శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మొదటి ఇ-బుక్.

మొదటి ఇ-బుక్.

నా బ్లాగు టపాలను ఇ-బుక్స్ వేయాలనుకున్న తరవాత వేగంగానే పని చేశాను. మొత్తం పదునాల్గు పుస్తకాలయ్యాయి. మొదటగా ఐదు ప్రచురించాలనుకున్నాను. కుదరలేదు. తరవాత అన్నీ ప్రచురించాలనుకున్నా. అదీ కుదరలేదు. చివరికి పదకొండు ఇ-బుక్స్ తయారయ్యాయి. వాటిని కినిగె వారికి పంపించాను, నిన్న వైకుంఠ ఏకాదశి రోజు మొదటి పుస్తకం ప్రచురించారు.

ఇదిగో ఈ కింది లింక్ లో చూడగలరు.

http://kinige.com/kbook.php?id=9223

 మిగతా ప్పుస్తకాలొకొకటి ప్రచురిస్తారు. ఇక మిగిలిన మూడు పుస్తకాలకి ముందుమాటకోసం ఆగాయి.వాటిని తొందరలోనే ప్రచురించగలనని అనుకుంటున్నాను.

నేను ఇ-బుక్స్ ప్రచురించడంలో ముందుమాట రాసి సాయం చేసిన, మాట సాయం చేసిన, ప్రోత్సహించిన మిత్రులందరికి వందనాలు.

ధన్యవాదాలతో
శర్మ

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-శివాలయంలో ప్రదక్షిణం ఎలా చేయాలి?

image.png

 

1105శివాలయంలో ప్రదక్షిణం ఎలా చేయాలి?

 

ఆలయాలకి, గిరులకి,తరువులకు, ప్రదక్షిణంచేయడం సనాతన ధర్మంలో భాగమే! ప్రదక్షిణం అంటే మన కుడి భుజం ఆలయం వైపు లేదా గిరివైపుగా ఉండగా చుట్టూ తిరగడమే ప్రదక్షిణం, ఎడమవైపుగా ఉండడం అప్రదక్షిణం. అన్ని ఆలయాల్లోనూ  ప్రదక్షిణం మూడు సార్లు చేస్తాం. శివాలయంలోనూ ప్రదక్షిణం  మూడు సార్లే చేస్తాం. కాని అన్ని గుడులలోనూ చేసినట్టు కాదు. శివాలయంలో ప్రదక్షిణం  ఎలా చేయాలి? ప్రదోష వేళ అప్రదక్షిణం చేయాలా? ఇదీ అనుమానం.

శివాలయాన్ని పరిశీలిస్తే, వెళ్ళగానే కనపడేది ద్వజస్థంభం. దీనికి సరళ రేఖలో నంది, నందికి సరళ రేఖలో శివలింగం కనపడతాయి. శివ ప్రదక్షిణం  చేయాలంటే ధ్వజస్థంభం ఈవలినుంచి కుడి వైపుగా అనగా అప్రదక్షిణంగా బయలుదేరి సోమ సూత్రం దాకా వెళ్ళి అక్కడనుంచి వెనక్కి వచ్చి ధ్వజస్థంభం ఈవలినుంచే కుడి వైపుగా సోమ సూత్రం దాకా వెళ్ళి వెనక్కి తిరిగి మళ్ళీ ధ్వజస్థంభం మీదుగా సోమ సూత్రాని జేరి వెనక్కి బయలుదేరిన చోటికి వచ్చి మూడుప్రదక్షిణలు పూర్తి చేయాలంటే అప్రదక్షిణంగా సోమ సూత్రం దగ్గరకు మూడు సార్లు, ప్రదక్షిణంగా రెండు సార్లు వెళ్ళి బయలుదేరిన చోటికి అనగా ధ్వజస్థంభం దగ్గరకు జేరితే మూడు ప్రదక్షిణలు పూర్తయినట్టు. ఏ ప్రదక్షిణం  లోనూ సోమ సూత్రం దాటడం జరగదని గుర్తించాలి.

సోమ సూత్రమనగా, లింగానికి కింద ఉండేది పానవట్టం. అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటికి వచ్చేమార్గమే సోమ సూత్రం. శివాలయాలు తూర్పు ముఖంగానూ, పశ్చిమ ముఖంగానూ ఉంటాయి. ఏముఖంగా ఉన్నా సోమ సూత్రం మాత్రం ఉత్తరం వైపే ఉంటుందని గుర్తించాలి.

ఆ తరవాత నంది పృష్టాన్ని తడిమి కొమ్ముల మధ్యగా శివుని దర్శించాలి.ఏ సమయంలోనూ ధ్వజస్థంభం,నంది మధ్యగాని,నందికి శివునికి మధ్యగాని దాటకూడదంటారు. 

