేశా, మన ప్రయత్నం మనం చేశామనే సంతృప్తి కదా!. ఫలితమొచ్చింది, పేరు లేక ఎక్కడికిపోతుంది? మిత్రుడు ఆగిపోయాడు, తన అనుమానంతో..అంతే మరి లేవలేదు….

మొదటి ప్రయత్నం నిర్లక్ష్యం, పడిపోయా లేచా, రెండవసారి ప్రయత్నలోపంలేదు అదృష్టం వెక్కిరించింది, పడిపోయా మళ్ళీ లేచా మూడో సారి ఆత్మవిశ్వాసం, పరుగులో అతివిశ్వాసం, పడ్డా, లేచా అదృష్టం వెన్నుతట్టింది, రెండు గంటలలో రాసేపేపరు ఒక గంటలో రాశా, ఫలితం…..పడిపోయిన ప్రతిసారి మళ్ళీ లేవడమే….పడిపోయినందుకు సిగ్గుపడకూడదు. పడిపోతే నవ్వుతారు, కొంతకాలం బాధ తప్పదు,దెబ్బా తప్పదు, ఆ తరవాత పరుగు మానకు…నవ్వినవాళ్ళ పళ్ళే బయట పడతాయి, వారి బతుకే నవ్వులపాలవుతుంది…చేతనైతే వెన్నుతట్టి ప్రోత్సహిద్దాం! చేతకాదూ నోరు మూసుకుందాం!! పడిపోయామని సిగ్గుపడితే ప్రగతి లేదు…

బంతిలా బతుకుదాం, బంతిలా బతకమని ప్రోత్సహిద్దాం…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు- కరతల భిక్షా……..

https://youtu.be/D8slUawzmPc

కరతల భిక్షా……..

”సెట్టిగారు కనపడ్డాడండోయ్” అన్నాడు మా సత్తి బాబు.
”నిజమా! ఎక్కడ కనపడ్డాడు,ఎలా వున్నాడు? ఎందుకెళిపోయాట్ట?” అని ప్రశ్నించా ఆతృతగా.
ఇక్కడ మా సెట్టిగారి గురించి చెప్పాలి. మా వూరివాడే ఒక చోట ఉద్యోగం చేశాడు, పెళ్ళాం పిల్లలు, ఇల్లు వాకిలి అంతా బాగుండేది. ఎప్పుడూ నవ్వుతూ ఉండేవాడు. కోపమనేదెలా వుంటుందో ఎప్పుడూ చూడలేదతని దగ్గర. ఒక కొడుకు కూతురు, ఇద్దరికీ పెళ్ళిళ్ళు చేశాడు, వారికి పిల్లలు కలిగేరు. ఏమైందోగాని అతని భార్య కాలం చేసింది. ఆ తరవాత కొద్దికాలం కొడుకుతో ఉన్నాడు. హటాత్తుగా ఒక రోజు ఎవరికి చెప్పాపెట్టకుండా మాయమైపోయాడు, తనకోసం వెతకద్దని పోలీస్ కంప్లయిట్ వగైరాలసలివ్వద్దని రాసిపెట్టిపోయాడు. కొడుకు, కూతురు వెతికారు, దొరకలేదు.ఉద్యోగం చేసిన చోట యజమాని వెతికించాడు, దొరకలేదు. యజమానికి ఇతనంటే ప్రాణం, నమ్మకం, అందుకు అతనూ వెతికించాడు కాని దొరకలేదు. చివరికి నిరాశ చేసుకుని వదిలేశారు, ఏదో ఒక రోజుకి రాకపోతాడా అనే ఆశతో. ఇప్పటికి ఐదేళ్ళయింది అతను ఇల్లొదిలేసి. నేను పరధ్యానంగా ఉన్నాననుకుని మా సత్తిబాబు ’వింటున్నారా’ అంటూ ఇలా చెప్పేడు.

పదిరోజుల కితం నేను తిరపతి వెళ్ళేను. దర్శనం అయిపోయింది, సాయంత్రం వేళ ఖాళీగా తిరుగుతుండగా సెట్టిగారు కనపడ్డాడు, గుర్తు పట్టేలాలేడు. నన్ను చూసినట్టున్నాడు తప్పించుకుపోతున్నాడు. నాలుగడుగులు తొందరగా వేసి చెయ్యి పట్టుకుని ఆపేను, ఆగేడు, నిర్వికారంగా చూసేడు నాకేసి. ఎలా వున్నావు? ఏం చేస్తున్నావు? ఎందుకొచ్చేసేవు? ఇలా ప్రశ్నల వర్షం కురిపించా చెయ్యి వదలక, పారిపోతాడేమో ననిపించి. నేను చెయ్యి పట్టుకుని ఉండగా నాలుగడుగులేసి ఒక పక్కగా ఉన్న చెట్టు కింద కూలబడి ఇలా చెప్పడం మొదలెట్టేడు.