అనుమానం తీర్చుకోడానికి బొమ్మలో చూడండి

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-మాగాయి పెరుగుపచ్చడి

1104.మాగాయి పెరుగుపచ్చడి

ప్రపంచంలో అన్నీ రెండే! అవి కూడా ఒకదానినుంచి వచ్చినదే మరొకటి. నిప్పు,నీరు; పాసిటివ్,నెగిటివ్; ఎత్తు,లోతు; నిజం,అబద్ధం; ఆడ,మగ; కలిమి,లేమి; తెలివి,వెంగలి; మంచి,చెడు; కలుపు,విరుపు; తెలుపు,నలుపు; కారం,తీపి, ఇలా అంతా రెండుగా కనపడే ఒకటే అదే అద్వైతం. ఒకటి లేక మరొకటి లేదు,ఉండదు. ఒక నాణానికి రెండే ముఖాలు 🙂

కొంతమందికి తీపి ఇష్టం, మరికొంతమందికి కారం ఇష్టం. రుచుల్లోనూ రెండే పార్టీలు. 🙂 రుచులు ఆరు. కారం,తీపి, వగరు,చేదు,పులుపు,ఉప్పు. వగరు,పులుపు,చేదులకి ఎప్పుడూ ఉప్పూ,కారంతో జోడియే! కారం పార్టీ అంటే ఉప్పూకారం పార్టీయే! అదే ఉపకారం పార్టీ!!ఈ ఐదు రుచుల్లో కొన్నిటితో పాటు కొద్దిగా తీపి అందులో పడితే ఆరుచేవేరు,అద్భుతం.

కాని చిత్రమేమంటే, తీపికి మరొకతోడక్కరలేదు 🙂 ఎప్పుడూ ఒంటికాయ శొంఠి కొమ్మే!

వానాకాలమొచ్చేటప్పటికి మాగాయి మెత్తబడుతుంది, గుజ్జులా ఐపోతుంది. మాగాయిని పుల్లగా ఉండే మామిడికాయలతో పెట్టుకుంటే ఆ రుచి వర్ణించేది కాదు. 🙂 ఈ మాగాయి పచ్చడి భాగవతంలోకి కూడా ఎక్కిపోయిందంటే,దీని రుచి గురించి పరమాత్మకే తెలుసు. 🙂 ఈ మాగాయిని అలాగే అన్నంలో కలుపుకోవచ్చుగాని కొంచం శ్రమచేస్తే అంటే పచ్చడిలా చేసుకుంటే…..

మాగాయిని తీసుకోండి, కొద్దిగా పెరుగు వేయండి,రెండిని రోట్లో వేసి దంచండి. కొత్తిమీర, ఉల్లిపాయ,పచ్చిమిర్చిలను సన్నగా తరిగివేయండి. మాగాయని ఉన్న ఉప్పు సరిపోతుందా చూసుకోండి లేదూ కొద్దిగా ఉప్పు వేయండి,చిటికెడు పసుపూ వేయడం మరవకండి. ఈ పచ్చడి ఒక రోజుకంటే నిలవ ఉండదు. చేసుకున్నరోజు కంటే మర్నాడే చాలా బాగుంటుంది,కారణం నేను చెప్పాలా?

మాగాయి పచ్చడి తిని చెప్పండి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-తిరుపతి క్షవరం.

1103.తిరుపతి క్షవరం.

తిరుపతి క్షవరం, అనిగాని తిరుపతి మంగలి క్షవరం అనిగాని అంటారు, ఏం మరే ఊరికి లేని ఈ ప్రత్యేకత తిరుపతికే ఎందుకని కదూ అనుమానం. వైష్ణవక్షేత్రాలలో తలనీలాలివ్వడం అలవాటే! ఇది ఎప్పటినుంచి అలవాటో చెప్పలేను. తిరుపతి వైష్ణవ క్షేత్రం.

ఒకప్పుడు తిరుపతిలో ఇంతమంది యాత్రికులు ఉండేవారు కాదు, అంతెందుకు ౧౯౫౫ సంవత్సరంనాటికి తిరుమలలో దర్శనమంటే మన ఊరిగుడిలోలాగే దర్శనం అయ్యేది, జనం తక్కువగా ఉండేవారు, టిక్కట్ల ఇక్కట్లు లేవు, క్యూ లైన్లు లేవు, అబ్బో! ఎంత ఆనందమో, వాట్సాప్ లో ఒక వీడియో చక్కర్లు కొడుతోంది, ఎస్.వి.రంగారావు గాబోలు దర్శనం చేస్తుండగా తీసిన ఫిల్మ్. తిరుమలగుడి దగ్గర జనం చాలా పలచగానే ఉన్నారు.

తిరుపతి దర్శనానికి వెళ్ళాలంటే పల్లెప్రజలు, కోతలు,నూర్పులు ఐన తరవాత తీరికగా రెండెడ్ల గూడుబళ్ళు కట్టుకుని వెళ్ళేవారు, రైలు సౌకర్యం ఉన్నా. పెద్దపండగెళ్ళిన తరవాత చలి వెనకబడితే ప్రయాణం మొదలెట్టేవారు. ఒక్కో ఊరునుంచి ఇరవై, ముఫై బళ్ళు ఒక్కసారిగా సాగేవి, అంచెలలో మకాములు చేసుకుంటూ, మకాముల్లోనే వంటా భోజనాలు చేస్తూ. బళ్ళతో కొంతమంది నడిచేవారు కూడా, చేపాటి కఱ్ఱలతో. ఆ రోజుల్లో పల్లెలలో యువకులు కఱ్ఱ సాము చేసేవారు. ఇలా అంతా ఒకసారి బయలుదేరడానికి కారణం, దొంగలబారినుండి రక్షణకోసం. అలా సాగిన బళ్ళు, కింది తిరుపతిలో విప్పేవారు. బండికి నలుగురు చొప్పున ఒక వందమంది చేరేవారనమాట. ఇందులో ఆడా, మగా,పిల్లామేకా అంతా ఉండేవారు. ఇక మొక్కులు మొక్కినవారు, గడ్డాలు పెంచినవారు చెప్పక్కరలేదు. సంవత్సరం తరబడి తలా గడ్డమూ మొక్కుకోసం పెంచినవారూ ఉండేవారు. ఆడవారు కూడా తలనీలాలివ్వడం,మూడు కత్తెరలివ్వడం అలవాటే. ఇక నిలువుదోపిడీ ఇచ్చే సందర్భాలూ ఉండేవి. ఇలా ఒక వూరినుంచి చేరిన బళ్ళు తిరుపతిలో కోనేటి పరిసర ప్రాంతాల్లో విప్పుకుని బళ్ళ దగ్గరే, బసకి కాలనీలా ఏర్పాటు చేసుకుని, వంటలు చేసుకుని భోజనాలు చేస్తూ ఉండేవారు. నాటికి కాటేజీలు,ధర్మ సత్రాలూ బహు తక్కువ. కొందరు కొండ కింద పద్మావతి అమ్మవారు, గోవిందరాజులు, రాములవారి దర్శనానికి, ఆ తరవాత తిరుమల కొండ మీదికి దర్శనానికెళితే, కొందరు కాపలా కాసేవారు. ఇలా జరుగుతుండేది. తిరుపతి ప్రయాణం అంటే, తక్కువలో తక్కువ నెల సమయం పట్టేదనమాట.