ఐదేళ్ళ కితం కట్టుబట్టలతో రావడం రావడం ఇక్కడికే వచ్చేసేను. జేబులో డబ్బులున్నాయి. వేంకన్నబాబుకి తలనీలాలిచ్చేసి తేలికపడ్డాను. దర్శనం చేసుకున్నాను, ఏం చెయ్యాలని ఆలోచించా! మరి తిరిగి ఇంటికి పోకూడదని నిర్ణయించుకున్నా! బయటకొచ్చేను, ఒక తువ్వాలు లుంగీ చొక్కా కొనుక్కున్నా. ఉదయమే స్నానం చేసి ఒకటి కట్టుకుంటే మరొకటి సబ్బు రుద్ది ఆరేసుకుంటా. అది ఆరిన తరవాత అక్కడనుంచి వెళిపోతాను. ఏక భుక్తం, మధ్యాహ్నం కి సత్రవులో భోజనం చేస్తాను. అ తరవాత కొండమీద కాళ్ళెటు లాక్కుపోతే అటుపోతాను, ఇలాగే తిరుగుతాను. రాత్రికి ఎక్కడో ఒక పంచన పడుకుంటాను. చెట్టుపుల్ల విరిచి దంతధావనం చేస్తాను, స్నానం చేసి, దర్శనానికి నిలబడతాను. మళ్ళీ మామూలే. రెండు రోజుల తరవాత అర్ధమయింది. ఒక రగ్గు, దుప్పటి కొనుక్కున్నా. ఒక సంచి ఇచ్చాడు కొట్టువాడు. అందులో పెట్టుకున్నా. ఇదిగో అదే ఇదని సంచి చూపించాడు. ఇలా ఉండటం ఇబ్బందనిపించలేదా అన్నా. మొదట ఇబ్బందిగా ఉన్నట్టుండేది, ఇంటికిపోదామనిపించేది. నిగ్రహించుకున్నా. ఇక్కడికొచ్చిన మనవాళ్ళు కనపడుతుంటారు, తప్పించుకుపోతాను, ఈ రోజు నీకు దొరికిపోయాను, నన్నెవరూ గుర్తు పట్టలేదు. ఇక్కడ ఉండడం ఇబ్బందిగా ఉందనిపిస్తే నడిచి కిందకెళిపోతా, మళ్ళీ నడిచి వచ్చేస్తా. మరీ చికాకేస్తే పూరీ పాసెంజరు ఎక్కేస్తా, టిక్కట్టుకొనుక్కుని, కొద్దిగా డబ్బులున్నాయి కనక, నాకు ఖర్చులేదు, సంపాదనా లేదు, అవసరమూ లేదు. పూరీ వెళ్ళేప్పుడు మనవూరు తగులుతుంది, అప్పుడు బాధగా వుంటుంది అయినా నిగ్రహించుకుని ముందుకే వెళతా. పూరిలో రెండు మూడు నెలలుంటా. మళ్ళీ తిరిగొచ్చేస్తా, ఇంతే అన్నాడు. డెభైఐదేళ్ళ వయసులో ఎందుకీ బాధ? నిన్ను కొడుకు కోడలు ఇబ్బంది పెట్టేరా? కన్నూ కాలూ నొచ్చితే ఎవరు చూస్తారు? నేను సరి చేస్తా రమ్మన్నాను. కొడుకు కోడలు బాగానే చూసుకున్నారు, వాళ్ళ తప్పులేదు, నేనే ఇక వుండలేకపోయా, కట్టుకున్నావిడ వెళిపోయింది, పిల్లలు ప్రయోజకులయ్యారు, నాకెందుకో ఇక ఈ జీవితం అలా గడపాలనిపించలేదు. కన్నూ కాలూ నొచ్చితే పరమాత్మే ఉన్నాడు, తీసుకెళిపోతే బాధే లేదు, నా తరవాత ఈ శరీరం ఏమైపోయినా బాధలేదు. అంతకుమించి ఏమీ లేదన్నాడు. వచ్చెయ్యమని బలవంతం చేసాను. రానుగాక రానన్నాడు. ఐదొందలు సొమ్ము తీసి జేబులో పెట్టాను, అవసరపడతాయి, ఉంచుకోమని. వద్దుగాక వద్దన్నాడు. తీసుకోలేదు. నాదగ్గర వచ్చినపుడు తెచ్చుకున్న డబ్బు ఉంది, దానికే ఖర్చులేదు. ఇదేం చేసుకోనని రెండు వేల రూపాయలు తీసి చూపించాడు. నాకు కళ్ళ నీళ్ళు తిరిగాయి. నిస్సహాయం గా చూస్తూ అతన్ని వదిలేసి వచ్చా. ఇదేంటంటారు? ప్రశ్నించాడు”