నాటిరోజుల్లో దేవాలయంవారు తలనీలాలు కోసం ఏర్పాటు చేసినట్టు లేదు. ఒక వేళ ఏర్పాటు చేసినా వారు తక్కువ మంది ఉండేవారేమో! అందుకు బళ్ళు కట్టుకుపోయినవారు, తలనీలాలివ్వడానికిగాను కింద తిరుపతిలో కోనేటి గట్టున కూచుని ఉన్న క్షురలకుల్ని ఆశ్రయించేవారు. వీరూ కొద్దిమంది ఉండడంతోనూ, ఎక్కువ గుళ్ళు గీయాలనే దుగ్ధతోనూ ఒక్కో మంగలి వచ్చిన ప్రతివానిని, కోనేట్లో స్నానం చేసిరమ్మని, స్నానం చేసొచ్చినవానికి కొంత క్షవరం చేసి, మరొకనికి క్షవరానికి వెళ్ళి, మళ్ళీ మొదటివానికి క్షవరం పూర్తి చేసి ఇలా అష్టావధానం చేసేవారు. ఇదేమయ్యా సగంలో వదిలేసేవంటే దుబ్బులా పెరిగిపోయింది, తలా, గడ్డమూ, అసలే బిరుసు వెంట్రుకలు, కొంచం నాననియ్యి సామీ, మళ్ళీ వెళ్ళి కోనేట్లో ములిగిరా అని పంపేవాడు,సమయం కోసం. మరొకడికి చేయడం మొదలెట్టి, వీరిని కూచోబెట్టేవాడనమాట. సగం క్షవరం చేయించుకున్నవాడు పూర్తిగా చేయించుకోకపోడు, మరొకరి దగ్గరకెళ్ళినా అతను క్షవరం చేయడు,కట్టుబాటు కదా!నాటి కాలంలో గుండు,గడ్డం, కత్తితో గీయడమే తప్పించి బ్లేడుతో చేసే అలవాటు లేదు, అటువంటి సాధనమూ లేదు. ఒక్కో మంగలి దగ్గర ఎక్కువంటే నాలుగు కత్తులుండచ్చు. ఒక్కో కత్తితో నలుగురికి చేస్తే అది మొద్దుబారిపోతుంది. మళ్ళీ నూరు రాయి మీద పదును పెట్టాలి,దానికి సమయం పడుతుంది, చేయవలసినవాళ్ళు ఎక్కువున్నారే! అందుకు అలా బండబారిపోయిన కత్తితోనే గుండు,గెడ్డం గీసేసేవారు. ఈ సందర్భంలో గుండు మీద గెడ్డం మీద గాట్లు పడటం మామూలయిపోయింది. రక్తం వచ్చిన చోటల్లా పటిక ముక్క నీళ్ళలో ముంచి రాయడమూ అలవాటే. ఇలా ఒక్కొకరికి గుండు నిండా గాట్లు పడేవనమాట. గాట్లు పడక తిరుపతిలో తలనీలాలిచ్చారంటే అదృష్టవంతులే!

ఆ తరవాత వీరంతా కాలి నడకన కొండపైకెక్కి దర్శనం చేసుకుని కిందికొచ్చేవారు. ఆనాటికి కొండమీద వసతి సౌకర్యాలు లేవు, ఉన్నా బహు తక్కువ.

దర్శనం తరవాత ఇళ్ళకి తిరిగొచ్చినవాళ్ళు, ఊళ్ళలో ఇద్దరు ముగ్గురుగాని ఒక మంగలి దగ్గర జేరితే తిరుపతి మంగలి క్షవరం చేస్తాడురోయ్ అనేవారు. పొరబాటున గాటు పడితే తిరుపతి క్షవరం చేసేవయ్యా అనడం అలవాటయిపోయింది. ఇలా ఈ తిరుపతి క్షవరం ప్రసిద్ధి కెక్కిపోయింది, ఇదీ తిరుపతి క్షవరం కత.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ముసుగులో గుద్దులాట

1102.ముసుగులో గుద్దులాట

ముసుగు అంటే ఒక వస్తువునుగాని మనిషినిగాని పూర్తిగా కప్పిఉంచేదని సామాన్యార్ధం. గుద్దు అనేది సరైన మాట కాదు దీనిని గ్రుద్దు అనాలంటారు, వ్యాకరణం తెలిసినవారు. ఇలా గుద్దు ను గ్రుద్దని, మింగుని మ్రింగనీ, బతిమాలును బ్రతిమాలు అనడం జనసామాన్యంలో లేవు. ఇప్పుడు పండితులూ అనటం లేదనుకుంటా. ఒకప్పుడు బతిమాలు,బ్రతిమాలు పదాలపై శ్రీపాదవారికి, తిరుపతి కవుల మధ్య పెద్ద యుద్ధమే జరిగిపోయింది. ఇది చివరకి ఎంతదాకాపోయిందంటే ”ఈ దాకలో అరసున్నా వేయించండి” అనేదాకా. బ్రతిమాలు అన్నది ప్రతిమాలు అని నా ఉద్దేశం, ప్రతిమాలు అంటే మరోమాట అనకు,ఎదురు చెప్పకు అని అర్ధమయింది నాకు. . ఐతే ద్రుతం మీద ఇది కాస్తా బ్రతిమాలు అయింది కదా! అదే ఈ దాకలో అరసున్నా వేయించమన్నది, అనుకుంటా. బ్రోచేవారెవరురా అనిపాడతారు, నిజానికది నను బ్రోచేవారెవారెవరురా, ప్రోచేవారు కాస్తా ననున్ చేరేటప్పటికి బ్రోచేవారయింది. తెలుగు మాస్టరో సారి ద్రుతం మీది పరుషాలు సరళాలవుతాయిరా సన్నాసీ అని చెప్పినా అర్ధం కాక ద్రుతం మీద పరుషాలు పచ్చడిబద్దలా అవుతాయండీ అన్నా. ఆయన నవ్వుకుని వెర్రివెధవా ఎప్పుడూ నీకు తిండిగోలే అని ఇంకా ఏదో దీవించేరు, ఇప్పుడు గుర్తు లేదనుకోండీ… దీనికేంగాని,

చేతివేళ్ళు ఐదూ ముడిస్తే అది గుప్పెట, దీనితో కొట్టడమే గ్రుద్దటం. గుద్దులాట అంటే దెబ్బలాటే. ముసుగులో గుద్దులాట అంటే అసలు అర్ధం, ముసుగులో దెబ్బలాట.

ముసుగు వేసుకోవాలంటే ఒక దుప్పటి కప్పుకోవచ్చు, లేదా ఒక అంగీ కుట్టించుకోవచ్చు. కాని ఒక దానిలో ఒకరే పడతారు కదా! ఇద్దరు లేనిదే దెబ్బలాట ఎలా కుదురుతుంది? ముసుగు కొంచం పెద్దదే ఉండాలి. ఇద్దరైతే దెబ్బలాట. అంతకు మించిన జనమున్నది కొట్లాట. అన్నీ ఆటలే సుమా! ఇద్దరు వేసుకున్న ముసుగులో గుద్దులాట మాత్రం ఎలా సాధ్యమో ఆలోచిద్దాం. చెయ్యిచాచి గుప్పెటమూసి కొట్టాలి, ముసుగులో ఇంత సావకాశం ఉండదే! ఎదురుగా ఉన్నవారిని కౌగలించుకున్నప్పుడు మాత్రమే చేతులు ఖాళీగా కదపడానికి వీలుంటుంది, అప్పుడు మాత్రమే కొద్దిగా కొట్టడానికీ వీలు. అది కూడా చాలా కొద్ది ప్రదేశంలోనే సాధ్యమౌతుంది కదా!

ముసుగులో గుద్దులాట అంటే ఇద్దరి మధ్యలో దెబ్బలాట,కానీ అది బయటి వారికి తెలియకూడదు. మరెలా? ఎంత స్నేహితులైనా ఎంతో కొంత బయట పడుతుంది, ఈ ముసుగులో గుద్దులాటలో, మిగిలినది ఊహించడం పెద్ద కష్టమేం కాదు.రాజకీయ పార్టీలలో, కొన్ని లంచాలు పంపకాలు జరిగే ఆఫీసుల్లో అప్పుడప్పుడు, ఈ ముసుగులో గుద్దులాటలు కనపడుతుంటాయిగాని ఎంత గుప్పున గుద్దులాట ప్రారంభమవుతుందో అంత చప్పునా ఇది అణిగిపోతుంది, అదీ అసలు చిత్రం. కాని నిజానికి ఈ ముసుగులో గుద్దులాట అన్నది భార్యా భర్తల మధ్యనే సాధ్యం. ఇద్దరూ సమాన ఉజ్జీలయి ఉన్నపుడు, ఇది మరీ రాణిస్తుంది. ఆవిడో మాటల మిసైల్ విసురుతుంది. అది సరిగా భర్తకే తగులుతుంది,తెలుస్తుంది, ఎంతమంది ఉన్నా! మరాయన ఊరుకుంటాడేం. సమాన ఉజ్జీ కదా అటునించి ఆయనా మరో మాటల మిసైల్ విసురుతాడు. అది కింద పడేలోగానే ఈవిడ సగంలో అందుకుని తిప్పి కొడుతుంది. ఆయన మరోటీ ఇలా నవ్వులాటగా శీతల యుద్ధం జరిగిపోతూ ఉంటుంది. చూసేవాళ్ళకి ఏదో జరుగుతోందనుకుంటారు కాని పొరబాటున కలగజేసుకున్నారో అడకత్తెరలో పోకచెక్కైపోతారు. అంచేత ఇలాటి సమ ఉజ్జీలైన భార్యాభర్తల సంవాదంలో కలజేసుకోకూడదు, ఏ భార్యాభర్తల సంవాదంలోనూ కలగజేసుకోకూడదు, చూస్తూ ఆనందించాల్సిందే!