నాకో క్షణం నోటమాట రాలేదు. సంబాళించుకుని సత్తిబాబూ! పూర్వకాలంలో వానప్రస్థం అని చేసేవారు . నేటి రోజులలో ఇదీ అరుదే! దీనినే కరతల భిక్షా, తరుమూల శయనం అంటే చేతికి దొరికినది తినడం చేత్తోనే వేరే పాత్ర వగైరా లేకుండా అలాగే తలకింద చెయ్యిపెట్టుకుని ఏ చెట్టుకిందో నిద్రించడం. ఇలా చేయడానికి కూడా ధైర్యం కావాలి .

భారతంలో వానప్రస్థ ప్రస్తావన ఉంది, ఆశ్రమవాస పర్వమని ఒక పర్వమే ఉంది. టూకీగా చెబుతా, యుద్ధం తరవాత ధర్మరాజు పట్టాభిషేకం చేసుకుంటాడు, పినతండ్రి, పినతల్లిని జాగ్రత్తగానే చూస్తున్నాడు. భీముడు మాత్రం అప్పుడప్పుడు ఉల్లికుట్టు మాటలు అంటూనే ఉన్నాడు. ఇలా ఏభై సంవత్సరాల కాలం గడచిపోయింది. ధృతరాష్రుని జీవితం మీద విసుగొచ్చి ఒకరోజు ఆశ్రమవాసం చెయ్యాలని ఉందని ధర్మరాజుకి చెబుతాడు, ధర్మరాజు వద్దంటాడు. వ్యాసులు వచ్చి అడ్డుచెప్పద్దంటారు. అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు పౌర,జానపదుల అనుమతి వేడితే వారు అనుజ్ఞ ఇస్తారు. వీరితో పాటుగా సంజయుడు, విదిరుడు బయలుదేరుతారు. కుంతి తానూ వారితో వెళతానంటే అందరూ వద్దంటారు, కుంతి వినదు. ధృతరాష్ట్రుడు సంజయ,విదురల ద్వారా ఆశ్రమవాసానికి రావద్దు,బిడ్డలదగ్గర ఉండిపొమ్మని చెప్పిస్తాడు, ఐనా కుంతి వినక ఆశ్రమవాసానికే వెళుతుంది, ఆ తరవాత కొన్నాళ్ళకి వీరిని చూడడానికి ధర్మరాజు,తమ్ములు భార్యలతో కలసివస్తారు. ఆ సందర్భంగా విదురుడు ప్రాణత్యాగంచేసి ధర్మరాజులో కలుస్తాడు. ధృతరాష్ట్రుడు,గాంధారి, కుంతి ఉపవాసాలు చేస్తారు. ఒకరోజు స్నానానికి వెళ్ళివస్తుండగా దావాగ్నిలో చిక్కుకుంటారు, కూడా ఉన్న సంజయుని తప్పించుకోమంటారు, సంజయుడు తప్పించుకుని హిమాలయాలకు సాగుతారు. ధృతరాష్ట్రుడు,గాంధారి, కుంతి దావాగ్నిలో మరణిస్తారు.

నిత్యమూ ఈ గానుగెద్దు జీవితం గురించి తిట్టుకుంటూనే ఉండటం తప్పించి, రెండు రోజులు ఎక్కడికీ వెళ్ళి ఉండలేం. ఎక్కడికేనా వెళ్ళినా, వెళ్ళేదాకానే ఉబలాటం, మళ్ళీ తిరిగొచ్చి గూట్లో పడేదాకా ఆరాటం, ఇక్కడేమైపోతోందోనని ఆవేదన. ఉన్నచోట చుట్టూ ఉన్నవారితో సఖ్యంగా సుఖంగా బతకలేం, కొత్తచోటికీ పోలేం, లేనిదేదో కావాలి, ఉన్నది పనికిరాదు, ఇదే మానవ మనస్సు….