ఇక ఈ భార్యా భర్తలు ఏకాంతంలో కలుస్తారు, అప్పుడుంటుంది అసలు మజా!

ఏం, మీ కడుపుడుకు తగ్గిందా! మీ కళ్ళు చల్లబడ్డాయా? అంత మాటన్నాకా? అంటుందావిడ.

నువ్వేం తక్కువ తిన్నావా? మా వాళ్ళందరిని కలిపి ఎంతమాటన్నావు? కడిగిపారేశావుగా!

అదేంటీ నేనెప్పుడూ అంతా నావాళ్ళే అనుకున్నా సుమా! మీకే వేరు బుద్ధి పోలేదు.ఎప్పుడూ మీ నాన్న,మీ అమ్మ, మీ అన్నయ్య అనే అన్నారుగా వేరుచేసీ. అవును కదా! అసలు నేనే వేరు, మీకేం కానులెండి, ముక్కు చీదింది.

కాదోయ్! ఏదో సరదాగా నిన్ను ఉడికిద్దామని కాని, నువ్వేమంటావోనని అన్నాగాని అంతా మనవాళ్ళు కాదుటొయ్! సంధి ప్రతిపాదన.

అవును! కాదని నేను మాత్రం అన్నానా? తెల్ల జండా ఊపెయ్యడం.

ఇలా ఆ భార్యా భర్తల మధ్య జరిగే ముసుగులో గుద్దులాట అత్యంత మనోహరం. అది తెలిసినవారికి, అనుభవించేవారికే ఆనందం…. . సమాన ఉజ్జీలు కాకపోతేనూ, నవ్వులాటగా విషయాన్ని తేలిగ్గా తీసుకోలేకపోతేనూ, ఎదుటివారు మనకు బాగా కావలసినవారేనన్న స్పృహ లేకపోతేనూ…చాలా ఇబ్బందులే వచ్చేస్తాయి సుమా! జాగ్రత

అంచేత ఇది దెబ్బలాటా, ముసుగులో గుద్దులాట కాదు మరేంటీ? ముసుగులో ఇది ముద్దులాటే!

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-సీతాన్వేషణ-మేనేజిమెంట్-4

1101.సీతాన్వేషణ-మేనేజిమెంట్-4

https://kastephale.wordpress.com/2016/09/06

https://kastephale.wordpress.com/2016/09/08/

https://kastephale.wordpress.com/2016/09/10/

స్వయంప్రభ సముద్రపు ఒడ్డున వదలి వెళ్ళిన తరవాత అంతా ఒక చెట్టు నీడన చేరారు. అంగదుడు ముఖ్యులతో సమావేశం ఏర్పాటు చేసి, “మనం ఆశ్వయుజ మాసంలో బయలుదేరాం, వసంత ఋతువు వచ్చేసింది. మనకు సుగ్రీవుడు విధించిన గడువు ఐపోయింది, ఇప్పుడేం చెయ్యాలో చెప్పండి” అన్నాడు. మాట పొడిగిస్తూ ”మీరంటే రాజుకు నమ్మకం, అన్ని పనుల్లోనూ మిమ్మలినే నమ్ముతాడు, తను స్వయంగా విధించిన సమయమా ఐపోయింది, అందరికి ప్రాయోపవేశం చేసి ప్రాణాలు వదలడం తప్పించి మార్గం కనపట్టంలేదు. సీత జాడ కనుక్కోలేకపోయాం, అలా తిరిగి వెళితే తప్పకుండా చంపేస్తాడు, అసలే కోపిష్టి, అక్కడిదాకా వెళ్ళి ఆయన చేతిలో చచ్చేకంటే ఇక్కడే చస్తే మేలు. నన్నేం సుగ్రీవుడు యువరాజుగా చెయ్యలేదు, రాముడు నన్ను యువరాజుగా చేశాడు. సుగ్రీవుడు మొదటినుంచి మాకు బద్ధశత్రువే, అందుచేత ఇక్కడే ప్రాయోపవేశం చేస్తా” అన్నాడు.

అంగదుడు అన్న మాటలు విన్న కపిప్రముఖులు దీనంగా, ”నువ్వన్నది నిజమే సుగ్రీవుడు కోపిష్టి, మనల్ని చంపకమానడు. ఏమైనా సీత జాడ కనుక్కునే ఆయన దగ్గరకెళ్ళాలి” అన్నారు. ఇంతలో తారుడు అనేవాడు ”ఇక్కడ కూచుని విచారించడమెందుకు, ఆ స్వయం ప్రభ గుహలోకే పోదాం, అక్కడ తినడానికి తిండీ, నీళ్ళూ ఉన్నా”యన్నాడు. అక్కడైతే ఎవరి భయమూ లేదు అనగా అంగదుడు ఆ మాట ఆమోదించినట్టే అనిపించింది, నిజమే అలాగే చేద్దామన్నారు, ఒకే మాటగా.

ఇది విన్న హనుమ అంగదుడు బుద్ధిమంతుడే కాని అలసిపోయి ఉండడం మూలంగా ఇలా ఆలోచిస్తున్నాడనుకుని సమావేశం చివరిగా ఇలా మొదలెట్టేడు, అందరూ మాట్లాడటం, ఒక నిర్ణయానికి వచ్చిన తరవాత,అంగద,తారుల మాటలు ఖండిస్తూ,.

”అంగదా! నీవు నీ పిన తండ్రి కంటే సమర్ధుడవే, ఒక మాట చెబుతా విను, వానరులు చంచల మనస్కులు, భార్యాపిల్లలను వదలుకుని నీతో ఉండరు, ప్రాయోపవేశానికీ ఇష్టపడరు. జాంబవంతుడు, నీలుడు, మొదలైన వారెవరూ, అంతెందుకూ, నేను కూడా సుగ్రీవుని మాట కాదని నిన్ను అనుసరించను, మొహమాటం లేకుండా కుండ బద్దలుకొట్టినట్టు నీ దగ్గరే చెబుతున్నా. మరోమాట కూడా విను. దుర్భేద్యం అని నీవనుకుంటున్న ఆ స్వయం ప్రభ గుహను ఒక్క బాణంతో లక్ష్మణుడు తుత్తునియలు చేయగలడు సుమా!, తారుడు చెప్పిన మాట ఒక భ్రమ. ఇంకోమాట నువ్వా గుహలో చేరిన మరుక్షణం ఈ వానరులంతా నిన్ను ఒంటరిగా వదిలేసిపోతారు, నువ్వు మమ్మల్ని అందరిని వదలి ఒంటరివాడిగా మిగిలిపోతావు, అంతేకాదు ప్రతి చిన్నకదలిక, ఆఖరికి గడ్డిపోచకు కూడా నీవు భయపడవలసివస్తుంది, సీతను వెతుకుదాం, ఆ కర్తవ్యం నుంచి మరలవద్దు. చివరి మాట చెబుతున్నా శ్రద్ధగా విను, సుగ్రీవుడు నిన్ను చంపేస్తాడని కదా భయపడుతున్నావు, సుగ్రీవునికి నీ తల్లి తార అంటే ఎక్కువ మక్కువ, తారకు ఇష్టం లేని పని సుగ్రీవుడు ఎలా చేస్తాడు?, ఎన్నటికినీ చేయడు, ఆమెనే ప్రాణానికొక ఎత్తుగా చూసుకునేవాడు నిన్నెందుకు చంపుతాడయ్యా! సీతను వెదకి ఆచూకీ పట్టుకు వెళ్దా”మన్నాడు.

ఈ మాటలు విన్న అంగదుడు ”హనుమా!
మా పిన తండ్రి సుగ్రీవుడు స్థిరబుద్ధిలేనివాడు, అంతఃకరణ శుద్ధి, ఋజువర్తన,గాంభీర్యం, పరాక్రమం మచ్చుకేనా లేనివాడు. అన్నగారి భార్య తల్లితో సమానంకదా! ఆమెనే అన్న బతికుండగా లోబరచుకున్నవాడు, దుందుభితో యుద్ధంలో గుహ ద్వారానికి బండరాయి అడ్డుపెట్టి ద్రోహం చేసి వచ్చేసినవాడు, అటువంటివాడు ధర్మం తెలిసినవాడా? అంతెందుకు ఉపకారం చేసిన రాము నికి సీతను వెదికిపెడతాననే, ఇచ్చిన మాటనే మరచినవాడు, లక్ష్మణుడు చంపుతాడేమోనని మనల్ని వెతకడానికి పంపేడు తప్పించి మరేంకాదు, ఇటువంటి వాడిని నమ్మచ్చా?”

”సుగ్రీవుని పట్ల నాఆలోచనలు బయటపడ్డాయి, అతనా కౄరుడు, నేను కిష్కింధకు రాను, నాతో కూడా వచ్చినవారంతా వెనుతిరిగిపోవచ్చు, నేనిక్కడే ప్రాయోపవేశం చేస్తా, తిరిగి వెళ్ళేవాళ్ళు,మా అమ్మను, పినతల్లిని నేను తలుచుకున్నట్టు చెప్పండి, మా అమ్మని ఓదార్చండి,” ఇలా పలికి వృద్ధులకి నమస్కారం చేసి ఆచమించి మరికొందరు వానరులతో దర్భల అగ్రాలు దక్షిణంగా ఉండేలా వేసుకుని నిరాహార దీక్షకు పూనుకొన్నారు, పాత చరిత్రలు తవ్వుకుని మాటాడుకుంటూ.

ఇప్పుడు జరిగిన సంఘటనలని విశ్లేషిద్దాం.

నాయకుడైనవాడు తన మనసులో ఏముందో బయటపెట్టక సమస్య సభముందుంచి వారి ఆలోచనలతో తన ఆలోచన కలబోసుకుని మంచిదైనవానిని ఆచరించాలి, కాని ఇక్కడ అంగదుడు చేసినది?ప్రసంగం ప్రారంభమే అపసవ్యంగా మొదలుపెట్టేడు (నెగెటివ్)

1.తాను జావగారిపోయి అనుచరులకు పిరికిమందుపోశాడు,సమయం ఐపోయింది,ఏమీ చేయలేకపోయాం, చావేగతి అని నిర్ణయించేశాడు, ఇక ఆలోచనకి తావేదీ?. ఇంకా అక్కడదాకాపోవడమెందుకు ఇక్కడే చద్దామన్నాడు కూడా. నేను చస్తున్నాను,నాతో కూడా చావడానికెవరొస్తారో రండి అంటే వచ్చేవాళ్ళుంటారా? నాయకుడు మాటాడవలసిన మాటేనా?

2.సుగ్రీవునికి నాపై ఎప్పుడూ కోపమే, ఆయన మా శత్రువే, ఇక్కడే చచ్చిపోతానని నిర్ణయం చేశాడు.నాయకునికి కూడని పని. సుగ్రీవునికి కోపం,శత్రుత్వం ఉన్నాయని అంగదుడు నమ్మినా బయట పడవలసిన సమయం, అవుసరమూ లేదు కదా? ఇది అంగదుని అనాలోచిత చర్య.కొన్ని కొన్ని మాటలు ఏ సందర్భం లోనూ పలక కూడదు, మనసున నమ్మినా? ఇది అంగదుని దుడుకు మాటే!అనవసరమైనదీ!

3.ఈ మాటలతో మరింత భయానికి,నిరాశకు లోనైనవారిలో ఒకడు, తారుడు, తిండీ నీళ్ళూ స్వయం ప్రభ గుహలో దొరుకుతాయి, అక్కడికేపోదామన్నాడు. అలాగే చేద్దామని తలూపేశారంతా.నాయకుడు నీరసపడిపోతే అనుచరులెలా ఉంటారో అన్నదానికి ఒక తార్కాణం.

ఇప్పటిదాకా నోరు మెదపని హనుమ మొదలెట్టేరు.

1.నువ్వు గొప్పవాడివే ఐతే బలహీన క్షణం లో ఇలా మాటాడుతున్నావు, అని పొగిడాడు, అంగదునిలో ఆత్మ విశ్వాసం కోసం ప్రయత్నం చేశాడు..అంగదుని పట్ల మనసున కూడా మరోభావన లేదని స్పష్టం చేసిందీ మాట.

2.ఇక్కడి నుంచి నిష్కర్షగా నిజాలు చెప్పేశారు. నీతో స్వయంప్రభ గుహకి వస్తామన్నవారిలో ఒక్కడూ నీకూడా ఉండరు, వదిలేసిపోతారు,వీరంతా చంచల స్వభావులు అన్నారు. జాంబవంతుడు, నీలుడు ఇలా పెద్దలెవరూ నీతోరారు, అంతెందుకు నేనురాను, నిజం చెప్పెసేరు.. భయపెట్టేడు. చతుర్విధోపాయాలలో భేదోపాయం ఉపయోగించాడు.చిన్నపాటి కదలిక కూడా నిన్ను భయపెడుతుందని భయం ఎగదోశాడు.

3.అసలైన విషయం చెప్పేశాడు. నీ తల్లి అంటే సుగ్రీవునికి చచ్చేటంత ప్రేమ, ఆమె గీచిన గీటు దాటడు, నీతల్లి నిన్ను చంపిచాలనుకుంటుందా? పరోక్షంగా ప్రశ్నించారు. నీ తల్లికి ఇష్టం కాని పని సుగ్రీవుడు ఎలా చేయగలడు? నిలదీశారు. నిన్నెలా చంపగలడు? నొక్కి చెప్పేరు. ఇది నిజం, చతుర్విధోపాయాలలో సామం.యుక్తియుక్తంగా మాటాడి ఒప్పించడం.

4.అంగదుదు సుగ్రీవుని పై ఆరోపణలు చేశాడు. ఆ ఆరోపణలు తన ఉద్దేశాన్ని బయటపెట్టేశాయని వాపోయాడు, ఈ మాటలాయనకు చేరతాయని భయపడ్డాడు, అంటే ఇక్కడివారే ఆయనకు చేరేస్తారని అనుచరులపైనే అనుమానపడ్డాడు. ఇది నాయకునికి కూడని పని కదా. హనుమ ప్రసంగంలో అన్నిటినీ ఖండించాడు, ఈ విషయం వదిలేశాడు, కొంత అంగదునికి సావకాశం ఇస్తూ. దీనిని ఇప్పుడు చర్చించడమూ అనవసరమని.

ఏపని నెరవేర్చడానైకైనా నాలుగు ఉపాయాలు. అవి సామ,దాన,భేద,దండో పాయాలన్నారు, పెద్దలు. అన్ని వేళలా అన్నీ అవసరం కాకపోవచ్చు. హనుమ తన ప్రసంగంలో అన్నీ ఉపయోగించలేదు, అవసరం లేదు కనక. హనుమ తన ప్రసంగంలో సామ,భేద ఉపాయాలుపయోగించారు, భయం కలగజేశారు.

ఈ సంఘటన నుంచి మేనేజిమెంట్ పాఠం నేర్చుకోవచ్చునా? రామాయణం పారాయణ చేయడమంటే వ్యాసపీఠం మీద పెట్టి నమస్కారం చేసి కథ చదవమనికాదు. ఇలా వితర్కించుకుని ఉపయోగించుకోమని…. రామాయణం ఇలా పారాయణ చేయండి, అద్భుతాలు కనపడతాయి, మీరు ఊహించనివి….

అన్ని వేళలా సందర్భాలిలాగే ఉంటాయా? ఉండకపోవచ్చు. ఉన్నంతలో సమస్యను ఏమిచేయాలి అన్నదానిని ఎలా వితర్కించాలన్నదనికి ఒక ఉదాహరణ కదా!

చాలాకాలం క్రితం సగం రాసిన టపా, పూర్తి చేశాను, చెప్పవలసినదంతా చెప్పలేకపోయానేమో!లయ అందుకోలేకపోయి ఉండచ్చు,మన్నించండి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-ఎంగిలి మెతుకులు తిన్న కాకిలా…..

ఎంగిలి మెతుకులు తిన్న కాకిలా…..

”ఎంగిలి మెతుకులు తిన్న కాకిలా, బలిసి కొట్టుకుంటున్నావు” అంటుంటారు మన తెనుగునాట! దీని కత?

దీని గురించి మహాభారతం లో ఒక కత ఉంది అదే ఇది.

మహాభారత యుద్ధం మొదలయింది. పదిరోజుల యుద్ధం తరవాత భీష్ముడు పడిపోయారు. మరో ఐదురోజులు యుద్ధం చేసి ద్రోణుడు పడిపోయారు. అప్పుడు కర్ణునికి సర్వ సైన్యాధ్యక్ష పదవి ఇచ్చాడు,దుర్యోధనుడు. పదారవరోజు యుద్ధం జరిగింది. ఆరోజు రాత్రి దుర్యోధనుడు శల్యునివద్దకుపోయి, ”కర్ణునికి తగిన సారథి లేకపోయాడు, కర్ణునికి సారథ్యం చేయమని” అడిగాడు. దానికి శల్యుడు ”కర్ణుడెక్కడ, నేనెక్కడ” అని ఎక్కువ తక్కువలు మాటాడేడు. అప్పుడు దుర్యోధనుడు ”సారధ్యంలో నీవు కృష్ణునంతవాడవు అని పొగిడి, చాలా విధాలుగా పొగిడి,చిట్ట చివరికి కర్ణునికి సారథ్యానికి ఒప్పించాడు. కర్ణునికి సారథ్యానికి ఒప్పుకుంటూ శల్యుడు ఒక షరతు పెట్టాడు. అది ”నాకు ఇష్టమైన, నోటికొచ్చినమాటంటాను, కోపగిస్తే కుదరదు” దీనికీ ఒప్పుకున్నాడు దుర్యోధనుడు.

మరునాడు రథం ఎక్కుతూనే కర్ణుడు అర్జునుని యుద్ధంలో ఓడిస్తానని వీరాలాపాలు మాటాడతాడు. విన్న శల్యుడు నువ్వేం చెయ్యలేవంటాడు. దానికి కోపించిన కర్ణుడు ”ఇరవైనాలుగు గంటలూ మద్యం తాగుతూ, తాగుబోతులై వావి వరుసలు లేక స్త్రీలతో రమించే మద్ర దేశీయులకి అధిపతివి. నువ్వూ అంతే, నువ్వూ మాటాడటమే, నీ నోటివెంట మరోమాట ఎలా వస్తుందన్నాడు. ఈరోజు తో అర్జునుని పని సరి అనేటప్పటికి ”కర్ణా! నిన్ను చూస్తే ఎంగిలిమెతుకులు తిని పోతరించి వీరాలాపాలు పలికిన కాకి కత గుర్తొస్తోంది. విను చెబుతా”నని ఇలా చెప్పాడు.

ఒక వణిజుడు, దేశ విదేశ వ్యాపారం బాగా చేసేవాడు. రోజూ అతని ఇంటి దగ్గర వందల మంది వ్యాపారనిమిత్తం వచ్చేవారు భోజనం చేసేవారు. ఈ ఎంగిలి కంచాలన్నీ ఒక చోట కడిగేవారు. అలా ఎంగిలి కంచాలు కడిగే చోటుకు దగ్గరలో ఒక చెట్టు, దానిమీద ఒక కాకి. ఆ కాకి ఈ కంచాలు కడిగినప్పుడు నేలబడిన ఎంగిలి మెతుకులు తిని బతుకుతుండేది. కష్టపడక్కరలేక పూట గడచిపోవడంతో కాకి బాగా బలిసింది. బలియడంతో కూత పెరిగింది. ఎవరిని లెక్కచేయని తనం కలిగింది. ఇలా ఉండగా ఒక రోజు ఒక హంస మానస సరోవరం నుంచి దారి తప్పి ఇక్కడకు చేరింది. హంసను చూసిన కాకులు అబ్బురపడ్డాయి, దాని అందానికి,పలుకుకు. మన జాతిలో కూడా ఇంత అందమైన,మృదువైన స్వరం ఉన్నవాళ్ళు ఉన్నారా అని. అదేగాక ఎంత దూరం, ఎత్తు ఎగరగలవంటే. మేఘాల పైకి ఎగరగలను, సముద్రం అంచువరకు ఎగరగలనని చెప్పింది. ఇది చూస్తున్న చెట్టు మీది కాకికి అసూయ పెరిగి హంసతో నాతో పందెం వేసి ఎగరగలవా అని సవాలు చేసింది. అలాగే అని ఇద్దరూ సముద్రం మీదకి ఎగరడం మొదలు పెట్టేరు. కొంత దూరం పోయే సరికి కాకికి అలసట వచ్చింది, హంస ఎగురుతూనే ఉంది. అలసట తీర్చుకోడానికి చూస్తే కింద నీరు తప్ప మరేం కనపడలేదు, వాలడా నికి చోటు కనపడలేదు. ఇంక ఎగరలేక కాకి నీటిలో పడి చచ్చింది, హంస ఎగిరిపోయింది.

ఈ కత చెప్పి కర్ణా! నీవుకూడా ఆ ఎంగిలి మెతుకులు తిని పోతరించి పలికిన కాకిలా, దుర్యోధనుని అండ చేరి, అతని మోచేతి నీళ్ళు తాగి, అతని ఎంగిలి మెతుకులు కతికి, వాగుతున్నావు. ఈ రోజుతో నీ పని సరి అని రథం ముందుకు తోలుతాడు.

ఈ కథను ఇదివరలో కొంత మరో దానితో కలిపి చెప్పిన గుర్తు కాని కత మాత్రం మహాభరతంలోది. లోకంలో ఉన్న ప్రతి విషయం భారతంలో ఉన్నదే!!!